Księga Jeremiasza 42:7 – znaczenie i zastosowanie

Jeremiasz przekazał odpowiedź, którą Bóg posłał mężczyznom proszącym go o wskazówki. Nie nadeszła od razu, lecz dopiero po dziesięciu dniach (Księga Jeremiasza 42:7). Być może musieli tak długo czekać, by wyszła na jaw ich obłuda albo by stało się jasne, że Jeremiasz nie mówi od siebie. Nie mógł przemawiać, kiedy tylko chciał, lecz tylko wtedy, gdy Bóg wkładał słowa w jego usta. Uczy nas to, byśmy i na swojej drodze wytrwale czekali na Boże wskazówki. Widzenie ma wyznaczony czas i w końcu przemówi.

Gdy odpowiedź nadeszła, Jeremiasz przekazał ją otwarcie, zarówno dowódcom wojskowym, jak i całemu ludowi, od najmniej znaczących po najwyższych rangą. Oznajmił wszystko w pełni i szczerze, tak jak obiecał. Gdyby polegał na własnej mądrości, być może nie wiedziałby, co powiedzieć, bo ich sytuacja była bardzo trudna. Miał jednak do przekazania słowo Pana, Boga Izraela, Tego, do którego wysłali go z zapytaniem. Dlatego byli zobowiązani, zarówno ze względu na honor, jak i obowiązek, by postąpić zgodnie z tym słowem.

Wolą Boga było, by pozostali tam, gdzie byli, a Jego obietnica brzmiała: jeśli zostaną, będzie im się dobrze wiodło. Chciał, by pozostali w kraju (Księga Jeremiasza 42:10). Ich bracia zostali przymusowo uprowadzeni na wygnanie i to było dla nich źródłem smutku. Ci, którym pozwolono pozostać, powinni więc uznać to zarazem za miłosierdzie i za zobowiązanie. Jeśli Twoim udziałem jest Kanaan, Ziemia Obiecana, nie opuszczaj jej, póki możesz w niej pozostać. Wystarczyłoby, gdyby Bóg po prostu powiedział: „Nakazuję wam pozostać w tym kraju”. Mówi jednak raczej jak przyjaciel, który ich przekonuje, niż jak władca wydający rozkaz.

Najpierw Bóg okazuje im łagodną troskę w ich smutnym położeniu: „Żałuję nieszczęścia, które na was sprowadziłem”. Sami niewiele okazali żalu z powodu własnego grzechu, a jednak Bóg, zasmucony nieszczęściem Izraela (Księga Sędziów 10:16), zaczyna odwracać się od wyroków, które zesłał z powodu ich grzechów. Nie oznacza to, że Bóg zmienił zdanie. Oznacza, że był gotów zmienić swoje postępowanie wobec nich i ponownie okazać im miłosierdzie. Bóg okazuje swoim sługom miłosierdzie wtedy, gdy widzi, jak tutaj, że opuściły ich siły i nikt nie pozostał, czy to zamknięty, czy wolny (Księga Powtórzonego Prawa 32:36).

Bóg odpowiada też na lęk, który powstrzymywał ich przed pozostaniem. Bali się króla Babilonu, bo sądzili, że może ukarać ich za śmierć Gedaliasza, choć nie mieli z nią nic wspólnego i sprzeciwiali się jej (Księga Jeremiasza 41:18). Ten lęk nie miał rzeczywistej podstawy. Jeśli jednak czuli się zagrożeni, wystarczała im odpowiedź Boga: „Nie bójcie się króla Babilonu” (Księga Jeremiasza 42:11). Był potężnym człowiekiem, któremu brakowało litości, a jego rządy były surowe i nieprzewidywalne. Bóg mówi jednak w istocie: „Nie lękajcie się go, bo strach stanie się dla was pułapką. Ja jestem z wami, a jeśli Bóg jest po waszej stronie, by was ocalić, kto może wystąpić przeciwko wam i was skrzywdzić?”. Bóg daje obietnicę wystarczającą, by uspokoić nawet bezpodstawne lęki, które odwodzą Jego lud od posłuszeństwa.

