Księga Jeremiasza 5:20 – znaczenie i zastosowanie

Prorok już wcześniej zganił lud za grzechy i ostrzegł go przed Bożym sądem. Teraz ponownie zostaje posłany z przesłaniem do Judy, które ma wzbudzić w jej mieszkańcach bojaźń Bożą. Taka bojaźń byłaby pewną drogą do poprawy, bo u źródeł ich odstępstwa od Boga leżał brak czci dla Niego.

Najpierw prorok ubolewa nad ich godnym pożałowania otępieniem i upartym odchodzeniem od Boga. Zdaje się nie wiedzieć, co jeszcze mógłby z nimi zrobić. Ich umysły pogrążyły się w ciemności i nie były gotowe przyjąć Bożego światła. Byli ludem nierozumnym, który nie potrafił pojąć Bożych zamiarów, choć zostały jasno ukazane w Piśmie, przez proroków i w Bożym działaniu w świecie (Księga Jeremiasza 5:21).

Mieli oczy, lecz nie widzieli. Mieli uszy, lecz nie słyszeli, podobnie jak bożki, które sami sporządzili i którym oddawali cześć (Księga Psalmów 115:5; Księga Psalmów 115:6; Księga Psalmów 115:8). Sprawiali wrażenie, jakby coś dostrzegali, lecz w rzeczywistości tak nie było. Mieli zdolności umysłowe, ale nie korzystali z nich ani nie rozwijali ich tak, jak powinni. Rozczarowywali więc sąsiadów, którzy widzieli, jak wielkie mają możliwości zdobywania wiedzy i rozwijania myśli. Mogli sądzić, że to z pewnością lud mądry i rozumny (Księga Powtórzonego Prawa 4:6). W rzeczywistości jednak byli nierozumni i pozbawieni zrozumienia.

Nie można oceniać ludzi wyłącznie na podstawie tego, jakimi możliwościami dysponują. Niektórzy żyją w ciemności, choć otacza ich światło. Niektórzy grzeszą w ziemi świętej. Są tacy, którzy pozostają źli nawet w najlepszych miejscach.

Ich wola także była uparta i nie chciała podporządkować się Bożemu prawu (Księga Jeremiasza 5:23). Serce tego ludu było buntownicze i skłonne do odstępstwa, co nie dziwi, skoro ludzie ci byli nierozumni i pozbawieni zrozumienia (Księga Psalmów 82:5). W istocie zepsuta wola zaślepia umysł. Nikt nie jest tak ślepy jak ten, kto nie chce widzieć. Taki jest z natury stan wszystkich ludzi, dopóki Boża łaska ich nie przemieni.

Z natury jesteśmy nierozumni, nieskorzy do pojmowania, szybko zapominamy i często się mylimy. Ale to nie wszystko. Mamy też serce, które odwraca się od Boga i buntuje, oraz cielesne usposobienie wrogie Bogu i niepodporządkowane Jego prawu. Odwraca się ono od dobra i występuje przeciwko niemu, pragnąc zła. Serce skłonne do odstępstwa prowadzi do buntowniczego życia. Ludzie odwrócili się i odeszli, a będą tak postępować dalej — tak można również rozumieć te słowa. Wtedy nic nie będzie w stanie ich powstrzymać (Księga Rodzaju 11:6).

Prorok wskazuje na jedną główną przyczynę tego wszystkiego: brak bojaźni Bożej. Widząc, że ludowi brakuje zrozumienia, pyta: „Czy nie odczuwacie przede Mną bojaźni? — mówi Pan. Czy nie drżycie przede Mną?” (Księga Jeremiasza 5:22). Gdyby ludzie zachowywali pełną czci bojaźń wobec Boga, uważniej słuchaliby Jego słów. Gdyby rozumieli, co leży w ich własnym dobru, chętniej poddawaliby się kierownictwu bojaźni Bożej.

Widząc, że lud odwrócił się i odszedł, prorok ponownie wskazuje na tę samą przyczynę — źródło odstępstwa (Księga Jeremiasza 5:24). Ludzie ci nawet w sercu nie mówią: „Okażmy teraz bojaźń Panu, naszemu Bogu”. Dlatego ich umysły wypełnia tyle złych myśli, które popychają ich ku grzechowi. Nie chcą przyjąć dobrych myśli, a zwłaszcza tej: „Okażmy teraz bojaźń Panu, naszemu Bogu”. To prawda, że Bóg musi wzbudzić w naszych sercach bojaźń przed sobą, ale naszym obowiązkiem jest pobudzać się do czci dla Niego i trwać przy myślach, które pomagają nam odczuwać pełną czci bojaźń. Ponieważ tego nie robimy, nasze serca pozostają tak pozbawione bojaźni Bożej i tak gotowe do buntu.

