Księga Hioba 24:18 – znaczenie i zastosowanie

Hiob kończy tę część swojej wypowiedzi kolejnymi przykładami okrucieństwa niegodziwych ludzi.

Niektórzy z nich są morskimi piratami i rabusiami. Wielu komentatorów tak rozumie trudne słowa z Księgi Hioba 24:18: „Szybko porusza się po wodach”. Tacy ludzie wybierają najszybsze statki, a potem płyną od jednego kanału do drugiego, szukając ofiary. Zarabiają na tym tyle, że ich udział w kraju jest przeklęty, a los winnic wcale ich nie obchodzi. Jak wyjaśnia biskup Patrick, gardzą rolnikami i pracownikami winnic, uważając ich za biednych i niepotrzebnych. Inni rozumieją ten werset tak, że grzesznicy, którzy boją się zdemaskowania, szybko uciekają, gdy ktoś ich przyłapie, i kryją się nie w winnicach, lecz w jakimś przeklętym, odludnym miejscu, na które nikt nie zwraca uwagi.

Niektórzy są bezlitośni wobec ludzi, którzy już cierpią, i dokładają im kolejnych zmartwień. Bezpłodność, czyli niemożność posiadania dzieci, była uważana za głęboki powód do wstydu. Niektórzy szydzą z kobiet w takiej sytuacji, jak Peninna z Anny, tylko po to, by je zranić i unieszczęśliwić. Hiob nazywa takie traktowanie krzywdą wyrządzaną kobiecie bezdzietnej (Księga Hioba 24:21), a także tym, którzy nie mają dzieci, a więc nie mają „strzał w swoim kołczanie” — synów, którzy mogliby ich bronić przed sądem lub przy bramie miasta (Księga Psalmów 127:5). Wykorzystują tych ludzi, bo są słabi. Podobnie okrutne jest krzywdzenie wdowy, której należy pomagać. Nieudzielenie pomocy, gdy jest to możliwe, także jest formą krzywdy.

Są też ludzie, którzy ćwiczą się w okrucieństwie, aż stają się tak dzicy, że budzą strach nawet wśród najpotężniejszych w kraju (Księga Hioba 24:22). Swoją siłą wciągają możnych w pułapkę. Gdy ogarnia ich gniew, atakują tak gwałtownie, że nikt nie może czuć się przy nich bezpiecznie. Ich ręka zwraca się przeciw wszystkim, a ręka wszystkich — przeciw nim (Księga Rodzaju 16:12). Trudno pojąć, dlaczego ktoś miałby czerpać przyjemność z budzenia strachu u wszystkich wokół, a jednak niektórzy tak postępują.

Hiob pokazuje następnie, że ci zuchwali grzesznicy często przez pewien czas mają się dobrze i żyją w dostatku. Niekiedy umierają nawet w pokoju, jak Izmael, który był takim człowiekiem, a jednak żył i umarł w obecności wszystkich swoich braci (Księga Rodzaju 16:12; Księga Rodzaju 25:18). Po pierwsze, otrzymują bezpieczeństwo, jakby cieszyli się szczególną ochroną Bożej Opatrzności. Zadziwia, że udaje im się uniknąć tylu niebezpieczeństw. Po drugie, ufają temu bezpieczeństwu, jakby dowodziło, że ich przemoc jest czymś właściwym. Ponieważ kara za zło nie przychodzi od razu, sądzą, że ich grzech nie jest aż tak poważny i że Bóg nie pociągnie ich do odpowiedzialności. Sukces daje im poczucie bezpieczeństwa.

Po trzecie, przez pewien czas są wywyższani. Zdają się ulubieńcami nieba i myślą, że nic im nie grozi. Spotykają się z uznaniem, we własnych oczach są wywyższeni i napełniają się pychą. Po czwarte, odchodzą z tego świata spokojnie i łagodnie, bez szczególnego wstydu czy przerażenia. Biskup Patrick pisze o Księdze Hioba 24:19, że schodzą do grobu tak łatwo, jak woda z topniejącego śniegu wsiąka w suchą ziemię. Słowa z Księgi Hioba 24:20 wyjaśnia tak: „łono o nim zapomina”, czyli Bóg nie naznacza go tak wyraźnie karą, by nawet jego matka musiała pamiętać o jego hańbie. Nie zostaje powieszony na drzewie, by żerowały na nim ptaki, lecz jest pogrzebany jak inni ludzie i staje się pokarmem dla robaków. Leży w grobie, a ani o nim, ani o jego niegodziwości nie pamięta się bardziej niż o złamanym drzewie.

