Księga Jeremiasza 15:10 – znaczenie i zastosowanie

Jeremiasz zakończył publiczną działalność i udał się na osobistą modlitwę. To, co mówił wtedy Bogu, zapisano w tych i kolejnych wersetach. Później prorok ujawnił te słowa, aby ludzie lepiej zrozumieli ciężar jego przesłania. Oto jego skarga na liczne trudności, z którymi spotykał się w swojej służbie (Księga Jeremiasza 15:10).

Spotykał się z wielkim sprzeciwem. Można powiedzieć, że stał się człowiekiem sporów i konfliktów dla całego kraju, bo służył tylko temu ludowi. Sprzeciwiali mu się mieszkańcy miast i wsi, kłócili się z nim i robili wszystko, co mogli, by mu przeszkodzić. Był człowiekiem pokojowym, nie dawał nikomu powodu do kłótni i nie obrażał się łatwo. Mimo to stał się człowiekiem, wokół którego wybuchały spory, nie dlatego, że sam wzniecał zamęt, lecz dlatego, że inni występowali przeciwko niemu. On pragnął pokoju, ale gdy przemawiał, oni wybierali wojnę.

Prawdziwym powodem ich gniewu była jego wierność Bogu i troska o ich dusze. Wskazywał im grzechy, ostrzegał przed nadchodzącą zagładą i pokazywał drogę ocalenia. Była to największa przysługa, jaką mógł im oddać, a właśnie to budziło ich złość. Uznali go za wroga, choć próbował ich ratować. Nawet sam Książę Pokoju stał się znakiem, któremu się sprzeciwiano, i stale spotykał się z oporem grzeszników. Ewangelia pokoju przynosi również podział, a nawet ogień i miecz (Ewangelia Mateusza 10:34–35; Ewangelia Łukasza 12:49, 51).

Wszystko to głęboko niepokoiło Jeremiasza, a czasem odbierało mu cierpliwość. Zawołał: „Biada mi, moja matko, że mnie urodziłaś”, jakby obwiniał ją o to, że przyszedł na świat i musi prowadzić tak trudne życie. Brzmiało to tak, jakby żałował, że w ogóle się urodził. Jeśli wypowiedział te słowa w sposób gwałtowny lub pochopny, świadczyłoby to o jego słabości. Bardziej prawdopodobne jest jednak, że wyrażał w ten sposób głęboki ból z powodu swojego położenia.

Uczy nas to, że nawet najspokojniejsi i najbardziej pokojowo usposobieni ludzie, jeśli wiernie służą Bogu, często stają się przedmiotem sporów. Możemy zabiegać o pokój tylko w takim zakresie, w jakim zależy on od nas. Nie mamy kontroli nad obiema stronami każdego konfliktu, możemy więc jedynie robić to, co w naszej mocy, by żyć w pokoju. Człowiek pokojowy ma też szczególnie trudno, gdy żyje wśród ludzi, którzy nieustannie szukają zwady. Jeśli nie udaje nam się żyć z innymi tak pokojowo, jak byśmy chcieli, nie pozwólmy jednak, by odebrało nam to wewnętrzny pokój.

Jeremiasz wiele wycierpiał także z powodu pogardy, hańby i zniewag. Wszyscy go przeklinali. Uważali go za człowieka, który zakłóca porządek, wywołuje zamieszanie i podżega do niezgody oraz buntu. Powinni byli mu błogosławić i dziękować Bogu za to, że go posłał. Zamiast tego nienawiść do słowa Bożego skłoniła ich do przeklinania Bożego posłańca. Mówili o nim źle, życzyli mu nieszczęścia i próbowali wzbudzić do niego niechęć. Prawie nikt w Judzie ani w Jerozolimie nie stanął po jego stronie i nie powiedział o nim dobrego słowa.

Często właśnie najlepsi ludzie otrzymują najgorsze przezwiska. W ten sposób prześladowano proroków. Można by pomyśleć, że Jeremiasz musiał czymś ich urazić, skoro tak go traktowali. On jednak mówi, że niczego takiego nie zrobił. Nie pożyczał pieniędzy ani nie brał ich w pożyczkę od nikogo. To sformułowanie może ogólnie oznaczać, że nie brał udziału w tego rodzaju interesach.

