Księga Jeremiasza 26:7 – znaczenie i zastosowanie

Można było mieć nadzieję, że kazanie takie jak to z poprzednich wersetów — jasne, praktyczne, rozsądne i poruszające, a przy tym wygłoszone w imię Boga — poruszy nawet ten lud. Szczególnie stosowne było to, że ludzie usłyszeli je podczas oddawania czci Bogu. Powinno było skłonić ich do pokuty i zmiany postępowania. Zamiast jednak obudzić ich sumienia, wzbudziło w nich grzeszny gniew, jak pokazuje ta relacja.

Po pierwsze, za wygłoszenie tego kazania potraktowano Jeremiasza jak przestępcę. Kapłani, prorocy i cały lud słyszeli, jak wypowiadał te słowa (Księga Jeremiasza 26:7). Wygląda na to, że cierpliwie pozwolili mu mówić do końca. Nie przerywali mu, lecz czekali, aż przekaże wszystko, co nakazał mu Pan (Księga Jeremiasza 26:8). Pod tym względem postąpili uczciwiej niż niektórzy prześladowcy sług Boga. Być może czekali jednak tylko po to, by znaleźć lepszy pretekst do oskarżenia go. Gdy go nie znaleźli, posłużyli się takim zarzutem: „Powiedział: «Ten dom będzie jak Szilo»” (Księga Jeremiasza 26:9).

Zwróć uwagę, jak niesprawiedliwie przedstawili jego słowa. Jeremiasz powiedział w imię Boga: „Jeśli nie będziecie Mnie słuchać, uczynię ten dom jak Szilo”. Pominęli zarówno udział Boga w sądzie — „Ja to uczynię” — jak i udział ludu, który nie chciał słuchać głosu Boga. Następnie oskarżyli Jeremiasza o występowanie przeciwko temu świętemu miejscu. Podobny zarzut wysuwano przeciwko Panu Jezusowi i Szczepanowi: „Powiedział: «Ten dom będzie jak Szilo»”. Dawid skarżył się na to samo: „Przez cały dzień przekręcają moje słowa” (Księga Psalmów 56:5). Nie powinniśmy się dziwić, jeśli również nas oraz nasze słowa i czyny będą przedstawiać w fałszywym świetle.

Skoro oskarżenie było tak słabe, nie dziwi niesprawiedliwy wyrok: „Musisz umrzeć”. Słowa Jeremiasza zgadzały się z tym, co Bóg zapowiedział już wtedy, gdy obejmował świątynię w posiadanie (Pierwsza Księga Królewska 9:6–8): jeśli lud odwróci się od Niego, ten dom zostanie opuszczony. Mimo to skazano Jeremiasza na śmierć za to, że o tym powiedział. Gniew oskarżycieli nie wynikał z troski o cześć świątyni. Był skutkiem tego, że nie chcieli porzucić grzechów, a zarazem naiwnie wyobrażali sobie, że świątynia Pana zapewni im ochronę. Dlatego, bez względu na racje, wołali: „Musisz umrzeć”.

Okrzyk kapłanów i proroków podburzył tłum. Cały lud zebrał się przeciwko Jeremiaszowi, podnosząc wrzawę i gotując się do tego, by go rozszarpać. Niektórzy rozumieją ten opis tak, że otoczyli go ze wszystkich stron. Zbiegali się ludzie, jedni krzycząc jedno, drudzy coś innego. Ci, którzy byli tam wcześniej, już pałali do niego gniewem (werset 8), a ich krzyki ściągnęły kolejnych ludzi, którzy przybyli, by zobaczyć, co się dzieje.

Po drugie, Jeremiasza postawiono przed najwyższym sądem, jaki mieli. Sędziami byli dostojnicy Judy (Księga Jeremiasza 26:10), zasiadający na tronach sądu, tronach domu Dawida. Gdy usłyszeli o zamieszaniu w świątyni, przybyli z pałacu królewskiego, gdzie zwykle przebywali w pobliżu dworu, do domu Pana. Chcieli zbadać sprawę i zaprowadzić porządek. Zasiedli przy wejściu do Nowej Bramy domu Pana i rozpoczęli rozprawę, jakby specjalnie wyznaczono ich do rozpatrzenia tej sprawy.

Oskarżycielami Jeremiasza byli kapłani i prorocy, którzy zaciekle się mu sprzeciwiali. Zwrócili się do dostojników i całego ludu, jakby pytali sąd i tłum, czy ten człowiek nie zasługuje na śmierć (Księga Jeremiasza 26:11). Zepsuci kapłani i fałszywi prorocy często byli najzaciętszymi wrogami proroków Pana. Mieli własne interesy, których chcieli bronić, i sądzili, że takie nauczanie im zaszkodzi.

