Księga Hioba 21:27 – znaczenie i zastosowanie

W tych wersetach Hiob sprzeciwia się poglądowi, którego jego przyjaciele wciąż się trzymali: że niegodziwi zawsze ponoszą widoczną i dotkliwą klęskę, taką jak ta, która spotkała jego. Na tej podstawie potępiali Hioba jako człowieka niegodziwego. Hiob mówi: „Ja dobrze znam wasze myśli” (Księga Hioba 21:27). Ma na myśli: „Wiem, że się ze mną nie zgodzicie, bo wasz osąd jest wypaczony przez gniew i uprzedzenie wobec mnie, a także przez fałszywe wyobrażenia o tym, jak chcecie odebrać mi pociechę i dobre imię. Jak przekonać takich ludzi?”.

Przyjaciele Hioba byli gotowi odpowiedzieć na jego słowa o pomyślności niegodziwych pytaniem: „Gdzie jest dom możnowładcy?” (Księga Hioba 21:28). Wskazywali w ten sposób na zrujnowany dom Hioba albo na dom, w którym ucztowały jego dzieci, i twierdzili, że jego los przypomina los brutalnych władców i ciemiężycieli. Sądzili, że gdy porówna się rodzinę i majątek Hioba z domami niegodziwych, okaże się, że spotkał go taki sam los jak ich. Stąd wyciągali wniosek, że Hiob musi być jednym z nich.

Hiob twierdzi coś przeciwnego i odwołuje się do osądu oraz doświadczenia zwykłych ludzi. Jest tak pewny swojego stanowiska, że gotów jest zapytać pierwszego napotkanego podróżnego: „Czy nie pytaliście tych, którzy wędrują drogą?” (Księga Hioba 21:29). Nie mówi, jak Elifaz: „Zapytaj świętych” (Księga Hioba 5:1), lecz: „Zapytaj kogokolwiek”. Gdziekolwiek się zwrócić, można znaleźć ludzi, którzy zgodzą się z Hiobem, że kara grzeszników często przypada bardziej na życie przyszłe niż na obecne. Jest to zgodne z proroctwem Henocha, siódmego po Adamie (List Judy 1:14), a także z tym, co uważni obserwatorzy dostrzegają w Bożym postępowaniu z ludźmi na tym świecie.

Hiob mówi o dwóch sprawach. Po pierwsze, zatwardziali grzesznicy z pewnością zostaną ukarani w przyszłym świecie, a kara ta często zostaje odłożona aż do tamtego czasu. Po drugie, nie powinno dziwić, że w obecnym życiu dobrze im się wiedzie i nie widać na nich wyraźnych oznak Bożego gniewu. Często zostają teraz oszczędzeni, bo sąd czeka ich później. Niegodziwi mogą przez pewien czas rozkwitać, ale tylko po to, „aby na zawsze zginąć” (Księga Psalmów 92:7).

Hiob opisuje grzesznika, który żyje w wielkiej potędze i budzi lęk nie tylko u silnych, lecz nawet u mądrych i dobrych. Nikt nie ośmiela się otwarcie mówić mu o jego postępowaniu ani uprzedzić go, jaki będzie jego koniec (Księga Hioba 21:31). Nikt nie chce ryzykować, że go upomni lub zażąda sprawiedliwości. Dlatego grzeszy bez obaw i nie uczy się wstydu ani lęku. Pomyślność często prowadzi głupców do zguby, bo sprawia, że uważają się za stojących ponad wszelką naganą, choć to właśnie upomnienie mogłoby doprowadzić ich do nawrócenia. Ci, którym nikt nie śmie się sprzeciwić, są przeznaczeni na zagładę (Księga Ozeasza 4:17). Jeśli nikt nie odważy się powiedzieć takiemu człowiekowi prawdy prosto w twarz, nikt nie zażąda też, by oddał to, co ukradł lub zabrał siłą. Jest jak wielka mucha, która przeciska się przez luźną sieć prawa, podczas gdy mniejsi od niego zostają w niej schwytani.