Słowa te podpowiadają również, że ludzie mocno zaangażowani w sprawy tego świata często wikłają się w konflikty. Spory o to, co moje, a co twoje, nierzadko stają się źródłem kłótni. Pożyczający i pożyczkodawcy pozywają się nawzajem, a ci, którzy wiele handlują, często zyskują wielu niechętnych sobie ludzi. Jeremiasz wykazał się tu także wielką roztropnością, a jego przykład zapisano dla naszego pouczenia. Powołany na proroka nie wikłał się w sprawy doczesnego życia. Trzymał się od nich z dala, aby w pełni poświęcić się swojemu powołaniu i nie dawać podstaw do podejrzeń, że szuka korzyści materialnych. Nie pożyczał pieniędzy na procent, bo nie był lichwiarzem, ani sam nie zaciągał pożyczek, bo nie był kupcem, nabywcą ani rozrzutnikiem. Był wyraźnie oderwany od tego świata i jego spraw. Wystarczało mu niewiele, a później dowiadujemy się, że nie miał ani żony, ani dzieci na utrzymaniu (Księga Jeremiasza 16:2).

Mimo że postępował roztropnie i w sposób, który powinien był zyskać mu powszechny szacunek, z powodu niegodziwości swoich czasów nadal spotykał się z niechęcią ludzi. Dzięki Bogu, sytuacja nie jest u nas tak zła, by cnota nie spotykała się z żadnym uznaniem. Nawet ci, którzy postępują najroztropniej, nie powinni się jednak dziwić, jeśli nie otrzymują należnego im szacunku. Bracia, nie dziwcie się, jeśli świat was nienawidzi.

Dalsza część przynosi odpowiedź Boga na tę skargę. Choć w słowach Jeremiasza mieszały się silne emocje i ludzka słabość, Bóg łaskawie go wysłuchał, bo prorok cierpiał zniewagi ze względu na Niego. Najpierw zapewnił go, że przetrwa tę burzę, a ostatecznie zazna ulgi (Księga Jeremiasza 15:11). Sąsiedzi spierali się z nim z powodu jego wierności, lecz Bóg go przyjął i obiecał, że będzie przy nim stał. Bóg niejako przysięga, że zatroszczy się o proroka i pozostanie wierny. Zapewnia, że jego kres, czyli reszta życia, będzie pomyślny. Ostatnie dni okażą się spokojniejsze niż te, które już minęły.

Jego koniec będzie dobry. Dla ludu Bożego to mocne i wystarczające oparcie: choćby droga była pełna utrapień, ostatecznie wszystko dobrze się dla niego skończy (Księga Psalmów 37:37). Pozostaje mu jeszcze pewna część życia, a to, co jest przed nim, wystarczy, by przeważyć nad wszystkimi jego trudnościami. Nadzieja na taki koniec może przynieść ukojenie. Jeremiasza niepokoiła chyba również myśl, że sam mocno ucierpi podczas sądów, które przewidywał dla całego ludu. Choć nie powiedział tego wprost, Bóg odpowiedział na ten lęk tak, jak niegdyś odpowiedział Mojżeszowi (Księga Wyjścia 4:19). Jeremiasz mógł myśleć: „Skoro tak traktują mnie przyjaciele, czego mam się spodziewać po wrogach?”. Bóg już wcześniej wzbudził w nim podobne obawy (Księga Jeremiasza 12:5). Teraz uspokaja go obietnicą: sprawi, że nieprzyjaciel okaże mu życzliwość w czasie nieszczęścia, gdy wszystko wokół zostanie zniszczone. Bóg ma władzę nad ludzkimi sercami i potrafi skłonić do życzliwości nawet tych, których Jego słudzy najbardziej się obawiają.

