Księga Hioba 20:10 – znaczenie i zastosowanie

Nędza, która spotyka niegodziwego człowieka w tym życiu, została tu szeroko opisana, a tę samą myśl powtórzono na różne sposoby. Warto więc zebrać szczegóły w kilku głównych punktach. Najpierw przyjrzyjmy się jego grzechom, za które zostaje ukarany.

Jedną z ich części są żądze ciała, nazwane tu grzechami młodości (Księga Hioba 20:11). To grzechy, na które ludzie są szczególnie narażeni w młodym wieku. Zakazane przyjemności wydają mu się słodkie w ustach (Księga Hioba 20:12). Oddaje się cielesnym zachciankom i czerpie z nich wielką przyjemność, jakby były najlepszym, czego może skosztować. Trzyma je pod językiem, jakby chciał jak najdłużej się nimi rozkoszować.

Trzymanie grzechu w ustach wskazuje też na jego upór w trwaniu przy nim. Nie porzuca go wtedy, gdy powinien go uśmiercić i od niego odstąpić. Przeciwnie, kurczowo się go trzyma i nadal postępuje tak samo. Może to również oznaczać, że z przyjemnością wraca myślami do swoich grzechów, jak cudzołożna kobieta, która wspominała swoją młodość i mnożyła swoje grzechy (Księga Ezechiela 23:19). Albo że starannie ukrywa grzechy, które szczególnie sobie upodobał. Jako obłudnik zachowuje swoje grzeszne nawyki w tajemnicy, by ludzie dobrze myśleli o jego pobożności, lecz Bóg widzi, co kryje się w sercu, a nawet pod językiem, i wkrótce to ujawni.

Kolejną częścią jego grzechu jest umiłowanie świata i jego bogactw. Szczęście pokłada w pieniądzach i majątku, dlatego przywiązuje do nich serce. Chciwie ich pożąda i pochłania bogactwo tak łapczywie, jak głodny człowiek pochłania jedzenie, wołając bez końca: „Daj, daj” (Księga Hioba 20:15). Najbardziej pragnął bogactwa i usilnie go pożądał. Ciężko też na nie pracował (Księga Hioba 20:18), lecz nie przez uczciwą pracę w godziwym zawodzie, tylko chwytając się wszelkich sposobów, uczciwych i nieuczciwych, by się wzbogacić. Mamy pracować nie po to, by stać się bogaci (Księga Przysłów 23:4), lecz by być hojnymi i mieć czym się dzielić (List do Efezjan 4:28).

Wielkich rzeczy spodziewał się też po swoim bogactwie, co ukazują rzeki, wezbrane wody i strumienie miodu oraz masła (Księga Hioba 20:17). Jego rozczarowanie oznacza, że wcześniej karmił się nadzieją na obfitość. Oczekiwał życia pełnego zmysłowych przyjemności, ale nigdy go nie zaznał.

Trzecią częścią jego grzechu jest przemoc, ucisk i krzywdzenie ubogich sąsiadów (Księga Hioba 20:19). Był to grzech olbrzymów przed potopem. To jeden z grzechów, które z całą pewnością sprowadzają Boże sądy na narody i rodziny. Niegodziwiec opuścił ubogich, nie troszczył się o nich, nie okazywał im życzliwości i nie zapewniał im wsparcia. Być może początkowo dawał jałmużnę jak faryzeusze, by zdobyć uznanie, lecz gdy przestało mu to służyć, porzucił ubogich. Dobre uczynki podejmowane z niewłaściwych pobudek nie trwają.

Uciskał ubogich i wykorzystywał każdą okazję, by ich skrzywdzić. Chcąc się wzbogacić, ograbiał tych, którzy i tak żyli w niedostatku. Siłą odbierał im domy, choć nie miał do nich żadnego prawa, tak jak Achab zabrał winnicę Nabota, nie przez ukryte oszustwo, lecz jawną przemocą.

Teraz przychodzi kara za tę niegodziwość. Niegodziwiec zawiedzie się we wszystkich swoich nadziejach i nie znajdzie w bogactwie zadowolenia, którego się po nim spodziewał (Księga Hioba 20:17). Nigdy nie ujrzy rzek, wezbranych wód ani strumieni miodu i masła, których miał nadzieję zakosztować. Świat nigdy nie jest taki, jak wyobrażają go sobie ci, którzy go miłują. Rzeczywista przyjemność zawsze okazuje się znacznie mniejsza od oczekiwań.

Będzie też chory i osłabiony fizycznie. Jak niewiele pociechy daje bogactwo, gdy brakuje zdrowia! Ból i choroba, zwłaszcza dotkliwe, odbierają wszelką przyjemność. Niegodziwiec do granic możliwości szukał cielesnych rozkoszy, lecz jakiego prawdziwego szczęścia może zaznać, skoro jego kości wypełniają grzechy młodości (Księga Hioba 20:11), czyli trwałe skutki tych grzechów? Pijaństwo, obżarstwo, grzechy seksualne i rozwiązłe życie w młodości mogły pozostawić po sobie przewlekłą chorobę i ból. Te grzechy mogły zrujnować jego zdrowie i, jak mówi Salomon, wyniszczyć jego ciało (Księga Przysłów 5:11). Jeśli w młodości był wojownikiem, rany i siniaki, na które wcześniej nie zwracał uwagi, mogą teraz boleć go w kościach. Ból może towarzyszyć mu aż do grobu albo sam zaprowadzić go do grobu. Tak więc grzechy młodości spoczną z nim w prochu. Nawet rozkład ciała w grobie jest skutkiem grzechu (Księga Hioba 24:19), tak że nieprawość pozostaje na jego kościach (Księga Ezechiela 32:27). Grzech podąża za grzesznikami także poza granicę śmierci.

