Księga Jeremiasza 17:19 – znaczenie i zastosowanie

Te wersety zawierają kazanie o święceniu szabatu. Jeremiasz otrzymał je od Pana i miał ogłosić publicznie, z całą powagą. Prorocy byli posyłani nie tylko po to, by ujawniać grzech i ogólnie wzywać do posłuszeństwa, lecz także po to, by wskazywać konkretne grzechy. To przesłanie o szabacie prawdopodobnie pochodziło z czasów Jozjasza i miało wspierać rozpoczętą przez niego reformę.

Miano je głosić w miejscach, gdzie gromadzili się ludzie, zwłaszcza przy bramach. Miało to znaczenie, bo ludzie stale przez nie przechodzili, odbywały się tam sądy i składowano towary. Najpierw należało ogłosić je przy bramie, przez którą wchodzili i wychodzili królowie Judy (Księga Jeremiasza 17:19). Władcy mieli jako pierwsi usłyszeć, jakie są ich obowiązki, a szczególnie ten dotyczący szabatu. Jeśli nie przestrzegano go właściwie, przywódcy Judy również ponosili winę i potrzebowali napomnienia (Księga Nehemiasza 13:17).

Jeremiasz miał też głosić to przesłanie przy wszystkich bramach Jerozolimy. Sprawa była ważna dla całego narodu, dlatego wszyscy powinni je usłyszeć. Królowie Judy mieli słuchać słowa Pana, bo On stoi ponad nimi, choć zajmują wysokie stanowiska. Mieli je usłyszeć także wszyscy mieszkańcy Jerozolimy, bo Bóg dostrzega, jak w szabat postępują zarówno wielcy, jak i mali.

Po pierwsze, szabat należało święcić, odpoczywając od zwykłej pracy. Nie wolno było wykonywać żadnych prac służebnych ani codziennych zajęć. Nie należało wnosić do miasta ani wynosić z niego ciężarów, ani przenosić ich do domów czy z domów. Zakaz obejmował zboże z pól, nawóz, towary, wyroby i wszelki handel. W szabat nie powinno się widzieć na ulicach ani drogach objuczonych koni, wozów czy furmanek. Tragarze nie mieli pracować, a słudzy biegać po jedzenie czy opał. Był to dzień odpoczynku i nie należało zamieniać go w dzień pracy, chyba że wymagała tego konieczność.

Po drugie, dzień ten należało przeznaczyć na właściwy cel: służbę Bogu i oddawanie Mu czci. Uświęcić szabat znaczy oddzielić go dla Bożej chwały. Trzeba było odłożyć na bok sprawy doczesne, by całkowicie poświęcić się temu, czemu służył ten dzień. To zadanie wymaga całego człowieka i zasługuje na całkowite zaangażowanie.

Po trzecie, w tej sprawie należało zachować czujność i rozwagę. Wezwanie, by mieć się na baczności, oznaczało, że trzeba strzec się wszystkiego, co mogłoby prowadzić do złamania szabatu. Skoro Bóg gorliwie strzeże swojej czci, ludzie również powinni postępować ostrożnie. Mieli też czuwać nad swoją duszą, czyli nad wewnętrznym życiem i myślami. Aby właściwie święcić szabat, nie mogli pozwolić, by przytłoczyły ich troski tego świata, lecz mieli zwrócić ku Bogu wszystko, co w nich jest.

Po czwarte, Bóg przypominał im o samym Prawie. Nie nakładał na nich nowego ciężaru. Było to dawne przykazanie, dane ich ojcom, należące do pierwotnego przymierza, a jego przestrzegania wymagano już od patriarchów. Wzywano ich więc do powrotu do tego, czego Bóg od dawna od nich oczekiwał.

Ich ojcowie złamali to przykazanie. Choć polecono im święcić szabat, nie chcieli słuchać. Zatwardzili swoje serca wobec tego nakazu, tak jak wobec innych przykazań (Księga Jeremiasza 17:23). Wspomniano o tym, by pokazać, dlaczego reforma była potrzebna i dlaczego Bóg miał słuszne powody, by ich oskarżać. Gdy ludzie lekceważą szabat, zaczyna podupadać cała religijność.