Prorok wskazuje następnie na rzeczy, które powinny napełniać nas pełną czci bojaźnią. Powinniśmy odczuwać bojaźń wobec Pana i Jego wielkości (Księga Jeremiasza 5:22). Ma On wszelkie prawo domagać się od nas czci. Powinniśmy drżeć przed Bogiem, który w stworzeniu i swoim działaniu w świecie wyraźnie ukazuje wszechmoc i władzę. Wystarczy jeden przykład, choć można by podać ich znacznie więcej: Bóg wyznacza morzu granice. Dwa razy dziennie przypływ nadciąga z wielką siłą, a gdyby woda napływała bez końca, zatopiłaby świat. Podczas sztormów fale wznoszą się wysoko i z przerażającą mocą uderzają o brzeg, a jednak zostają powstrzymane, zawracają i opadają. To dzieło Pana. Gdyby nie było tak powszechne, wprawiałoby nas w zdumienie.

Bóg ustanowił piasek granicą morza — nie tylko jako znak, ale jako mur czy ogrodzenie, które ma je powstrzymać. Gdy Bóg tak postanowi, mur z piasku jest równie mocny jak mur z mosiądzu. Uczy nas to również, że łagodna odpowiedź, niczym miękki piasek, uśmierza gniew i łagodzi złość, podczas gdy ostre słowa, niczym twarde skały, tylko wzniecają kolejne spory i pogarszają sytuację.

Ta granica została ustanowiona trwałym dekretem, odwiecznym zarządzeniem. Odsyła nas to do stworzenia, kiedy Bóg oddzielił morze od suchego lądu i wyznaczył im granice (Księga Rodzaju 1:9; Księga Rodzaju 1:10), co pięknie opisują też inne fragmenty Pisma (Księga Psalmów 104:6; Księga Hioba 38:8). Może to również wskazywać na czas po potopie, gdy Bóg obiecał, że już nigdy nie zniszczy świata wodami (Księga Rodzaju 9:11). W obu przypadkach chodzi o zarządzenie, które trwa. Wody nigdy go nie przekroczyły i nie przekroczą, dopóki nie przeminą dzień i noc.

Choć fale miotają się jak niespokojne morze, nie mogą zwyciężyć. Choć ryczą i szaleją, jakby gniewały się, że zostały powstrzymane, nie mogą przekroczyć granicy. To mocny powód, by odczuwać bojaźń Bożą. Pokazuje, że Bóg jest wszechmocny i panuje nad wszystkim, dlatego należy Mu się nasza cześć. Pokazuje też, jak łatwo mógłby ponownie zesłać potop i jak nieustannie żyjemy dzięki Jego miłosierdziu. Powinniśmy więc uważać, by nie uczynić Go swoim wrogiem. Skoro nawet dzikie fale słuchają Jego rozkazu i zawracają, my również powinniśmy tak postępować. Nasze serca nie powinny się buntować, skoro nawet morze się nie buntuje.

Powinniśmy także odczuwać bojaźń wobec Pana i Jego dobroci (Księga Ozeasza 3:5). Podobnie jak poprzedni przykład, i ten wynika z codziennej troski Boga o świat.

Powinniśmy odczuwać bojaźń przed Panem, naszym Bogiem. Oznacza to, że mamy oddawać Mu cześć i chwałę oraz troskliwie trwać w Jego miłości, bo nieustannie czyni nam dobro. Daje nam deszcz wczesny i późny: jeden niedługo po zasiewach, drugi krótko przed żniwami. Każdy z nich przychodzi we właściwym czasie. Dzięki temu Bóg zapewnia nam wyznaczone tygodnie żniw.

Żniwa liczy się w tygodniach, ponieważ w ciągu kilku tygodni zbiera się dość plonów, by wystarczyły na cały rok. Bóg wyznaczył te tygodnie swoją obietnicą, że czas siewu i żniw nie ustanie. Swoją opatrznością zachowuje też dla nas te pory roku, bo bez Jego działania moglibyśmy ich nie doczekać. Dlatego w błogosławieństwach związanych ze żniwami powinniśmy uznawać Bożą moc, dobroć i wierność, bo wszystko to pochodzi od Niego.

To mocny powód, by odczuwać bojaźń Bożą i trwać w Jego miłości, skoro tak bardzo od Niego zależymy. Urodzajne pory roku świadczyły o Bogu nawet wśród pogan i odbierały im wymówkę, gdy Nim gardzili (Dzieje Apostolskie 14:17). Żydzi mieli ponadto pisane Słowo Boże, które wyjaśniało to świadectwo, a mimo to nie skłaniało ich ono do bojaźni przed Panem — chociaż wyraźnie widać, jak bardzo leży to w naszym własnym interesie.