Bóg obiecuje też, że jeśli pozostaną w kraju, nie tylko będą bezpieczni przed królem Babilonu, lecz także zaznają szczęścia dzięki Królowi królów. „Odbuduję was i zasadzę” — mówi. Ponownie zapuszczą korzenie i staną się początkiem nowego narodu, jak feniks powstający z popiołów dawnego. Bóg dodaje: „Okażę wam miłosierdzie” (Księga Jeremiasza 42:12). W każdym pocieszeniu powinniśmy dostrzegać Boże miłosierdzie. Jeśli król Babilonu okaże im życzliwość, powinni wiedzieć, że jej źródłem jest Boża ręka. Bóg sprawia, że tym, którym współczuje, współczują nawet ludzie, którzy uprowadzili ich do niewoli (Księga Psalmów 106:46). Król Babilonu, który teraz władał tym krajem, pozwoli im do niego wrócić, ponownie zamieszkać w swoich domach i odzyskać ziemię, która do nich należała.

Bóg uczynił nasz przywilej naszym obowiązkiem, a samo posłuszeństwo stanie się nagrodą. Mówi w istocie: „Pozostańcie w tym kraju, a znów stanie się waszą własnością. Nie odchodźcie teraz, gdy jesteście tak blisko, by ponownie się nim cieszyć. Nie bądźcie tak nierozsądni, by zamienić własne miłosierdzie na puste kłamstwa”.

Nie powinni nawet myśleć o udaniu się do Egiptu. To właśnie z Egiptu Bóg wyprowadził ich przodków; często też ostrzegał ich, by mu nie ufali ani nie zawierali z nim sojuszy. Bóg ujawnia grzech, ku któremu już się skłaniali, a dla Tego, który zna ich serca, nie jest to zwykłe przypuszczenie: „Zaczynacie mówić: «Nie będziemy mieszkać w tym kraju»” (Księga Jeremiasza 42:13). Postanowili nie zostawać, choćby sam Bóg obiecał im ochronę. Nie chcieli pozostać, nawet by być posłuszni Panu, swojemu Bogu. W istocie mówili: „Może sobie mówić, co chce, ale my zrobimy, co zechcemy. Pójdziemy do Egiptu i tam zamieszkamy, bez względu na to, czy Bóg nam na to pozwoli i czy będzie z nami” (Księga Jeremiasza 42:14).

Uważali, że w Egipcie nie zaznają wojny ani głodu, które przez tak długi czas nękały ich w Judzie (Księga Jeremiasza 42:14). Nierozsądne jest jednak opuszczanie swojego miejsca, zwłaszcza Ziemi Świętej, tylko dlatego, że spotykają nas tam trudności. Jeszcze większym szaleństwem jest sądzić, że zmiana miejsca pozwoli nam uniknąć Bożych wyroków. Zło grzechu wszędzie podąża za nieposłusznymi, a jedyną drogą ucieczki jest powrót do wiernego posłuszeństwa.

Jeśli będą trwać w tym grzechu, wyrok Boga jest pewny. Zostaje ogłoszony w imieniu Pana: „Słuchajcie słowa Pana, resztko Judy” (Księga Jeremiasza 42:15). Uważali, że skoro są resztką, muszą zostać oszczędzeni i wolno im postępować według własnego uznania. Była to jednak płonna nadzieja. Czy bali się miecza i głodu? Te same nieszczęścia pójdą za nimi do Egiptu, dopadną ich tam i ich pokonają (Księga Jeremiasza 42:16–17). Sądzili, że wojna i głód są związane z tamtym krajem, a jeśli opuszczą Judę, unikną też tych nieszczęść. Gdyby jednak ufali Bogu, mógłby sprawić, że nawet ten kraj stałby się dla nich spokojnym miejscem. Wyobrażali sobie, że niebezpieczeństwo zostanie za nimi, jeśli odejdą, lecz Bóg pośle je za nimi, dokądkolwiek pójdą. Zło, którego próbujemy uniknąć przez grzech, sami na siebie sprowadzamy.

