Księga Jeremiasza 36:1 – znaczenie i zastosowanie

Na początku proroctwa Ezechiela spotykamy zwój zapisany w wizji, aby sam prorok mógł poznać i przyswoić jego treść (Księga Ezechiela 2:9, 10; Księga Ezechiela 3:1). Tutaj, pod koniec proroctwa Jeremiasza, widzimy zwój zapisany w rzeczywistości, aby lud mógł usłyszeć jego treść i wziąć ją sobie do serca. Spisane słowo oraz wartościowe książki są bardzo pożyteczne zarówno dla sług Bożych, jak i dla zwykłych ludzi.

Bóg polecił Jeremiaszowi zapisać streszczenie jego nauczania, obejmujące wszystkie ostrzeżenia i napomnienia, które prorok przekazywał w imieniu Pana od początku swojej służby, w trzynastym roku panowania Jozjasza, aż do czwartego roku panowania Jojakima, króla Judy (Księga Jeremiasza 36:2, 3). To, co dotąd było jedynie wypowiadane, należało teraz spisać, aby można było do tego wracać, przekazywać to dalej i zachować na dłużej. Nauczanie, które wcześniej przedstawiano obszernie i wielokrotnie przypominano, miało zostać skrócone i zebrane na mniejszej przestrzeni, tak aby łatwiej można było porównać jego poszczególne części.

Lud miał ponownie usłyszeć to, co słyszał już wcześniej, aby przypomnieć sobie to, o czym zapomniał, i na nowo poruszyć się tym, co za pierwszym razem nie dotarło do jego serca. To, co mogło już zostać zapisane i przekazane w osobnych przemówieniach, należało zebrać w jednym zwoju, by nic nie zginęło. Pokazuje to, że Pismo Święte zostało spisane z Bożego polecenia.

Ważny jest również podany powód spisania zwoju: dom Judy może usłyszeć (Księga Jeremiasza 36:3). Nie znaczy to, że Bóg nie wiedział, jak potoczą się wydarzenia. Wiedział, że lud będzie postępował zdradliwie (Księga Izajasza 48:8). Jednak w swojej mądrości polecił Jeremiaszowi skorzystać z tego sposobu, bo było to właściwe działanie, by osiągnąć zamierzony cel, a jeśli lud nie zareaguje, będzie miał jeszcze mniej wymówek.

Choć Bóg wiedział, że ludzie nie posłuchają, nie powiedział tego Jeremiaszowi. Zamiast tego wskazał mu sposób, który mógł przynieść skutek, mając nadzieję, że ludzie usłyszą, czyli naprawdę zwrócą uwagę, przyjmą to do wiadomości i uwierzą w to, co usłyszeli. W przeciwnym razie samo słuchanie Bożego słowa nic nam nie da, nawet gdyby czytał je lub głosił anioł z nieba.

Pierwszą nadzieją było to, że lud usłyszy o całym nieszczęściu, które Bóg zamierzał na niego sprowadzić. Poważne rozważanie pewnych i strasznych skutków grzechu może bardzo pomóc w zwróceniu się ku Bogu. Drugą nadzieją było to, że ludzie usłyszą, aby każdy odwrócił się od swojej złej drogi. Do tego powinni dążyć duszpasterze, głosząc słowo. Ludzie słuchają na próżno, jeśli nie odchodzą przemienieni. Po co słuchać ostrzeżeń Boga przed złem, skoro nadal je czynimy?

Trzecią sprawą jest wielka korzyść, jaką przyniosą słuchanie i nawrócenie: Bóg przebaczy im winę. Ukazuje to godność Bożej sprawiedliwości. Bóg nie przebacza grzechu bez skruchy i odwrócenia się od niego. Ukazuje to również ogrom Jego miłosierdzia. Jest gotów przebaczyć i czeka jedynie, aż grzesznicy przyjdą do Niego, by przyjąć przebaczenie. Dlatego posługuje się różnymi środkami, które mają prowadzić nas do nawrócenia, aby móc nam przebaczyć.

