Księga Jeremiasza 49:1 – znaczenie i zastosowanie

Ammonici pojawiają się po Moabitach, zarówno ze względu na więzy pokrewieństwa, jak i położenie geograficzne, dlatego teraz oni stają przed Bożym sądem. Ich ziemie graniczyły z terytorium dwóch i pół pokolenia Izraela po wschodniej stronie Jordanu, a oni sami okazali się złymi sąsiadami. Ponieważ mieszkali blisko, również ich dotyczą powtarzające się proroctwa o sądzie.

Jest to w istocie pozew wniesiony w imieniu Boga przeciwko Ammonitom za zajęcie ziemi należącej do pokolenia Gada, które z nimi sąsiadowało (Księga Jeremiasza 49:1). Na jakiej podstawie rościli sobie prawo do tych ziem, zwłaszcza po tym, jak król Asyrii uprowadził mieszkańców Gileadu, a kraj pozostał osłabiony i bezbronny (Druga Księga Królewska 15:29; Pierwsza Księga Kronik 5:26)? Czy Izrael nie miał już synów? Czy nie pozostał żaden dziedzic, żaden Gadita ani Izraelita, a nawet żaden krewny z Judy, bliższy niż Ammonici? Dlaczego więc ich król albo fałszywy bóg Milkom zachowywał się tak, jakby odziedziczył ziemię należącą do ludu Boga?

Warto też zauważyć, że wśród Gileadytów byli jeszcze dziedzice, nawet dzieci w łonach matek, lecz Ammonici zabijali je, aby zatrzymać dla siebie tę ziemię (Księga Amosa 1:13). Rozpruwali brzuchy brzemiennym kobietom z Gileadu, by nikt nie mógł później upomnieć się o skradzioną granicę. Chełpili się więc granicą, która do nich nie należała, i postępowali tak, jakby rację miał silniejszy (Księga Sofoniasza 2:8). Ludzka siła często depcze sprawiedliwość, ale Wszechmocny zasiada na swoim tronie i sądzi sprawiedliwie. Ludzie mogą myśleć, że wszystko należy do nich, jeśli tylko zdołają to zagarnąć, lecz Bóg nie zapomina o prawach właścicieli ani ich dziedziców, zwłaszcza gdy krzywdzony jest Jego własny lud.

Z powodu tej przemocy zostaje nad nimi ogłoszony sąd. Ogarnie ich przerażenie, a Bóg sprawi, że odgłos wojny rozlegnie się nawet w Rabbie, ich warownym mieście stołecznym (Księga Jeremiasza 49:2). Pan Zastępów, który dowodzi wszystkimi wojskami, napełni ich strachem ze wszystkich stron (Księga Jeremiasza 49:5). Bóg ma wiele sposobów, by przerazić tych, którzy sami stali się postrachem Jego ludu.

Ich miasta zostaną zniszczone. Rabba, główne miasto, zamieni się w rumowisko, a podległe jej osady, zależne od niej w sprawowaniu władzy i otrzymywaniu wsparcia, zostaną spalone. Ludzie będą musieli opuścić swoje domy i lamentować odziani w wory, bo stracą wszystko i nie będą wiedzieli, dokąd pójść. Spustoszona zostanie także ich kraina, z której byli tak dumni. Pada pytanie, dlaczego chełpią się swoimi dolinami i ufają swoim skarbom: „córko odstępcza”, czyli ludu, który odwrócił się od Boga i oddawania Mu czci (Księga Jeremiasza 49:4). Ammonici nie byli związani z Bogiem przymierzem tak jak Izrael, ale ich bałwochwalstwo również było odstępstwem, ponieważ prawdziwy kult Boga istniał, zanim pojawił się kult fałszywych bóstw.

Byli uparci i zbuntowani. Odwrócili się od Boga, a potem chełpili się swoimi dolinami, zwłaszcza jedną żyzną doliną, która dostarczała im wielu dóbr. Ziemie te odebrali Izraelowi i byli dumni z tego, że je zagarnęli. Ufali także obronności dolin otoczonych górami, do których trudno było dotrzeć, oraz zgromadzonym tam bogactwom. W gruncie rzeczy mówili: „Kto może mnie pokonać?”. Żyjąc wygodnie, sądzili, że nic nie zakłóci ich spokoju. Ta pewność siebie uczyniła ich dumnymi, rozmiłowanymi w przyjemnościach i obojętnymi na Boże ostrzeżenia. Ci, którzy odwracają się od Boga, nie mają jednak żadnego dobrego powodu, by pokładać ufność w ziemskich wygodach (Księga Ozeasza 9:1).

Wygnani zostaną ludzie ze wszystkich warstw społecznych, od najuboższych po najznamienitszych. Jedni uciekną, szukając schronienia, inni zostaną pojmani, aż kraj całkowicie opustoszeje. Na wygnanie pójdą król i książęta, a także Milkom, ich bóg, wraz ze swoimi kapłanami (Księga Jeremiasza 49:3). Wszyscy będą uciekać wprost przed siebie, wybierając najkrótszą drogę ze strachu (Księga Jeremiasza 49:5), i zapomną o ukochanych dolinach, które nie będą już mogły im pomóc. Dopełnieniem ich nieszczęścia będzie to, że nikt nie zbierze rozproszonych uciekinierów ani nie otworzy przed nimi drzwi, by dać im schronienie. Uciekający będą tak zajęci ratowaniem siebie, że nie zatrzymają się nawet po to, by pomóc błąkającym się i zagubionym, którzy są obok (Księga Jeremiasza 47:3).

Potem ziemia Ammonitów przejdzie w ręce tych Izraelitów, którzy pozostaną (Księga Jeremiasza 49:2). Izrael odziedziczy po tych, którzy sami występowali jako jego dziedzice, i obejmie ziemię należącą do tych, którzy wcześniej odebrali ją Izraelowi. To sprawiedliwe odwrócenie sytuacji pokazuje, że Boża opatrzność odpłaca krzywdę, odbierając niesprawiedliwie zdobyte dobra krzywdzicielom. Wrogowie ludu Bożego mogą przez jakiś czas wydawać się zwycięzcami, ale nie zawsze tak będzie.

Mimo to później nadal pojawi się nadzieja na miłosierdzie. Podobnie jak w przypadku Moabu, nadejdzie dzień, gdy Bóg odmieni los potomków Ammonitów (Księga Jeremiasza 49:6). Tak często toczą się ludzkie sprawy: koło dziejów się obraca.