Prorocy Pana często doświadczali większej życzliwości ze strony jawnych wrogów niż ze strony ludzi, którzy twierdzili, że należą do Boga. Gdy przychodzą ciężkie i groźne chwile, nie wolno poddawać się rozpaczy. Trzeba zaufać Bogu, bo ostateczny bieg wydarzeń może okazać się lepszy, niż się spodziewamy. Obietnica ta spełniła się, gdy Nebukadneccar po zdobyciu miasta polecił dowódcy straży zaopiekować się Jeremiaszem i spełnić jego życzenia (Księga Jeremiasza 39:11–12).

Następne słowa, pytające, czy żelazo może złamać północne żelazo, stal lub brąz, miały pocieszyć Jeremiasza (Księga Jeremiasza 15:12). W świetle obietnicy, że Bóg uczyni go „żelaznym słupem i murem z brązu” (Księga Jeremiasza 1:18), oznaczają, że jego wrogowie nie zdołają go pokonać. Nieustannie na niego nacierali i byli twardzi oraz nieustępliwi jak żelazo, ale Bóg umocnił Jeremiasza i dał mu odwagę oraz moc z wysoka. Był jak północne żelazo, z natury mocniejsze, i jak stal, której twardość kształtują umiejętność oraz wysoka temperatura. Dlatego przeciwnicy nie mieli nad nim zwyciężyć, jak czytamy również w Księdze Ezechiela 2:6 i 3:8–9. Jeremiasz mógł znosić ich ataki tym łatwiej, że wiedział, iż zwycięstwo jest pewne.

Bóg zapewnia Jeremiasza również, że jego wrogowie i prześladowcy zostaną porwani przez nadciągającą burzę i ostatecznie zniszczeni. W ten sposób słowa, które Bóg wypowiedział przez Jeremiasza, okażą się prawdziwe, a sam Jeremiasz zostanie uznany za prawdziwego proroka (Księga Jeremiasza 15:13–14). W tym miejscu Bóg przestaje mówić do proroka i zwraca się do ludu. Te same słowa z Księgi Jeremiasza 15:12 pasują też do nich: czy ich odwaga, siła i najlepsze wysiłki zdołają oprzeć się Bożemu planowi albo armii chaldejskiej, której nie da się powstrzymać, podobnie jak północnego żelaza i stali?

Bóg ogłasza więc ich zagładę. Mówi, że wyda ich bogactwa i skarby na łup, nie żądając za nie zapłaty. Łupieżcy zabiorą je za darmo, jako łatwa i tania zdobycz. Jeremiasz był ubogi i nie miał majątku ani bogactw, które mógłby utracić, dlatego nieprzyjaciel miał potraktować go łagodniej. Biedny podróżny ma niewiele, czego mógłby się obawiać ze strony rabusia.

Ludzie posiadający rozległe posiadłości, pieniądze i ziemię mieli zostać zabici ze względu na to, co mieli, albo dotkliwie cierpieć, gdy nieprzyjaciel będzie próbował wycisnąć z nich jeszcze więcej. We wszystkim tym kara odpowiada ich własnemu grzechowi. Słowa, że spotyka ich to z powodu grzechów popełnionych w całym kraju, oznaczają, że każdy jego zakątek przyczynił się do winy narodu, także najdalsze miejsca. Dlatego każdy zakątek kraju musi teraz ponieść konsekwencje. Żadne plemię nie powinno obwiniać innego, lecz każde ma zawstydzić się przed Bogiem.

Pozostaną w domu, aż zobaczą, jak ich dobytek obraca się w ruinę. Potem zostaną uprowadzeni na wygnanie, by spędzić smutną resztę życia w niewoli. Bóg mówi: „Sprawię, że pójdziecie razem z waszymi wrogami”. Oznacza to, że zostaną poprowadzeni w triumfalnym pochodzie do nieznanej sobie ziemi, gdzie nie mogą liczyć na pocieszenie. Wszystko to wynika z gniewu Boga. Wszystko to jest ogniem rozpalonym przez Jego gniew. Jeśli nie zostanie na czas ugaszony, będzie płonął wiecznie.