Następnie Jeremiasz polecił swojemu pisarzowi, Baruchowi, sporządzić zwój, i tak właśnie zostało to wykonane (Księga Jeremiasza 36:4). Bóg kazał Jeremiaszowi pisać, ale wygląda na to, że Baruch potrafił pisać szybciej i staranniej, więc prorok skorzystał z jego pomocy. Apostoł Paweł również tylko niektóre ze swoich listów napisał własnoręcznie (List do Galatów 6:11; List do Rzymian 16:22). Bóg obdarza ludzi różnymi darami. Jedni mają zdolność przemawiania, inni pisania, a żadna z tych osób nie powinna mówić drugiej: „Nie potrzebuję cię” (Pierwszy List do Koryntian 12:21).

Duch Boży przekazał orędzie Jeremiaszowi, a Jeremiasz przekazał je Baruchowi. Baruch już wcześniej usłużył Jeremiaszowi jako powiernik przy zakupie pola (Księga Jeremiasza 32:12), a teraz otrzymał zadanie, by zostać jego pisarzem i pomagać mu w prorockiej służbie. Jeśli można zaufać apokryficznej księdze noszącej imię Barucha, później został prorokiem wśród wygnańców w Babilonie. Ci, którzy zaczynają od niskiej pozycji, często zostają wyniesieni wyżej. Dobrze jest, gdy przyszli prorocy uczą się u proroków i wiernie im służą.

Baruch zapisywał słowa dyktowane przez Jeremiasza na zwoju z arkuszy pergaminu lub welinu, połączonych końcami w długi pas, być może nawinięty na drążek. Potem Jeremiasz polecił Baruchowi, by odczytał ludowi zapisane słowa. Sam Jeremiasz nie mógł przyjść do świątyni Pana (Księga Jeremiasza 36:5). Nie był więźniem zamkniętym w celi, bo później trzeba było dopiero wysłać urzędników, by go pojmali (Księga Jeremiasza 36:26). Król zakazał mu jednak pojawiać się w świątyni.

Nie mógł więc przebywać w miejscu, w którym mógł służyć Bogu i czynić dobro, a było to dla niego równie bolesne, jak zamknięcie w lochu. Jojakim zmierzał ku zgubie, gdy w ten sposób uciszał wiernych posłańców Boga. Kiedy Jeremiasz nie mógł pójść do świątyni, posłał tam kogoś w swoim zastępstwie, by odczytał ludowi to, co sam by powiedział. Podobnie postępował Paweł, gdy pisał listy do wspólnot, których nie mógł osobiście odwiedzić.

W gruncie rzeczy Jeremiasz wielokrotnie mówił już wcześniej ludowi to samo. Spisywanie kazań i ponowne ich odczytywanie może bardzo pomóc w osiągnięciu celu głoszenia. Dobrze nam służy ponowne słuchanie tego, co już słyszeliśmy i wiemy, bo dzięki temu możemy lepiej to poznać. Głoszenie i spisywanie tej samej prawdy jest bezpieczne, pożyteczne i często konieczne (List do Filipian 3:1). Powinniśmy chętnie słuchać dobrego słowa od Boga, nawet jeśli dociera do nas za pośrednictwem kogoś innego.

Zarówno słudzy Boży, jak i lud powinni robić to, co mogą, gdy nie mogą zrobić tego, na czym im zależy. Zauważmy, że kiedy Bóg polecił odczytać zwój, powiedział, że lud może usłuchać i odwrócić się od swoich złych dróg (Księga Jeremiasza 36:3). Jeremiasz, przekazując polecenie, wyraził nadzieję, że ludzie będą błagać Pana, a potem odwrócą się od swojej złej drogi. Modlitwa o łaskę potrzebną do nawrócenia jest niezbędna, jeśli mamy się nawrócić. Ci, których Boże słowo przekonuje, że powinni wrócić do Niego, będą prosić Go o tę łaskę.

Rozważanie wielkiego gniewu, jaki Bóg zapowiedział z powodu grzechu, powinno pobudzać nas zarówno do modlitwy, jak i do działania. Zgodnie z tym poleceniem Baruch odczytywał ze zwoju słowa Pana podczas świętych zgromadzeń (Księga Jeremiasza 36:8).