Ci, którzy wbrew woli Boga pójdą do Egiptu, próbując uciec przed wojną i głodem, zginą tam od wojny i głodu. Możemy odnieść tę prawdę także do zwykłych trudności ludzkiego życia. Ludzie, którzy nie potrafią znieść swoich ciężarów i sądzą, że unikną ich, zmieniając miejsce, przekonają się, że się mylą. Te same trudności, które ich przytłaczają, dopadną ich, dokądkolwiek pójdą. Na tym świecie każda przeprowadzka prowadzi tylko z jednej pustyni na drugą, a nasze położenie pozostaje takie samo.

Czy przeraziło ich zniszczenie Jerozolimy? Czy chcieli oddalić się od niego jak najbardziej? W takim razie podobny wyrok spotka ich także w Egipcie (Księga Jeremiasza 42:18). Tak jak Bóg wylał swój gniew i oburzenie na Jerozolimę, tak wyleje je na Egipt. Ci, którzy przez grzech czynią z Boga swojego wroga, wszędzie przekonają się, że jest ogniem pochłaniającym. Sami staną się przekleństwem i przedmiotem grozy. Dawniej Hebrajczycy budzili odrazę w Egipcjanach (Księga Rodzaju 43:32), a teraz będą jeszcze bardziej wzgardzeni. Gdy ludzie wyznający wiarę w Boga mieszają się z niewierzącymi i zabiegają o ich przychylność, tracą szacunek i przynoszą sobie hańbę.

Bóg znał też ich obłudę, gdy prosili Go o wskazówki. Pytali, czego od nich chce, choć wcześniej postanowili już, że zrobią, co sami zechcą. Dlatego ostrzeżenie, które wcześniej zostało przedstawione warunkowo, zostaje teraz wypowiedziane jako pewnik. Bóg położył przed nimi dobro i zło, błogosławieństwo i przekleństwo, a teraz odnosi te słowa do ich sytuacji.

Najpierw Jeremiasz uroczyście oświadcza, że wiernie przekazał im Boże przesłanie (Księga Jeremiasza 42:19). Ostateczny wniosek jest taki: nie idźcie do Egiptu. Jeśli nie usłuchają Bożego nakazu, przekazane ostrzeżenie będzie świadczyć przeciwko nim. Nikt nie będzie mógł twierdzić, że nie znał woli Boga, bo zostali jasno ostrzeżeni, niezależnie od tego, czy usłuchali, czy odmówili posłuszeństwa.

Po drugie, Jeremiasz oskarża ich o jawne oszustwo w sposobie, w jaki prosili o Boże wskazówki (Księga Jeremiasza 42:20). W sercu byli nieszczerymi. Udawali jedno, a zamierzali coś innego, i składali obietnice, których nigdy nie mieli spełnić. Oszukiwali własne dusze, jak czytamy na marginesie. Ci, którzy próbują oszukać Boga, w końcu sami zastawiają na siebie śmiertelną pułapkę.

Po trzecie, Bóg już wiedział, że postanowili sprzeciwić się Jego nakazowi. Zapewne zdradzały ich twarze i ciche skargi, zanim Jeremiasz skończył mówić. Mimo to przekazał słowa Tego, który zna serca: nie byli posłuszni głosowi Pana, swojego Boga, i wcale nie pragnęli być Mu posłuszni. Mojżesz powiedział to samo w swojej mowie pożegnalnej: „Znam wasz bunt i wasz upór” (Księga Powtórzonego Prawa 31:27, Księga Powtórzonego Prawa 31:29). Powinniśmy podziwiać cierpliwość Boga: gotów jest przemawiać do ludzi, o których wie, że nie będą słuchać, i postępować z tymi, o których wie, że będą działać bardzo zdradliwie (Księga Izajasza 48:8).

Po czwarte, ponownie ogłasza ich wyrok: wiedzcie na pewno, że zginiecie od miecza (Księga Jeremiasza 42:22). Można wyśmiewać Boże ostrzeżenia, ale ludzka niewiara nie może ich unieważnić. Na tych grzeszników spadną wojna, głód i choroba, bo żadne miejsce nie jest chronione przed Bożym sądem i żaden przestępca nie może wymknąć się spod Jego władzy. Zginą w miejscu, do którego tak bardzo chcieli się udać. Nie wiemy, co naprawdę jest dla nas dobre, a to, czego najbardziej pragniemy, często okazuje się bolesne, a czasem śmiertelne.