Księga Jeremiasza 23:33 – znaczenie i zastosowanie

W tym miejscu potępiona zostaje szczególna forma bezbożności w mowie, której dopuszczali się lud, kapłani i prorocy. Może wydawać się drobnostką w porównaniu z ich cięższymi grzechami, ale niedbała mowa i deprawacja języka całego narodu wyraźnie świadczą o tym, że grzech się szerzy. Nic więc dziwnego, że sprawa ta została tu tak stanowczo poruszona.

Zarzuca się im szydzenie z proroków Bożych i żartowanie ze spraw świętych. Pytali: „Jakie brzemię zapowiada Pan?” (Księga Jeremiasza 23:33, 34, 38). To właśnie to sformułowanie obrażało Boga, ponieważ gdy mówili o słowie Pana, szyderczo i drwiąco nazywali je „brzemieniem Pana”. Prorocy używali tego wyrażenia poważnie, by pokazać, jak doniosłe jest Boże przesłanie, jak wielkie ma znaczenie i jak mocno powinno poruszać tych, którzy go słuchają.

Słowa fałszywych proroków nie miały prawdziwej wagi, ale słowa Boga miały. Ich wypowiedzi były jak plewy: lekkie i bezużyteczne, podczas gdy słowa Boga były jak pełne ziarno, dające życie. Szydercy wzięli poważne wyrażenie i zmienili je w żart i chwytliwe powiedzonko, żeby ludzie śmiali się, gdy prorocy go używali, zamiast potraktować ich słowa poważnie. Szatan od zawsze stosuje tę taktykę: obraca rzeczy święte w przedmiot żartów i drwin, aby osłabić ich moc.

Być może szydzili z tego wyrażenia także dlatego, że uważali je za niestosowne słowo, nowy zwrot wymyślony przez proroków, nieznany autorom klasycznym. Skoro w innych dziedzinach nauki wolno tworzyć nowe wyrażenia, dlaczego miałoby to być niewłaściwe w teologii? Co ważniejsze, Duch Boży nie podlega naszym regułom językowym.

Niektórzy sądzą, że ponieważ „brzemię Pana” często odnosiło się do słów ostrzeżenia lub sądu, szydercy posługiwali się tym wyrażeniem, by sugerować, że Bóg nieustannie nakłada na nich ciężkie wymagania, nie daje im spokoju i ciągle ich straszy. W ten sposób sprawili, że słowo Boże stało się dla nich nieustanną uciążliwością, a potem obwiniali sług Bożych, że przedstawiają je jako ciężar. Tak dzieje się również dzisiaj: ludzie gardzący niebem i zbawieniem często oskarżają wiernych sług Bożych, że głoszą wyłącznie piekło i sąd.

We wszystkim tym Bóg dostrzega brak szacunku wobec rzeczy świętych i głęboko go to obraża. Ludzie mogą śmiać się z takich dowcipów, ale nie ma w nich mądrości, co w końcu stanie się jasne. „Nie szydźcie, aby wasze więzy nie stały się mocniejsze” (Księga Izajasza 28:22). Za ten grzech prawdopodobnie odpowiadali niektórzy fałszywi prorocy, być może próbujący odebrać prawdziwym prorokom słowo Boże, a także niektórzy kapłani, być może szukający pretekstu, by ich oskarżyć, oraz ludzie, którzy nauczyli się lekceważenia od zepsutych kapłanów i proroków. Lud nie traktowałby w ten sposób proroka i jego Boga, gdyby kapłani i prorocy, przywódcy w czynieniu zła, nie wskazali mu tej drogi.

Gdy zostają skarceni za lekceważącą mowę, otrzymują wskazówki, jak mówić właściwiej. Prorokom nie nakazuje się całkowicie zrezygnować z tego wyrażenia. Pojawia się ono później w Piśmie Świętym (Księga Zachariasza 9:1; Księga Malachiasza 1:1; Księga Nahuma 1:1; Księga Habakuka 1:1), a Jeremiasz nie używa go w ten sposób ani wcześniej, ani później. W wielu sytuacjach warto unikać słów, które zostały poważnie nadużyte, nawet jeśli same w sobie są niewinne. Tutaj jednak Bóg nakazuje prorokowi pozostać wiernym swojemu powołaniu: „Niech oni zwracają się do ciebie, a nie ty do nich” (Księga Jeremiasza 15:19). Prorok nie ma przestać używać tego wyrażenia; to oni mają przestać go nadużywać.