To dodaje grzesznikom odwagi w czynieniu zła, bo mogą zastraszać sprawiedliwość i nie dopuszczać do tego, by ich dosięgła. Nadejdzie jednak dzień, gdy ci, którzy odrzucali upomnienia, usłyszą o swoich winach. Ich grzechy zostaną im wyliczone, a ich postępowanie nazwane po imieniu, ku ich trwałej hańbie. Ci, którzy tutaj nie chcieli naprawić wyrządzonej krzywdy, wtedy poniosą jej konsekwencje.

Hiob mówi też o grzesznikach, którzy umierają i zostają pochowani z wielkim przepychem i honorami (Księga Hioba 21:32–33). Nikt nie uniknie śmierci, bo jest ona udziałem każdego człowieka. Ludzie robią jednak wszystko, by ukryć jej hańbę. Po pierwsze, bogacz ma okazały pogrzeb. Nie ma czym się chwalić, choć niektórzy przywiązują do tego wielką wagę. Z całym ceremoniałem zostaje odprowadzony do grobu, a jego ciało otrzymuje wszystkie honory, jakie przyjaciele mogą mu jeszcze oddać. Bogacz umarł i został pogrzebany, ale Pismo Święte nie wspomina o pogrzebie ubogiego (Ewangelia Łukasza 16:22).

Po drugie, nad jego grobem może stanąć wspaniały pomnik. Słowa Hioba mogą też oznaczać, że ciało zostaje zabalsamowane, zgodnie ze starym zwyczajem Egipcjan wobec ich możnych. W grobie „czuwa”, czyli spoczywa samotnie i w ciszy, niczym strażnik na wieży. Po trzecie, mówi się, że nawet grudki ziemi z doliny są mu słodkie. Ludzie używają przypraw i pachnideł, by złagodzić nieprzyjemny zapach grobu, oraz lamp, by rozproszyć jego ciemność. Być może nawiązuje to do wcześniejszego obrazu czuwania w grobie. Wszystko to jest jednak pustym pokazem. Cóż mogą znaczyć światło i wonności dla zmarłego?

Po czwarte, ludzie próbują pomniejszyć hańbę śmierci, mówiąc, że jest ona wspólnym losem wszystkich. Twierdzą, że człowieka spotkało po prostu to, co nieuniknione, i że każdy pójdzie za nim, tak jak wielu odeszło przed nim. Śmierć jest drogą całej ludzkości. Gdy przychodzi nam przejść przez tę ciemną dolinę, warto pamiętać o dwóch rzeczach. Po pierwsze, przed nami przeszły nią niezliczone osoby, więc jest to droga dobrze wydeptana, co może nieco łagodzić lęk. Umrzeć to odejść do większości. Po drugie, za nami pójdą wszyscy inni. Za nami ciągnie się długi szereg, tak jak przed nami widać wyraźny ślad. Nie jesteśmy ani pierwszymi, ani ostatnimi, którzy przejdą przez to ciemne wejście. Każdy odchodzi w swoim czasie, zgodnie z porządkiem wyznaczonym przez Boga.

Na tej podstawie Hiob stwierdza, że słowa jego przyjaciół były daremne (Księga Hioba 21:34). Cały ich wywód opierał się na fałszywym założeniu. Twierdzili, że niegodziwi zawsze ponoszą widoczną karę w tym życiu, ale tego nie dowiedli, a Hiob uważał, że wykazał coś przeciwnego. Skoro ich podstawa była fałszywa, ich pociecha była słaba i nietrwała. Mówili Hiobowi, że znów zazna pomyślności, jeśli zwróci się ku Bogu, ale opierało się to na fałszywym założeniu, że pobożność zawsze prowadzi do dobrobytu. Ponieważ tak nie jest, ich wniosek nie mógł przynieść mu pociechy. Tam, gdzie brakuje prawdy, trudno znaleźć prawdziwe pocieszenie.