Księga Hioba 27:11 – znaczenie i zastosowanie

Przyjaciele Hioba widzieli, jak wiele nieszczęść i zniszczenia spotyka niegodziwych, zwłaszcza okrutnych ciemięzców. Hiob mówił to samo, gdy spór wciąż był zaogniony, i z równą pewnością wypowiadał się o ich pomyślności. Teraz, gdy kłótnia przycichała, był gotów wskazać, w czym się z nimi zgadza, a w czym się różni.

Zgadzał się, że niegodziwi żyją w nieszczęściu i że Bóg z pewnością rozliczy okrutnych ciemięzców. W swoim czasie, w taki czy inny sposób, Boża sprawiedliwość odpłaci im za zniewagi, których dopuścili się wobec Boga, i krzywdy wyrządzone innym ludziom. Mocnym potwierdzeniem tej prawdy jest to, że zgadzali się z nią nawet ci rozgniewani mężczyźni.

Hiob nie zgadzał się z nimi w tym, że według nich zasłużone kary przychodzą od razu i są wyraźnie widoczne. Twierdzili, że niegodziwi ciemięzcy cierpią przez całe życie, że zagłada dosięga ich nawet wtedy, gdy im się powodzi, że nie wzbogacą się, ich gałąź nie zazieleni się, a oni sami zginą przedwcześnie, jak powiedział Elifaz (Księga Hioba 15:20–21, 15:29, 15:32). Bildad mówił, że ich siła osłabnie, a wokół nich pojawią się przerażające rzeczy (Księga Hioba 18:7, 18:11). Sofar twierdził, że zwymiotują swoje bogactwa i znajdą się w opałach nawet wtedy, gdy wszystko będzie im się układać (Księga Hioba 20:15, 20:22).

Hiob uważał, że w wielu przypadkach kara nie przychodzi szybko, lecz jest przez jakiś czas odwleczona. Już wcześniej pokazał, że może nadejść z opóźnieniem (Księga Hioba 21 i 24). Teraz wyjaśnia, że mimo to jest pewna i dotkliwa, a zwłoka nie oznacza przebaczenia.

Hiob najpierw zapowiada, że jasno przedstawi tę prawdę (Księga Hioba 27:11–12): „Będę was pouczał”. Nie powinniśmy odmawiać nauki nawet od ludzi chorych, ubogich czy trudnych, jeśli mówią to, co prawdziwe i dobre. Hiob zapowiada, że pouczy ich o tym, „co jest u Wszechmocnego”, czyli o ukrytych zamysłach Boga i Jego sposobach postępowania z niegodziwymi, których ludzie nie powinni pochopnie osądzać. Nie będzie tej prawdy przed nimi zatajał.

Mówi, że będzie ich nauczał „ręką Boga”, czyli dzięki Bożej mocy i pomocy. Każdy, kto naucza innych, potrzebuje, by Bóg go prowadził, otwierał mu uszy (Księga Izajasza 50:4) i otwierał jego usta. Ci, których Bóg poucza mocną ręką, najlepiej potrafią nauczać innych (Księga Izajasza 8:11). Hiob mówi też, że powinni się tego nauczyć, bo sami to widzieli, a ta prawda skoryguje ich osąd o nim. Skoro widzieli takie rzeczy, dlaczego tak bezmyślnie i bezpodstawnie nazywali go niegodziwym tylko dlatego, że cierpiał?

Prawdą, którą Hiob zamierza im przedstawić, jest to, co przypada w udziale niegodziwemu człowiekowi od Boga, a szczególnie ciemięzcom (Księga Hioba 27:13). Ich udziałem na tym świecie mogą być bogactwo i zaszczyty, lecz ich udziałem wobec Boga są zagłada i nieszczęście. Mogą być poza zasięgiem ludzkiej władzy, ale Wszechmocny może się z nimi rozprawić.

Hiob pokazuje następnie, że niegodziwym może się przez jakiś czas powodzić, lecz i tak dosięga ich zagłada, która jest ich prawdziwym dziedzictwem.

Mogą mieć pomyślność dzięki swoim dzieciom, ale i tam czeka ich zagłada. Ich dzieci mogą być liczne albo cieszyć się wielkim poważaniem i odziedziczyć znaczny majątek (Księga Hioba 27:14). O ludziach żyjących dla tego świata mówi się, że mają wielu potomków (Księga Psalmów 17:14), a ich dzieci również opływają w dostatek. Rodzice często mają nadzieję, że będą żyć dalej w swoich dzieciach i że ich powodzenie przyniesie im szacunek. Lecz im więcej dzieci pozostawią i im większy dobrobyt im zapewnią, tym więcej celów dla Bożych sądów po sobie zostawią. Bóg posługuje się trzema strasznymi karami: mieczem, głodem i zarazą (2 Księga Samuela 24:13).

