Księga Jeremiasza 36:9 – znaczenie i zastosowanie

Wydaje się, że Baruch już wcześniej często odczytywał tę księgę każdej grupie, która chciała go słuchać, zanim odbyło się opisane tu bardziej oficjalne publiczne czytanie. Polecenia wydano w czwartym roku panowania Jojakima, a wydarzenie to miało miejsce w roku piątym. Dlatego niektórzy sądzą, że samo spisywanie trwało długo i zakończyło się dopiero w kolejnym roku. Inni przypuszczają, że prace rozpoczęły się pod koniec roku czwartego, a ukończono je na początku piątego, ponieważ dziewiąty miesiąc oznacza tu miesiąc w zwykłym kalendarzu, a nie miesiąc liczony od początku panowania króla.

Warto zauważyć kilka rzeczy. Po pierwsze, władze ogłosiły publiczny post, który miał być zachowywany jako praktyka religijna (Księga Jeremiasza 36:9). Być może powodem były kłopoty wywołane przez wojska chaldejskie albo brak deszczu (Księga Jeremiasza 14:1). Nie wiemy, czy post zarządzili król i dostojnicy, czy kapłani, ale wyraźnie widać, że Bóg w swoim opatrznościowym działaniu wzywał ich do tego. Nawet ludzie, którzy zachowują zewnętrzne formy pobożności, choć pozostają obcy jej mocy, potrafią urządzać wielkie widowiska religijne. Jaki jednak pożytek z takich pustych praktyk? Post, któremu nie towarzyszy porzucenie grzechu, nigdy nie odwróci Bożego sądu (Księga Jonasza 3:10).

Po drugie, w dniu postu Baruch publicznie powtórzył przesłania Jeremiasza w domu Pana. Stanął w pomieszczeniu należącym do Gemariasza i czytał ludziom zgromadzonym na dziedzińcu, prawdopodobnie z okna lub balkonu (Księga Jeremiasza 36:10). Gdy zwracamy się do Boga, powinniśmy być także gotowi Go słuchać. Dlatego w dni postu i modlitwy należy czytać i głosić Słowo. Jeśli pragniemy miłosierdzia i łaski, powinniśmy również usłyszeć o grzechu i obowiązku.

Po trzecie, wieść o tym dotarła do dostojników, którzy zebrali się w kancelarii sekretarza, określonej tu jako komnata pisarza (Księga Jeremiasza 36:12). Wygląda na to, że choć dostojnicy wezwali ludzi do świątyni, aby pościć, modlić się i słuchać Słowa, sami nie uznali za stosowne tam przyjść. Sugeruje to, że ich post miał bardziej służyć pozorom niż prawdziwemu oddaniu Bogu. Można mieć nadzieję, że Mikajas nie doniósł o tym, by narazić Jeremiasza za głoszenie, lecz po to, by wezwać dostojników do rozliczenia się z grzechów. Jego ojciec Gemariasz przynajmniej okazał pewne wsparcie, udostępniając Baruchowi swoją komnatę do czytania.

Mikajas zastał dostojników w komnacie pisarza i powiedział im, że lepiej zrobiliby, gdyby poszli tam, gdzie on był, i wysłuchali dobrej nauki w świątyni. Przekazał im główne myśli z tego, co przeczytał Baruch. Gdy usłyszane słowo nam pomaga, powinniśmy chętnie przekazywać je innym dla ich dobra. To, czym przepełnione jest serce, wypływa z ust.

Po czwarte, posłano po Barucha i poproszono go, by usiadł i ponownie przeczytał im cały tekst (Księga Jeremiasza 36:14–15). Zrobił to chętnie. Nie skarżył się na zmęczenie po publicznej służbie ani nie wyrzucał dostojnikom, że nie przyszli do świątyni, gdzie mogli już tego wysłuchać. Słudzy Boży muszą być gotowi stać się wszystkim dla wszystkich, aby w jakikolwiek sposób pozyskać niektórych. Powinni dostosowywać się w sprawach zewnętrznych, nie tracąc z oczu tego, co najważniejsze. Paweł również głosił prywatnie ludziom o wysokiej pozycji (List do Galatów 2:2).

Po piąte, słowa głęboko poruszyły dostojników (Księga Jeremiasza 36:16). Wysłuchali wszystkiego, nie przerywając Baruchowi, i cierpliwie poznali całą księgę. Dopiero wtedy mogli sprawiedliwie ją ocenić. Kiedy skończyli słuchać, wszyscy się przestraszyli. Jak Feliks, który zadrżał, gdy Paweł przemawiał do niego, poczuli moc tego przesłania. Ostrzeżenia były słuszne, zapowiedziane zagrożenia poważne, a przepowiedziane wydarzenia już bliskie spełnienia. Wszystko to razem napełniło ich wielkim niepokojem.

Nie wiemy, jak zareagowali ludzie na dziedzińcu (Księga Jeremiasza 36:10), ale dostojnicy byli przerażeni. Według jednej z interpretacji patrzyli po sobie, nie wiedząc, co powiedzieć. Byli przekonani, że trzeba potraktować przesłanie poważnie, lecz żaden z nich nie miał odwagi poprzeć go otwarcie. Uzgodnili więc, że powiedzą o wszystkim królowi. Jeśli król zdecyduje się uwierzyć, poprą to przesłanie, a jeśli nie, nie będą go bronić — nawet gdyby można było w ten sposób zapobiec zagładzie narodu. Zarazem znali usposobienie króla na tyle, by ostrzec Barucha i Jeremiasza, aby się ukryli (Księga Jeremiasza 36:19). Spodziewali się, że król się rozgniewa, a nie da się przekonać.

Tak często postępują grzesznicy, których Słowo przekonuje o grzechu. Próbują odsunąć od siebie to przekonanie, przerzucając sprawę na kogoś innego, jak zrobili ci dostojnicy, albo odkładając ją na dogodniejszy moment, jak Feliks. Po szóste, zadali Baruchowi pozornie drobne pytanie: w jaki sposób zapisał te wszystkie słowa (Księga Jeremiasza 36:17), jakby wydarzyło się coś niezwykłego. Baruch odpowiedział jasno, że nie było w tym nic niezwykłego: Jeremiasz dyktował, a on zapisywał (Księga Jeremiasza 36:18). Podobnie ludzie często zadają niepotrzebne pytania o to, w jaki sposób Pismo Święte zostało natchnione, gdy chcą uniknąć przekonania o grzechu, które ono w nich budzi.