Księga Jeremiasza 29:23 – znaczenie i zastosowanie

Achab i Sidkijasz, prorocy działający wśród wygnańców, nie tylko łamali ludzkie granice, ale robili to w imieniu Boga. W Księdze Jeremiasza 29:23 czytamy o tym bez złagodzeń: „ponieważ postępowali haniebnie w Izraelu, cudzołożąc z żonami swoich bliźnich i głosząc w moje imię słowa kłamstwa, czego im nie zleciłem. Ja wiem o tym i jestem świadkiem – wyrocznia Pana.” Głos, który tu wybrzmiewa, należy do Pana. Mówi On w pierwszej osobie, sam ocenia tych proroków i przyznaje, że wie o wszystkim. Dla wygnańców, do których docierały fałszywe proroctwa, było to istotne: słowo wypowiedziane w Jego imieniu nie pozostało dla Niego obojętne. Wyrocznia nie zapowiada jednak, że w tym życiu zło zawsze zostanie ujawnione. Mówi o świadectwie Boga, który nie odwraca wzroku od kłamstwa ani od bólu, jaki ono niesie. Bliskość Boga nie oznacza zgody na zniekształcone słowo o Nim. Ci, którzy zostali zranieni fałszywymi proroctwami, nie muszą sami rozstrzygać, kto mówił prawdę, bo sprawiedliwość należy do Pana. Jego obecność jako świadka obejmuje także ich ból i w tym jest najbardziej pocieszająca część tej wypowiedzi.

W Księdze Jeremiasza 29:23 oskarżenie dotyczy dwóch proroków działających pośród wygnańców w Babilonii. Jeremiasz przekazuje słowa Boga o ich haniebnym postępowaniu: cudzołóstwie z żonami bliźnich oraz głoszeniu kłamstw w Jego imię. Kontekst wskazuje, że chodzi o Achaba i Sedekiasza, którzy prorokowali wygnańcom fałsz, a zapowiedziany wyrok ma się dokonać na oczach tych, których zwodzili. Kluczowe rozróżnienie dotyczy tu nie tylko błędnej przepowiedni, lecz uzurpacji: ci ludzie przypisywali Bogu słowa, których On im nie zlecił. Formuła „Ja wiem o tym i jestem świadkiem” podkreśla, że ich czyny i nauczanie nie pozostają poza Bożym osądem, nawet jeśli występują z religijnym autorytetem. Werset łączy prywatne nadużycie z publicznym kłamstwem, ale nie sprowadza jednego do drugiego. Oba są przedstawione jako konkretne przewinienia, za które odpowiadają sprawcy. Dla wygnańców miało to znaczenie: słowa proroków wpływały na ich rozumienie własnej sytuacji, a powoływanie się na Boga nie czyniło ich prawdziwymi. Fragment przestrzega więc przed myleniem religijnego brzmienia z Bożym posłannictwem. Tutaj rozstrzygające jest to, czy Bóg rzeczywiście zlecił dane słowo.

Ta wypowiedź w Księdze Jeremiasza 29:23 nie pozostawia wątpliwości. Ludzie, którzy mówili w imieniu Boga, sami ściągnęli na siebie wyrok, bo ich słowa były kłamstwem, a ich postępowanie nie zgadzało się z tym, co głosili. Ich zdrada wobec Boga objawiała się zarówno w cudzołóstwie, jak i w kłamstwie wypowiadanym w Jego imię. Praktyczny wniosek jest prosty. Każdy, kto chce mówić w imieniu Boga, zostaje rozliczony z tego, czy jego słowa pochodzą od Niego. Nikt nie może podpisać Bożym imieniem własnych zachcianek, zwłaszcza gdy przynoszą korzyść albo pochlebiają słuchaczom. Dlatego wspólnota wierzących ma prawo i obowiązek sprawdzać kazania i rady według Pisma, a ich zgodność z życiem mówiącego jest równie ważna jak poprawność treści. Najmocniejszym zdaniem tego fragmentu nie jest jednak zapowiedź kary, lecz słowa: „Ja wiem o tym i jestem świadkiem – wyrocznia Pana”. Bóg widzi to, czego nie widzą ludzie. Nie potrzebuje oklasków ani zgody tłumu, by znać prawdę. Ta świadomość chroni przed pokusą przedstawiania się lepiej, niż się jest, i daje pociechę tym, którzy zostali skrzywdzeni przez fałszywe słowa.

W Księdze Jeremiasza 29:23 oskarżenie dotyczy konkretnych proroków, Achaba i Sidkijasza, którzy przebywali na wygnaniu w Babilonie. Ich czyny i słowa zostają nazwane wprost: cudzołóstwo oraz kłamliwe proroctwa wypowiadane w imię Boga. Nie chodzi więc o ogólną przestrogę przed każdym, kto się myli, lecz o nadużycie zaufania i świętego imienia dla własnych słów. W liście do wygnańców prawda o tych ludziach nie ginie pośród odległości i zamętu. Bóg mówi: „Ja wiem o tym i jestem świadkiem”. To nie jest obietnica, że każde krzywdzące działanie zostanie od razu osądzone ani że wygnanie szybko się skończy. Jest to odsłonięcie rzeczywistości, której nie potrafią unieważnić kłamstwa ani pozory religijnej powagi. Świadek widzi także to, co ukryte przed ludzkim osądem. W tym fragmencie obecność Boga nie łagodzi ciężaru winy; nadaje jej prawdziwą miarę. Dla wygnańców mogła być zarazem oparciem: krzywda i fałszywe słowa nie stanowiły ostatniego słowa nad ich życiem.