Księga Izajasza 57:15 – znaczenie i zastosowanie

Ten werset zaczyna się od obrazu wielkości. Mówi o Tym, którego tron jest wieczny, a imię Święty, i który zamieszkuje miejsce wzniesione i święte. Wysokość nie oznacza tu jednak oddalenia, bo ten sam Bóg jest „z człowiekiem skruszonym i pokornym”. Kontekst pokazuje, kim są ci skruszeni. Izajasz pisze o sprawiedliwym, który ginie, a nikt się tym nie przejmuje, i o ludziach pogrążonych w smutku. W wersecie 57:18 Bóg mówi, że widział drogi człowieka, który szedł zbuntowany drogą swojego serca, a mimo to zapowiada: „Ale Ja go uleczę i pocieszę”. Obietnica nie zaczyna się od doskonałości człowieka, lecz od wierności Boga. Cel wskazany w Księdze Izajasza 57:15 jest konkretny: ożywić ducha pokornych i tchnąć życie w skruszone serca. To samo słowo o tchnieniu pojawia się w 57:16, gdzie Bóg mówi o tchnieniu i istotach żyjących, które uczynił. Ożywienie nie jest więc pojęciem abstrakcyjnym, lecz troską o to, co w człowieku zostało przygniecione. Najbardziej poruszające w tym wersecie jest to, że wysokość i bliskość się nie wykluczają. Skruszone serce nie zostaje odsunięte na margines wielkiej historii Bożej, lecz zostaje tu wprost nazwane miejscem Jego bliskości.

Izajasza 57:15 łączy dwa obrazy Boga, które łatwo uznać za przeciwieństwa: Jego wzniosłość i Jego bliskość. Ten, którego tron jest wieczny i którego imię jest Święte, nie przestaje być transcendentny, czyli wyższy od stworzenia. A jednak mówi, że jest z człowiekiem skruszonym i pokornym. Bliskość nie pomniejsza Jego świętości; świętość nie oznacza niedostępności. W kontekście rozdziału ta obietnica nie jest pochwałą każdej postawy ani ogólną gwarancją, że cierpienie szybko ustąpi. Wcześniejsze wersety oskarżają lud o niewierność i zaufanie pokładane w bożkach; dalsze mówią o Bożym gniewie, ale też o uzdrowieniu i pocieszeniu. Skruszone serce oznacza więc nie tylko ból, lecz postawę, która nie broni się przed prawdą o własnym życiu. Pokora nie jest pogardą dla siebie, ale uznaniem zależności od Boga. Cel Bożej obecności jest konkretny: ożywić ducha i tchnąć życie w serca. Obraz ten nie obiecuje, że człowiek nigdy nie doświadczy słabości. Pokazuje, że Boża wielkość nie oddala Go od skruszonych; właśnie wobec nich objawia się jako źródło odnowy.

Bóg, którego tron jest wieczny, nie trzyma się z dala od ludzi złamanych w środku. W Księdze Izajasza 57:15 Wysoki i Wzniosły mówi o sobie jako o Tym, który zamieszkuje „miejsce wzniesione i święte”. Wielkość Boga idzie tu w parze z bliskością, bo zaraz potem tekst dodaje: „lecz jestem z człowiekiem skruszonym i pokornym”. Ta część wersetu ma dla codziennego życia konkretny ciężar. Ktoś, kto stracił pracę, przeżywa rozpad małżeństwa albo od lat nosi wstyd, często zakłada, że najpierw musi się uporządkować, a dopiero potem wolno mu zbliżyć się do Boga. Werset nie opisuje takiej kolejności. Obecność Boga zostaje przy tych, którzy są skruszeni i pokorni, a nie przy tych, którzy już wszystko mają w porządku. Warto zwrócić uwagę na cel tej obecności: „aby ożywić ducha pokornych i tchnąć życie w skruszone serca”. Tekst mówi o odnowieniu wnętrza, a nie o natychmiastowym zniknięciu trudności. Odnowienie może przychodzić powoli, dzień po dniu, i właśnie tak wiara często je przeżywa. Najmocniejszy wniosek z tego fragmentu jest taki: wysokość Boga nie oddala Go od złamanego serca. Przy takim sercu Jego życie okazuje się najbliżej.

„Wysoki i Wzniosły” nie przestaje być Świętym, który przewyższa ludzkie wyobrażenia. A jednak w tym wersecie Jego świętość nie oznacza oddalenia. Bóg mówi, że jest także z człowiekiem skruszonym i pokornym, by ożywić jego ducha i tchnąć życie w skruszone serce. Wieczność i bliskość spotykają się tu bez sprzeczności. Słowa te padają po opisie obojętności wobec śmierci sprawiedliwych oraz naganie skierowanej do tych, którzy zapomnieli o Bogu i szukali oparcia w bożkach. Nie są więc obietnicą, że wierzący uniknie cierpienia ani że każdy smutek natychmiast ustąpi. Ukazują raczej Boga, który nie odrzuca człowieka uznającego własną kruchość i potrzebę odnowy. Skruszone serce nie jest tu sercem przekreślonym. To miejsce, w którym człowiek przestaje zasłaniać prawdę o sobie i może przyjąć Boże życie. Niedługo potem Bóg mówi o uzdrowieniu i pocieszeniu, także pogrążonych w smutku. Nadzieja Izajasza nie polega na tym, że rana jest pozorna, lecz że Boża obecność sięga również tam, gdzie ludzkie siły słabną.