Księga Hioba 20:1 – znaczenie i zastosowanie

Sofar przemawia tu z wielkim przejęciem. Wyraźnie zdenerwowało go to, co powiedział Hiob. Uznał już Hioba za człowieka niegodziwego, więc oburza go, że Hiob mówi jak niewinny. Dlatego ostro wtrąca się do rozmowy: „Moje myśli zmuszają mnie, by odpowiedzieć” (Księga Hioba 20:2).

Ignoruje prośbę Hioba o współczucie i jego zapewnienie o własnej uczciwości. Zamiast tego chwyta się ostrzeżenia, którym Hiob zakończył swoją wypowiedź, i odbiera je jako osobistą zniewagę. Hiob powiedział im, by bali się miecza, a Sofar najwyraźniej postanawia nie okazać strachu. Ludzie często odrzucają dobrą radę właśnie wtedy, gdy pochodzi od przeciwnika.

Sofar zbyt pochopnie zabiera głos jak na człowieka mądrego, ale próbuje usprawiedliwić swój pośpiech na dwa sposoby. Najpierw mówi, że Hiob głęboko go uraził: „Usłyszałem naganę, która mnie zawstydza, i nie mogę milczeć” (Księga Hioba 20:3). Wydaje się, że przyjaciele Hioba byli zbyt dumni, by łagodnie obchodzić się z człowiekiem tak bardzo cierpiącym. Ludzie pyszni nie lubią, gdy się ich upomina, i często nazywają upomnienie zniewagą.

Po drugie, Sofar twierdzi, że własne myśli skłoniły go do odpowiedzi. W pewnym sensie to prawda, bo z tego, co wypełnia serce, rodzą się słowa. Mówi jednak, że pobudził go „duch mojego rozumu” (Księga Hioba 20:3), jak gdyby do odpowiedzi skłonił go sam rozsądek. Zanim coś powiemy, powinniśmy dobrze to przemyśleć, a potem odpowiedzieć roztropnie. W tym przypadku można jednak zapytać, czy namiętność nie przemawia głośniej niż mądrość. Ludzie często biorą gniew za trzeźwy osąd.

Sofar przystępuje następnie do wykazania, że niegodziwych czeka zguba, i daje do zrozumienia, że cierpienie Hioba dowodzi, iż jest on niegodziwy i obłudny. Zaczyna od odwołania się do wiedzy Hioba. „Czy tego nie wiesz?” — pyta (Księga Hioba 20:4). Innymi słowy: czy Hiob naprawdę może nie wiedzieć czegoś tak oczywistego albo wątpić w to, co od dawna uznają wszyscy? Kto nie wie, że grzech prowadzi do śmierci, niewiele wie.

Sofar powołuje się też na doświadczenie wszystkich pokoleń. Prawdę tę znano już od czasu, gdy człowiek pojawił się na ziemi. Od początku ludzie widzieli, że grzech przynosi karę. Adam został wygnany, a Kain napiętnowany i przeklęty. Gdy grzech wszedł na świat, wraz z nim przyszła śmierć. Każdy może zobaczyć, że grzeszników spotykają nieszczęścia i że sąd nie pozostawia ich bez kary (Dzieje Apostolskie 28:4; Księga Izajasza 3:11).

Sofar ujmuje tę zasadę bardzo stanowczo: „Triumf niegodziwych trwa krótko, a radość obłudnika tylko chwilę” (Księga Hioba 20:5). Mówi nie tylko o ludziach jawnie niegodziwych, lecz także o obłudnikach, którzy ukrywają grzech pod pozorami religijności. Zakłada, że Hiob jest jednym z nich. Religijność używana jako zasłona dla zła tylko pogłębia winę. Udawana świętość jest podwójnym grzechem, a kara za nią będzie surowa.

Sofar przyznaje jednak, że niegodziwym może się przez jakiś czas dobrze powodzić. Mogą wydawać się bezpieczni, spokojni i pełni radości. Mogą cieszyć się bogactwem, władzą i sukcesami, a nawet uciskać uczciwych sąsiadów, nie czując przy tym żadnego zagrożenia. Przyjaciele Hioba wcześniej niechętnie przyznawali, że niegodziwym może się dobrze powodzić, ale Hiob tak długo podnosił tę kwestię, aż nie mogli już temu zaprzeczać. Teraz Sofar ustępuje w tej sprawie, lecz tylko po to, by dodać, że dobre czasy nie będą trwać wiecznie.

Jak mówi, ich radość potrwa tylko chwilę. Wkrótce ustąpi miejsca trwałemu smutkowi. Bez względu na to, jak wielki, bogaty i pogodny wydaje się grzesznik, obłudnik zostanie poniżony, upokorzony i unieszczęśliwiony.

Sofar przedstawia teraz tego grzesznika u szczytu możliwych powodzeń. Nie myśli o mądrości ani o dobroci, lecz o ziemskim bogactwie i władzy. Wyobraża sobie człowieka, którego powodzenie sięga niebios, którego głowa dotyka chmur i który wydaje się pod każdym względem wyniesiony wysoko. Świat dał mu wszystko, co mógł. Człowiek ten patrzy na innych z pogardą, a oni spoglądają na niego z zazdrością, lękiem lub podziwem. Może nawet wydawać się kimś, kto nadaje się do rządzenia wieloma narodami. Choć po drodze do sukcesu narobił sobie wielu wrogów, czuje się tak bezpiecznie, jakby nic mu nie zagrażało.

Sofar mówi jednak, że taki człowiek straszliwie upadnie. „Zginie na zawsze” (Księga Hioba 20:7). Jego pycha i fałszywe poczucie bezpieczeństwa wyraźnie zapowiadają nadchodzącą zgubę. Z pewnością odnosi się to do wszystkich niepokutujących grzeszników w przyszłym życiu, bo będą zgubieni na zawsze. Sofar mówi jednak przede wszystkim o tym świecie i twierdzi, że już tutaj niektórzy znani z niegodziwości grzesznicy zostają nagle dosięgnięci przez sąd.

Opisuje tę zagładę na kilka sposobów. Będzie hańbiąca, jak wyrzucony odpad, o którym wszyscy zapominają. Świat ucieszy się, że się go pozbył (Księga Psalmów 119:119; Księga Izajasza 66:24). Będzie też nagła. Człowiek ten w jednej chwili zostanie doprowadzony do ruiny, a ci, którzy jeszcze przed chwilą go widzieli, zapytają: „Gdzie on jest?” (Księga Psalmów 73:19). Jak ktoś tak potężny może zniknąć tak szybko?

Jego zagłada będzie również szybka. Ucieknie, gnany własnym przerażeniem i wypędzony przekleństwami otaczających go ludzi, którzy cieszą się, że odszedł (Księga Hioba 20:8). Będzie też całkowita. Zniknie jak sen albo nocne widzenie — coś, co przez chwilę wydawało się rzeczywiste, lecz nie pozostawia po sobie nic. Wszystko, co wcześniej cieszyło umysł, przeminie, a zostanie tylko wspomnienie jego głupoty.

Na koniec Sofar mówi, że zguba będzie ostateczna. „Oko, które go widziało, już go nie ujrzy” (Księga Hioba 20:9). Miejsce, na którym stał, już więcej go nie zobaczy. Odejdzie na zawsze, jak ktoś, z kim pożegnano się na zawsze, gdy odchodzi na swoje miejsce — jak Judasz Iskariota (Dzieje Apostolskie 1:25).