Księga Jeremiasza 40:1 – znaczenie i zastosowanie

Nagłówek na początku tego fragmentu wydaje się nie na miejscu, ponieważ w tym rozdziale nie ma właściwego proroctwa. Pasuje raczej do Księgi Jeremiasza 42:7, gdzie Bóg później przekazuje Jeremiaszowi orędzie dla dowódców i pozostałych w kraju ludzi. Opisana tu historia prowadzi do tego orędzia i ukazuje okoliczności, w których zostało przekazane. Jeremiasz uczestniczył w tych wydarzeniach osobiście, dlatego mógł przedstawić ich przebieg z dużą jasnością.

W tych wersetach widzimy, że za radą Nebuzaradana Jeremiasz zamieszkał u Gedaliasza. Babilońscy dowódcy z honorami wyprowadzili go z dziedzińca więziennego (Księga Jeremiasza 39:13; Księga Jeremiasza 39:14), ale potem odnaleziono go wśród ludzi przebywających w mieście. Gdy wydano rozkaz, by związać wszystkich, niezależnie od ich pozycji, i uprowadzić do Babilonu, Jeremiasz przez pomyłkę został objęty obławą i zabrany wraz z pozostałymi. Biedny Jeremiasz — jakby cierpienie i złe traktowanie prześladowały go na każdym kroku. Był człowiekiem naznaczonym boleścią.

Gdy jeńców przyprowadzono w kajdanach do pobliskiej Ramy, zwołano naradę wojskową, aby zdecydować, co z nimi zrobić. Jeremiasza szybko rozpoznano i nakazano go uwolnić. Naczelnik straży otwarcie uznał go za prawdziwego proroka (Księga Jeremiasza 40:2; Księga Jeremiasza 40:3). Powiedział, że Pan, Bóg Jeremiasza, zapowiedział przez niego nieszczęście, które miało spaść na tę ziemię, a teraz sam Pan sprowadził je rękami Babilończyków. W istocie mówił: „Ostrzegałeś ich, lecz nie chcieli słuchać. Teraz stało się to, co zapowiedziałeś”.

Powiedział też bez ogródek związanym ludziom: „Spotkało was to, ponieważ zgrzeszyliście przeciwko Panu”. Władcy Izraela nie chcieli się do tego przyznać, choć było to oczywiste. Ten cudzoziemski dowódca od razu dostrzegł, że lud tak bardzo obdarzony Bożą przychylnością nie znalazłby się w takim położeniu, gdyby ciężko nie zawinił przeciwko Bogu. Prorocy wielokrotnie o tym mówili, lecz ludzie ich lekceważyli. Teraz to samo usłyszeli od zdobywcy i musieli przyjąć te słowa do wiadomości. Prędzej czy później człowiek musi dostrzec, że przyczyną jego nieszczęścia jest grzech.

Następnie naczelnik uwolnił Jeremiasza (Księga Jeremiasza 40:4). Zaprosił go, by udał się z nim do Babilonu — nie jako jeniec, lecz jako przyjaciel i towarzysz. Słowa o tym, że będzie miał Jeremiasza na oku, oznaczały: „Będę nad Tobą czuwał, okażę Ci szacunek i zadbam o Twoje bezpieczeństwo oraz utrzymanie”. Jeśli Jeremiasz nie chciał jechać do Babilonu, mógł zamieszkać tam, gdzie zechce, we własnym kraju, który znajdował się teraz pod władzą zdobywców. Mógł nawet wrócić do Anatot i cieszyć się kupionym tam polem. Jak nagle odmieniło się położenie tego wiernego człowieka, który niedawno był przenoszony z jednego więzienia do drugiego! Teraz mógł swobodnie przemieszczać się między swoimi posiadłościami.

Nebuzaradan zachęcał Jeremiasza, by udał się do Gedaliasza i tam zamieszkał. Gedaliasz, którego król Babilonu ustanowił zarządcą kraju, był uczciwym Judejczykiem. Zapewne wcześnie opowiedział się po stronie Chaldejczyków i zdobył na tyle duże zaufanie, by otrzymać ten urząd (Księga Jeremiasza 40:5). Jeremiasz nie zdecydował jeszcze, dokąd pójdzie, a Nebuzaradan zauważył jego wahanie. Dlatego stanowczo doradził mu, by udał się do Gedaliasza. Czasem najrozsądniejsza okazuje się szybka decyzja. Nie chciał jednak zmuszać Jeremiasza ani mieć mu za złe, jeśli wybierze inaczej. Miał na myśli: „Idź tam, gdzie uznasz za słuszne”. W takiej sytuacji życzliwie jest udzielić rady, ale nie należy zmieniać jej w nakaz, a potem mieć pretensje, gdy ktoś jej nie posłucha.

Nebuzaradan nie tylko dał Jeremiaszowi wolność i okazał mu życzliwość, lecz także zadbał o jego potrzeby. Dał mu żywność i podarunek — być może ubranie albo pieniądze — po czym go odprawił. Widać w tym jego troskliwość. Uwolnił Jeremiasza w zrujnowanym kraju, gdzie nawet człowiek wolny mógłby cierpieć, gdyby nie miał podstawowych środków do życia. Jeremiasz przyjął tę życzliwość i posłuchał rady. Udał się do Gedaliasza w Mispa i zamieszkał z nim (Księga Jeremiasza 40:6).

Nie wiadomo, czy z praktycznego punktu widzenia była to mądra decyzja. Jej skutki nie przemawiają za tym, bo wszystko źle się dla Jeremiasza skończyło. Możemy jednak szanować jego przywiązanie do ziemi Izraela. Dopóki nie został zmuszony do wyjazdu, jak Ezechiel, Daniel i inni wierni Bogu ludzie, nie chciał jej opuścić. Wolał mieszkać z ubogimi w ziemi świętej niż z książętami w kraju, który święty nie był.