Kiedy Jeremiasz prorokował w domu królewskim o upadku dynastii (Księga Jeremiasza 22:1 i nast.), dwór, choć bardzo zepsuty, zdawał się to tolerować. Nie czytamy, by prześladowano go z tego powodu. Ale gdy przyszedł do domu Pana, wkroczył na teren kapłanów i podważył kłamstwa oraz pochlebstwa fałszywych proroków, uznali, że zasługuje na śmierć. „Prorocy prorokują kłamliwie, a kapłani rządzą własną mocą” (Księga Jeremiasza 5:31).

Zwróć uwagę, że oskarżając Jeremiasza przed dostojnikami, podkreślali jego słowa o mieście, bo sądzili, że to właśnie najbardziej ich poruszy. Natomiast w sprawie samych słów odwoływali się do ludu: „Słyszeliście, co powiedział. Niech to będzie dowodem przeciwko niemu”.

Po trzecie, Jeremiasz bronił się przed dostojnikami i ludem. Nie próbował zaprzeczać swoim słowom ani ich łagodzić. Trwał przy tym, co powiedział, choćby miało go to kosztować życie. Przyznał, że prorokował przeciwko temu domowi i temu miastu, ale podkreślił, że miał do tego słuszne upoważnienie. Nie kierowała nim nienawiść, bunt ani niechęć do ojczyzny czy jej władz, zarówno religijnych, jak i świeckich. Rozpoczął obronę od słów: „Pan posłał mnie, abym prorokował” (Księga Jeremiasza 26:12), i zakończył ją tak samo, bo tego był pewien i tego zamierzał się trzymać (Księga Jeremiasza 26:15): „Pan naprawdę posłał mnie do was, abym wypowiedział wszystkie te słowa”.

Jeśli słudzy Boga wiernie trzymają się poleceń otrzymanych od Niego, nie muszą lękać się sprzeciwu, który może nadejść z ziemi czy z piekła. Jeremiasz mówi, że jest tylko posłańcem. Jeśli wiernie przekazuje swoje poselstwo, nie należy go za to obwiniać. Jest jednak posłańcem Pana, przed którym oni również odpowiadają, tak samo jak on. Dlatego powinni go słuchać. Jeśli mówi wyłącznie to, co Bóg mu polecił, znajduje się pod Bożą opieką, a zniewaga wyrządzona posłańcowi nie umknie uwadze Króla, który go wysłał.

Jeremiasz pokazuje też, że jego poselstwo miało dobry cel. Nie było ostatecznym wyrokiem zagłady, lecz słusznym ostrzeżeniem. Jeśli potraktują je poważnie, mogą uniknąć sądu (Księga Jeremiasza 26:13). Czy należy źle przyjąć ostrzeżenie o niebezpieczeństwie, gdy jest jeszcze czas, by go uniknąć? Czy nie należałoby raczej podziękować za największą przysługę, jaką ktoś mógł nam oddać? „Rzeczywiście prorokowałem przeciwko temu miastu” — mówi Jeremiasz — „ale jeśli teraz zmienicie swoje postępowanie i swoje czyny, zapowiedziana zagłada zostanie odwrócona”. Właśnie taki był cel jego ostrzeżenia.

To wielka niesprawiedliwość oskarżać sługi Boga o to, że mówią o piekle i sądzie, jeśli ich celem jest uchronienie ludzi przed tym miejscem męki oraz poprowadzenie ich do nieba i zbawienia.

Jeremiasz ostrzega ich również przed niebezpieczeństwem, które sami na siebie ściągną, występując przeciwko niemu (Księga Jeremiasza 26:14). W istocie mówi: „Dla mnie nie ma większego znaczenia, co się ze mną stanie. Jestem w waszych rękach. Wiecie, że nie mam tu żadnej władzy ani wpływów, które mogłyby was powstrzymać. Nie zależy mi tak bardzo na ocaleniu własnego życia, żebym miał się wam opierać. Postąpcie ze mną, jak uznacie za słuszne. Jeśli poprowadzą mnie na śmierć, pójdę jak baranek”.

To dobre przypomnienie, że słudzy Boga, głosząc z gorliwością, powinni też spokojnie znosić cierpienie i pokornie podporządkowywać się władcom, nawet gdy ci są wrogo nastawieni. Jeremiasz mówi jednak również, że jeśli go zabiją, sami poniosą za to konsekwencje: „Z pewnością ściągniecie na siebie winę za przelanie niewinnej krwi” (Księga Jeremiasza 26:15). Mogli sądzić, że zabicie proroka uciszy proroctwo, ale bardzo by się pomylili. Tylko powiększyłoby to ich winę i pogłębiło ich zgubę.

Powinni byli wiedzieć z własnego sumienia, że jeśli Jeremiasz rzeczywiście został posłany przez Boga, by przekazać to poselstwo, narażają się na wielkie niebezpieczeństwo, traktując go jak przestępcę. Prześladowcy sług Boga wyrządzają większą krzywdę sobie niż im.