Bóg ukazał też błogosławieństwa, jakie czekały ich, gdyby naprawdę oddawali szabatowi należną cześć. Choć ich ojcowie go znieważali, naród nie musiał ponosić za to kary, jeśli zawróciłby ze złej drogi i należycie przestrzegał szabatu (Księga Jeremiasza 17:24–26). Gdyby przestali pracować tego dnia i oddzielili go dla Boga, przyniosłoby to wiele dobrych skutków.

Dwór królewski mógłby rozkwitać. Królowie z rodu Dawida, a także książęta i sędziowie zasiadający na tronie Dawida, przechodziliby przez Jerozolimę w blasku, w otoczeniu ludzi z Judy. Godność władzy przynosi narodowi radość, a wspieranie religii umacnia jedno i drugie.

Rozwijałoby się także miasto. Gdyby Jerozolima przez przestrzeganie szabatu okazywała Bogu prawdziwy, widoczny szacunek, pozostawałaby wierna swemu imieniu świętego miasta i nadal byłaby zamieszkana. Nie zostałaby zburzona i opustoszała, jak zapowiadano. To, co wspiera religię, służy również dobru publicznemu kraju.

Dobrze działoby się także na wsi. Miasta Judy i ziemia Beniamina byłyby pełne ludzi, a mieszkańcy cieszyliby się pokojem i dostatkiem. Świadczyłaby o tym obfitość darów składanych Bogu. O kraju można sądzić na podstawie tego, jak troszczy się o Bożą chwałę. Ci, którzy zaniedbują religię, często zmierzają ku ubóstwu.

Rozkwitałoby również oddawanie czci Panu. Do domu Pana przynoszono by ofiary z pokarmów, kadzidło i ofiary pochwalne, wspierając zarówno służbę świątynną, jak i tych, którzy ją pełnili. Należycie przestrzegano by ustanowionego przez Boga kultu. Niczego nie oddawano by bożkom i niczego nie odbierano Bogu. Mieliby zarówno powód, jak i serce gotowe do składania Mu chwały. Naród naprawdę rozkwita, gdy rozkwita jego religijność.

Taki jest skutek święcenia szabatu. Gdy ta część religijności jest pielęgnowana, podtrzymywane są również inne jej aspekty. Gdy się ją zaniedbuje, pobożność zaczyna się rozpadać, prowadząc albo do zabobonu, albo do jawnego grzechu. Jak słusznie zauważono, nurty całej religijności płyną głęboko lub płytko zależnie od tego, czy granice szabatu są zachowywane, czy burzone.

Jeśli nadal profanowaliby szabat, mieliby powód spodziewać się surowego sądu (Księga Jeremiasza 17:27). Bóg powiedział, że jeśli nie będą Mu posłuszni w tej sprawie i nie zamkną bram miasta w szabat, by nie prowadzono niepotrzebnego handlu, rozpali ogień w bramach Jerozolimy. Oznaczało to, że wrogie wojsko zaatakuje miejskie bramy, wedrze się do środka i użyje ognia podczas oblężenia.

Te bramy zasługiwały na spalenie, bo nie służyły temu, czemu powinny. Zamiast powstrzymywać grzech i pomagać ludziom skupić się na obowiązkach, otwierano je dla codziennego handlu w święty dzień. Ogień miał dosięgnąć także pałaców Jerozolimy, gdzie mieszkali książęta i dostojnicy, ponieważ nie wykorzystali swojej władzy i wpływów, by oddawać cześć Bogu przez święcenie Jego szabatów. Ogień miał trwać, aż całe miasto legnie w ruinie.

Proroctwo to spełniło się później, gdy wojska chaldejskie zniszczyły Jerozolimę (Księga Jeremiasza 52:13). Bóg często posługiwał się ogniem, by wymierzyć narodowi karę za znieważanie szabatu.