Księga Jeremiasza 44:20 – znaczenie i zastosowanie

Zuchwali grzesznicy mogą wypowiadać wiele pełnych pychy słów, ale ostatnie słowo zawsze należy do Boga. Gdy przemówi, okaże się, że ma rację, a przed Nim zamilknie każdy człowiek, nawet najbardziej pyszny. Proroków można atakować i odrzucać, ale Boga nie da się pokonać. Jeremiasz przemawia tu zarówno we własnym imieniu, jak i w imieniu Pana, a najpierw prostuje błędne wyobrażenie ludu o przyczynach jego nieszczęść.

Ludzie twierdzili, że cierpią, ponieważ przestali palić kadzidło królowej niebios, fałszywej bogini. Jeremiasz mówi, że było odwrotnie: cierpieli, ponieważ od dawna trwali w tym grzechu. Bóg cierpliwie znosił ich bałwochwalstwo; przez długi czas zdawało się, że im się powodzi i nie spotykają ich żadne nieszczęścia. Kiedy jednak ich wina dopełniła się, Pan nie mógł już dłużej tego znosić i zaczął ich karać (Księga Jeremiasza 44:20, 22).

Niektórzy z nich dokonali potem niewielkiej, zewnętrznej zmiany. Nie tyle porzucili grzechy, ile grzechy same ich opuściły. Dawna wina wciąż jednak na nich ciążyła, a ich grzeszne serca pozostały niezmienione. Bóg pamiętał bałwochwalstwo ich przodków, królów i książąt w Jerozolimie i rozliczył ich z tego wszystkiego (Księga Jeremiasza 44:21–23). Ich ziemia stała się pustkowiem i przekleństwem z powodu dawnych grzechów, a nie z powodu niedawnej, niewielkiej reformy, na którą się powoływali. Właściwe rozumienie nieszczęść powinno pomagać nam wyraźniej dostrzegać własne grzechy. Każde zło, które nas spotyka, wynika z tego, że zgrzeszyliśmy przeciwko Panu.

Jeremiasz zwraca się następnie szczególnie do kobiet, przemawiając w imieniu Pana Zastępów, Boga Izraela. Kobiety przedstawiły swoją odpowiedź, teraz zaś muszą usłyszeć odpowiedź Boga (Księga Jeremiasza 44:24, 26). Bóg wciąż do nich przemawiał, nawet w Egipcie, gdzie mieszkała ludność Judy, a to było ich przywilejem. Było też ich obowiązkiem, by Go słuchać. Skoro uparcie trwały w bałwochwalstwie, Bóg mówi, że nie ustąpi w swojej sprawie przeciwko nim.

Powtarza im ich własne słowa. Oni i ich żony zgodnie, w buntowniczym uporze, postanowili trwać przy swoim. Wypowiedzieli przysięgę i własnymi rękami wprowadzali ją w czyn, twierdząc, że będą dotrzymywać ślubów i palić kadzidło królowej niebios (Księga Jeremiasza 44:25). Jakby przysięga mogła uczynić grzech czymś słusznym albo zamienić zło w obowiązek! Żadna obietnica nie może sprawić, że to, czego Bóg zabronił, stanie się dozwolone. Bóg odpowiada więc własną przysięgą, złożoną na swoje wielkie imię.

Przysiągł, że znikną wśród nich ostatnie ślady wiary. Nadal przysięgali na imię Pana, mówiąc: „Na życie Pana”, choć oddawali cześć martwym bożkom. Bóg jednak mówi, że żaden mężczyzna z Judy przebywający w Egipcie nie będzie już w ten sposób używał Jego imienia (Księga Jeremiasza 44:26). Jeśli jacyś Żydzi tam pozostaną, zapomną o dawnej wierze i zaczną mówić jak Egipcjanie. Jakże nieszczęśliwi są ludzie, których Bóg pozostawił samym sobie tak dalece, że zapominają o swojej wierze! Możliwe też, że Bóg uzna używanie Jego imienia za zniewagę, skoro ci ludzie wciąż twierdzą, że do Niego należą, a służą bożkom.

Bóg przysięga również, że pozostali tam ludzie zostaną zgładzeni (Księga Jeremiasza 44:27). Mówi, że będzie czuwał nad nimi, by sprowadzić na nich nieszczęście, i dopilnuje, żeby nie umknęła im żadna kara, aż wyginą i zostaną wytępieni. Dla zatwardziałych grzeszników Bóg okaże się nieustępliwym Sędzią. Wtedy przekonają się, czyje słowo się ostoi: Jego czy ich (Księga Jeremiasza 44:28). Oni twierdzili, że będą bezpieczni, jeśli powrócą do kultu królowej niebios. Bóg zapowiadał, że sami doprowadzą się do zguby. O wyniku miało się okazać, kto miał rację. Ostatecznie ostaje się słowo Boga, a słowo grzesznika upada.

Niewielu ocaleje od miecza i później wróci do Judy, ale będzie ich znacznie mniej niż tych, którzy powrócą z ziemi Chaldejczyków, czyli z Babilonii (Księga Jeremiasza 44:28). Miało to zawstydzić tych, którzy chełpili się swoją liczebnością w grzechu. Wielu przyłączyło się do bałwochwalstwa, ale tylko nieliczni przeżyją karę. Bóg daje im też znak, że te ostrzeżenia spełnią się za ich życia. Zostaną zgładzeni w Egipcie, a faraon Chofra, król Egiptu, który prawdopodobnie podsycał ich złudne poczucie bezpieczeństwa, zostanie wydany w ręce wrogów czyhających na jego życie. Mogą nimi być jego zbuntowani poddani albo Nabuchodonozor, król Babilonii (Księga Jeremiasza 44:29). Upadek tego, w kim pokładali nadzieję jako w obrońcy, będzie wyraźnym krokiem ku ich własnej zgubie.

Pokładali w nim większe nadzieje niż w Sedecjaszu, królu Judy. Był władcą potężniejszym i sprytniejszym. Bóg jednak mówi: „Wydam go w ręce jego wrogów, tak jak wydałem Sedecjasza”.

Wniosek jest jasny. Oparcie i pocieszenie, którym ufamy najbardziej, mogą zawieść równie szybko jak te, którym ufamy najmniej. Wszystko zależy od tego, jakimi uczyni je Bóg, a nie od tego, za co je uważamy.

Biblia nie opisuje pełnego spełnienia tego proroctwa, ale jej milczenie wystarcza. Nie ma już żadnych wiadomości o tych Żydach w Egipcie, możemy więc wyciągnąć wniosek, że tam zginęli, zgodnie z zapowiedzią. Żadne słowo Boga nigdy nie zawodzi.