Niegodziwiec będzie też niespokojny i udręczony w myślach: „Nie zazna spokoju w swoim wnętrzu” (Księga Hioba 20:20). Nie ma w sobie tego spokoju, który inni mu przypisują. Wciąż coś go od środka niepokoi. Bogactwo zdobyte niesprawiedliwie ciąży mu na sumieniu jak pokarm, którego nie może strawić. Nie należy oczekiwać pociechy z tego, co zdobyto krzywdą.

Po pierwsze, jego niepokój wynika z tego, że sumienie kieruje go ku przeszłości i napełnia lękiem przed Bożym gniewem. Grzech, który w chwili popełniania był słodki i spoczywał pod językiem jak przysmak, staje się gorzki, gdy niegodziwiec do niego wraca myślami. Wspomnienia napełniają go przerażeniem i udręką. W jego wnętrzu grzech kwaśnieje (Księga Hioba 20:14), jak mały zwój Jana, słodki w ustach, lecz gorzki w brzuchu (Apokalipsa św. Jana 10:10). Taki staje się grzech. Zamienia się w żółć żmij i jad węży (Księga Hioba 20:16), a przez to okazuje się śmiertelny. To, co niegdyś tak słodko w siebie wchłaniał, stanie się dla niego trucizną. Schlebiający język okaże się językiem węża. Cały urok, jaki ludzie dostrzegają w grzechu, gdy sumienie się przebudzi, zmieni się w dotkliwą udrękę.

Niepokój bierze się też z trosk o przyszłość (Księga Hioba 20:22). Gdy niegodziwy człowiek osiągnie szczyt bogactwa i poczuje się najbezpieczniej, nagle znajdzie się w tarapatach. Może poczuć się osaczony, zanim jeszcze cokolwiek zmieni się na zewnątrz, bo jego umysł wypełnią lęk i zamęt. Przypomina to bogacza z przypowieści Jezusa, którego ziemia wydała obfity plon i który zastanawiał się, co ma zrobić (Ewangelia Łukasza 12:17).

Będzie też zmuszony oddać to, co zdobył przez niesprawiedliwość. Pochłonął bogactwo, sądząc, że należy już do niego na stałe, tak jak pokarm, który spożył. Mylił się. Zwymiotuje je z powrotem, czyli utraci je z wielkim bólem i niechęcią. Wyrzuty sumienia mogą tak bardzo odebrać mu spokój, że zwróci to, co zabrał, lecz będzie to dla niego gorzkie jak wymuszone wymioty, a nie radosne jak czynienie tego, co słuszne.

Jeśli odmówi zwrotu, Boża opatrzność i tak sprawi, że skradzione dobra wrócą do prawowitych właścicieli. Bóg wyrzuci je z jego wnętrza, choć miłość do grzechu wciąż będzie tkwić w jego sercu. Wołanie ubogich, których uciskał, podniesie się przeciwko niemu tak donośnie, że może być zmuszony wysłać swoje dzieci, by błagały tych, których skrzywdził, o pokój (Księga Hioba 20:10). Zwróci to, co tak ciężko zdobywał przez ucisk, lecz nie zdoła tego zatrzymać ani się tym cieszyć.

Zwrócenie skradzionych dóbr pod wpływem zbawczej łaski Boga, jak uczynił to Zacheusz, jest wielkim miłosierdziem. Zacheusz, celnik, oddał czterokrotnie więcej, a mimo to wciąż miał dość, by pomóc ubogim (Ewangelia Łukasza 19:8). Jednak zwrot dóbr wymuszony jedynie przez trwogę winnego sumienia, jak w przypadku Judasza, nie przynosi pociechy. Judasz rzucił srebrniki i poszedł się powiesić.

Niegodziwiec zostanie też ograbiony ze wszystkiego, co posiada, i doprowadzony do ubóstwa. Ten, kto ograbiał innych, sam zostanie ograbiony (Księga Izajasza 33:1). Niewinni ludzie, których skrzywdził, mogą postanowić, że nie będą się mścić, i powiedzieć, jak Dawid: „Zło pochodzi od niegodziwych, lecz moja ręka nie podniesie się przeciwko niemu” (Pierwsza Księga Samuela 24:13). Nawet jeśli mu przebaczą i nie odpłacą mu tym samym, zadziała Boża sprawiedliwość. Bardzo często Bóg dopuszcza, by niegodziwi cierpieli z rąk innych niegodziwych.

Gdy więc zostanie zaatakowany ze wszystkich stron, nie zdoła ocalić bogactwa, którego tak bardzo pożądał (Księga Hioba 20:20). Nie zachowa go w całości, a ostatecznie nie zachowa niczego. Nie pozostanie mu nic z pokarmu, którym tak bardzo się rozkoszował (Księga Hioba 20:21). Sąsiedzi i krewni zobaczą, w jak nędznym jest stanie, i gdy umrze, nikomu nie będzie zależało na jego majątku. Nikt z rodziny nie będzie liczyć na zysk z tego, co po sobie zostawi, ani nawet nie zechce zająć się jego spadkiem.

Zofar wyraźnie kieruje te słowa do Hioba, który stracił wszystko i znalazł się na skraju całkowitej ruiny.