Hiob mówi to samo w Księdze Hioba 24:24. Niegodziwi zostają usunięci z drogi, tak jak wszyscy inni. Trafiają do grobów, jak wszyscy ludzie, a niektórzy umierają tak szybko, jak ścina się kłos zboża. Można to porównać ze słowami Salomona: widział niegodziwych, którzy zostali pogrzebani, choć przychodzili i odchodzili z miejsca świętego, a potem popadli w zapomnienie (Księga Koheleta 8:10).

Mimo to Hiob dostrzega, że ich upadek dopiero nadejdzie. Nawet jeśli umierają w dostatku i z szacunkiem, śmierć stanie się ich zgubą. Bóg widzi ich drogi (Księga Hioba 24:23). Choć zdaje się milczeć i pozwala im dalej postępować, uważnie pamięta o każdym ich grzechu. Wkrótce okaże się, że ich ukryte występki, o których sądzili, że nikt ich nie widział (Księga Hioba 24:15), były cały czas przed Jego oczami i zostaną ujawnione.

Hiob nie opisuje tu wprost kary w przyszłym świecie, ale napomyka o niej, mówiąc o tym, co dzieje się po śmierci. Rozkład ciała w grobie, który spotyka wszystkich, jest w ich przypadku karą za grzech. Grób pochłonie tych, którzy grzeszyli, a kraina ciemności przypadnie tym, którzy umiłowali ciemność bardziej niż światło. Ich ciała, którym dogadzali, staną się pokarmem robaków. Robaki pożywią się nimi równie chętnie, jak oni niegdyś korzystali z przyjemności i zysków płynących z grzechu.

Mieli nadzieję zbudować wielkie imię dzięki bogactwu, władzy i potężnym czynom, lecz ich pamięć umrze razem z nimi (Księga Psalmów 9:6). Człowiek, który zdobył tak wielką sławę, po śmierci nie będzie już darzony większym szacunkiem, a jego imię zgnije (Księga Przysłów 10:7). Ci, którzy za jego życia bali się mówić o nim otwarcie, po jego śmierci nie będą go oszczędzać. Jego matka, która go urodziła, zapomni o nim, czyli będzie unikać wypowiadania jego imienia, bo nie będzie można powiedzieć o nim nic dobrego. Zaszczyt zdobyty przez grzech szybko zamienia się w hańbę.

Zło, które usiłowali utrwalić w swoich rodzinach, zostanie złamane jak drzewo. Ich niegodziwe plany spełzną na niczym, a złe nadzieje zostaną wraz z nimi pogrzebane. Ich pycha zostanie upokorzona i obrócona w proch (Księga Hioba 24:24). Dla dobra świata zostaną usunięci z drogi, a cała ich władza i powodzenie dobiegną końca. Choćby ich szukać, nie będzie można ich znaleźć.

Hiob przyznaje, że niegodziwych czeka nieszczęście po śmierci. Stanowczo jednak odrzuca twierdzenie przyjaciół, jakoby zwykle spotykało ich nieszczęście już w tym życiu.

Kończy śmiałym wyzwaniem rzuconym wszystkim obecnym: niech udowodnią, że się myli, jeśli potrafią (Księga Hioba 24:25). Jeśli jego słowa nie są prawdziwe i nie wynika z nich, że został niesłusznie osądzony i skrytykowany, niech ktoś wykaże, że jego wypowiedź jest albo fałszywa, co czyniłoby go kłamcą, albo nie na temat, a więc pusta i bezwartościowa.

To, co fałszywe, rzeczywiście nie ma wartości. Bez prawdy nic nie może być dobre. Ci, którzy mówią prawdę i rozsądnie, nie muszą jednak obawiać się wnikliwej oceny. Mogą chętnie poddać swoje słowa uczciwej próbie, tak jak czyni to tutaj Hiob.