Niektóre z ich dzieci zginą od miecza, być może na wojnie, bo wychowano je tak, by żyły z miecza, jak Ezawa (Księga Rodzaju 27:40). Ci, którzy przyzwyczajają się do przemocy, prędzej czy później często sami giną od przemocy. Inni umrą z głodu (Księga Hioba 27:14). Ich potomkowie mogą nie zdołać utrzymać odziedziczonego majątku. Mogą popaść w ubóstwo i nie mieć dość na codzienne potrzeby albo być tak niezadowoleni, że nigdy nie będą zadowoleni z tego, co mają. Jak ludzie za czasów Aggeusza będą jeść, a jednak nie odczuwać sytości (Księga Aggeusza 1:6).

Pozostali zostaną pogrzebani w śmierci, czyli umrą od zarazy, którą nazywa się śmiercią (Apokalipsa św. Jana 6:8), i zostaną pochowani szybko i bez czci, jakby grzebano ich jak osły. Nawet ich wdowy nie będą płakać, albo dlatego, że nie będzie ich stać na godną żałobę, albo dlatego, że zmarli nie byli kochani ani pożądani. Żyli, nie budząc niczyjego pragnienia, i umarli, nie będąc opłakiwani. Ich wdowy mogą nawet odczuwać ulgę, że się ich pozbyły.

Mogą też opływać w dostatek dzięki swoim majątkom, ale i tam nadal będzie im towarzyszyć zagłada (Księga Hioba 27:16–18). Załóżmy, że mają mnóstwo pieniędzy, srebra, ubrań i domowych sprzętów. Gromadzą srebro w wielkich ilościach, jak pył, i przygotowują szaty niczym glinę. Obraz ten ukazuje zarówno ogromny dostatek, jak i ciężar. Gromadzą bogactwo, jakby zysk doczesny był głównym celem ich życia. Chcą mieć coraz więcej, aż srebro pokrywa się nalotem, a ubrania zjadają mole (List Jakuba 5:2–3).

Lecz co im to da? Sami nie odniosą z tego prawdziwej korzyści. Śmierć ogołoci ich ze wszystkiego, a jeśli nie zostaną ogołoceni wcześniej, i tak wszystko im odbierze (Ewangelia Łukasza 12:20). Bóg sprawi nawet, że ich szaty będą nosić sprawiedliwi, a niewinni podzielą między siebie ich srebro. Dobrzy ludzie w jakiś sposób uczciwie wejdą w posiadanie bogactwa, które niegodziwi zdobyli nieuczciwie. Majątek grzeszników zostaje odłożony dla sprawiedliwych (Księga Przysłów 13:22). Bóg rozporządza ludzkim majątkiem według własnego uznania i często sprawia, że testamenty nie spełniają woli tych, którzy je sporządzili.

Sprawiedliwi, których niegodziwiec nienawidził i prześladował, pewnego dnia będą władać owocami całej jego pracy, a z czasem odzyskają z nawiązką to, co zabrał im siłą. Klejnoty Egipcjan stały się zapłatą dla Izraelitów. Salomon mówi, że Bóg sprawia, iż grzesznicy trudzą się jak niewolnicy dla sprawiedliwych, bo grzesznik gromadzi i przechowuje bogactwo dla kogoś, kto podoba się Bogu (Księga Koheleta 2:26).

Sprawiedliwi dobrze je wykorzystają. Nie będą gromadzić srebra, jak człowiek, który je zgromadził. Zamiast tego podzielą się nim z ubogimi, rozdzielając część między siedmiu, a nawet ośmiu, co jest najbezpieczniejszym sposobem odkładania. Pieniądze są jak nawóz: przynoszą pożytek tylko wtedy, gdy się je rozrzuci. Gdy Bóg ubogaca dobrych ludzi, powinni pamiętać, że są jedynie zarządcami tego majątku i będą musieli zdać z niego sprawę.

To, co niegodziwi sprowadzają na swoje rodziny przez nieuczciwy zysk, dobrzy ludzie sprowadzają na swoje rodziny przez mądre korzystanie z dóbr. „Kto pomnaża majątek przez nieuczciwy zysk, gromadzi go dla tego, kto okaże miłosierdzie ubogim” (Księga Przysłów 28:8). Nawet jeśli wyobrażamy sobie, że budują mocne i okazałe domy, są one jak gniazdo mola w starej szacie, z której wkrótce zostanie strząśnięte (Księga Hioba 27:18). Człowiek czuje się w nich bardzo bezpiecznie, niczym mól, i nie dostrzega zagrożenia, lecz taki dom przetrwa tylko krótko, jak szałas, który strażnik stawia, a potem szybko rozbiera. Wtedy jego miejsce już go nie pozna.