Mają już nie używać wyrażenia „brzemię Pana” w bezbożny i lekceważący sposób (Księga Jeremiasza 23:36), bo w ten sposób wypaczają słowa Boga żywego i niewłaściwie się nimi posługują. To grzeszne i niebezpieczne, zwłaszcza gdy pamiętamy, że jest On Panem Zastępów i naszym Bogiem. Gdybyśmy naprawdę dostrzegali, jak wielki i dobry jest Bóg, i należycie rozumieli nasz obowiązek wobec Niego oraz naszą z Nim więź, nie ośmielilibyśmy się szydzić z Jego słów. Niegodziwością i bezwstydem jest nadużywać słów Boga żywego, Pana Zastępów, naszego Boga.

Zamiast tego powinni pytać: „Co odpowiedział ci Pan?” i „Co powiedział Pan?” (Księga Jeremiasza 23:37). Tak powinni zwracać się do proroka, a także pytać w ten sposób siebie nawzajem (Księga Jeremiasza 23:35). O sprawach Bożych należy zawsze mówić z szacunkiem i powagą, odpowiednimi dla słów Boga. Dobrze jest pytać o wolę Boga i pytać współwierzących, co usłyszeli od Niego, albo pytać proroków, jakie przynoszą od Niego przesłanie. Trzeba jednak robić to we właściwym duchu i w odpowiedni sposób. Słudzy Boży mogą się stąd nauczyć, że gdy korygują czyjąś niewłaściwą mowę lub postępowanie, powinni też wskazać lepszą drogę.

Ponieważ mimo ostrzeżeń nie chcieli porzucić tego złego sposobu mówienia, Bóg zagroził im zagładą. Nadal mówili: „Brzemię Pana”, choć Bóg im tego zakazał (Księga Jeremiasza 23:38). Okazali znikomy szacunek dla Bożego autorytetu, skoro nie chcieli zaprzestać nawet po otrzymaniu zakazu. Bóg jasno jednak zapowiada, co się stanie. Ci, którzy wypaczają Jego słowa i mówią o nich niewłaściwie, zostaną surowo ukarani, a szydzenie z Jego posłańców okaże się wielkim przewinieniem. „Ukarzę tego człowieka i jego dom”, niezależnie od tego, czy będzie prorokiem, kapłanem, czy zwykłym człowiekiem, za to, że w ten sposób mówił: „Brzemię Pana” (Księga Jeremiasza 23:34). Wypaczanie słowa Bożego i szydzenie z tych, którzy je głoszą, sprowadza sąd na rodziny i może ściągnąć trwałe przekleństwo na dom.

Kolejne ostrzeżenie znajdujemy w Księdze Jeremiasza 23:36: słowo każdego człowieka stanie się jego własnym brzemieniem. Oznacza to, że wina za ten grzech będzie tak ciężka, iż pociągnie go ku zagładzie. Bóg sprawi, że ich własny język obróci się przeciwko nim (Księga Psalmów 64:8).

Bóg pozwoli im doświadczyć pełni tego, z czego żartują, tak że nie będą już chcieli mówić o „brzemieniu Pana”. Sprawa okaże się zbyt poważna, by z niej szydzić. Są jak szaleniec, który rzuca wokół płonącymi głowniami, strzałami i śmiercią, udając, że tylko się bawi.

Po drugie, słowa Boga, choć zostały przez tych ludzi wypaczone, i tak się spełnią. Pytają: „Jakie jest brzemię Pana?”. Prorok ma ich zapytać: „O jakim brzemieniu mówicie? Czy o tym: «Całkowicie was opuszczę»?” (Księga Jeremiasza 23:33). To właśnie brzemię zostanie na nich nałożone i do nich przypisane (Księga Jeremiasza 23:39–40): „Oto Ja sam całkowicie o was zapomnę i was opuszczę. Zostawię was i nie będę myślał o tym, by do was powrócić”. Nieszczęśliwi są ci, o których Bóg zapomina i których opuszcza; ludzkie szyderstwa nie powstrzymają Jego sądów.

Jerozolima była miastem, które Bóg wybrał dla siebie jako święte, a następnie powierzył je im i ich ojcom. Teraz miała zostać opuszczona i zapomniana. Bóg wybrał ich jako lud bliski sobie, lecz teraz mieli zostać wygnani sprzed Jego oblicza. Niegdyś byli wielcy i szanowani pośród narodów, lecz teraz Bóg miał sprowadzić na nich trwały wstyd i wieczną hańbę. Zarówno ich grzech, jak i kara miały pozostać niezatartą hańbą, zapisaną na oczach wszystkich i pamiętaną aż do końca świata.

Jest to ostrzeżenie, że słowo Boga zostanie uczczone i okaże się prawdziwe, a ci, którzy z niego szydzą, zostaną poniżeni i okryci hańbą. Ci, którzy Nim gardzą, sami będą wzgardzeni.