Zagłada dosięga także jego samego, nawet jeśli przez długi czas żył w zdrowiu i wygodzie (Księga Hioba 27:19). Bogacz kładzie się spać pośród dostatku, mówiąc sobie, by zażywał spokoju, i odpoczywa tak, jakby bogactwo było jego warownym miastem. Innym może się wydawać bardzo zadowolony i bezpieczny, ale w środku nie zazna spokoju. Nie śpi tak spokojnie, jak ludziom się wydaje. Jego bogactwo nie pozwala mu odpocząć, a przynajmniej nie daje mu tak słodkiego snu, jaki ma człowiek pracujący (Księga Koheleta 5:12).

Kładzie się, lecz przewraca się z boku na bok aż do świtu. Potem otwiera oczy, a wszystko przepadło. Zmartwienia nasilają jego lęki, a te razem odbierają mu spokój. Gdy więc udajemy się za nim na spoczynek, nie znajdujemy go tam szczęśliwym. Na koniec opis ukazuje jego nędzę w chwili śmierci i po niej.

Jest nieszczęśliwy w chwili śmierci. Śmierć staje się dla niego królem strachów (Księga Hioba 27:20–21). Gdy dosięga go śmiertelna choroba, ogarnia go przerażenie. Groza zalewa go jak wezbrane wody; drży na myśl o opuszczeniu tego świata, a jeszcze bardziej na myśl o wejściu w inny. Jego choroba łączy się ze smutkiem i rozgoryczeniem, jak mówi też Salomon (Księga Koheleta 5:17). Te lęki mogą wpędzić go w ciche, gorzkie rozpaczanie, tak że burza Bożego gniewu porwie go nocą, niezauważenie, albo w głośną, jawną rozpacz, tak że zostanie porwany jak człowiek schwytany przez burzę i wyrzucony ze swego miejsca przez wschodni wiatr.

Dla człowieka pobożnego śmierć jest jak pomyślny wiatr, który niesie go do niebiańskiej ojczyzny. Dla człowieka bezbożnego przypomina wschodni wiatr — burzę, która porywa go w strachu i zamęcie ku zagładzie. Także po śmierci jest mu źle. Jego dusza podlega sprawiedliwemu gniewowi Boga i to właśnie napełnia go trwogą, gdy zbliża się śmierć (Księga Hioba 27:22). Bóg wymierzy mu karę i nie okaże litości. Za życia korzystał z miłosierdzia Boga, który oszczędzał go od kary. Teraz czas cierpliwości dobiegł końca: Bóg nie oszczędzi go, lecz wyleje na niego pełną miarę swojego gniewu.

Nikt nie zdoła uciec przed tym, co Bóg zsyła na człowieka, ani tego znieść. Pismo Święte mówi o tym, jak Bóg spuścił z nieba wielkie kamienie na Kananejczyków (Księga Jozuego 10:11). Było to straszne, ale jeszcze straszniejsze jest, gdy pełny ciężar Bożego gniewu przygniata obciążone winą sumienie niczym ciężka bryła ołowiu (Księga Zachariasza 5:7–8). Grzesznik skazany na zagładę, widząc, jak spada na niego gniew Boga, chciałby uciec przed Jego ręką, ale nie może. Bramy piekła są zamknięte i zaryglowane, przepaść jest nie do przebycia i na nic się zda wołanie o schronienie do skał i gór. Ci, którzy teraz odmawiają schronienia się w otwartych ramionach łaski Boga, później nie zdołają uciec przed Jego ramionami gniewu, wyciągniętymi, by wkrótce wymierzyć im sąd.

Także jego pamięć spotka się ze sprawiedliwym osądem wszystkich ludzi (Księga Hioba 27:23). Będą klaskać, ciesząc się z sądów Boga, gdy zostanie zgładzony, i radować się z jego upadku. Gdy ginie bezbożny, rozlegają się okrzyki radości (Księga Przysłów 11:10). Kiedy Bóg złoży go w grobie, ludzie będą syczeć z pogardą, a jego imię na zawsze pozostanie okryte hańbą. W miejscu, w którym kiedyś go chwalono i podziwiano, będą z niego szydzić (Księga Psalmów 52:7), a nawet jego prochy zostaną zdeptane.