Księga Izajasza 52:9 – znaczenie i zastosowanie

Fragment Księgi Izajasza 52:9 zaczyna się wezwaniem skierowanym do samych ruin Jerozolimy: „Zabrzmijcie radosnym śpiewem, wszystkie ruiny Jeruzalem!” Prorok nie czeka, aż miasto się podniesie, zanim pozwoli sobie na radość. Zwraca się do miejsca zniszczonego tak, jakby mogło usłyszeć, i ten obraz porusza, bo to, co leży w gruzach, zostaje poproszone o śpiew. Powód tej radości zapisany jest w słowie „bo”: „Bo Pan pocieszył swój lud, odkupił Jeruzalem”. Czasowniki stoją w czasie przeszłym, więc pocieszenie i odkupienie są w tym tekście już dokonane, choć na murach widać jeszcze tylko zgliszcza. Pieśń nie wypływa z wyglądu ruin, lecz z tego, co Bóg uczynił dla swojego ludu. W kontekście wersetu 52:8 strażnicy także widzą powrót Pana na Syjon, zanim cokolwiek zostanie odbudowane na oczach wszystkich. Ten wers nie opisuje szczegółowo odbudowy ani nie mówi, kiedy ona nastąpi. Mówi o pocieszeniu i wykupieniu. Dzięki temu pokazuje, że smutek po zniszczeniu może trwać wśród kamieni, a jednocześnie ktoś już wypowiedział słowo ocalenia. Radość zyskuje wtedy oparcie nie w tym, co widać, lecz w tym, kto działa, a to daje śpiewowi coś trwałego, nawet gdy gruz jeszcze leży.

„Zabrzmijcie radosnym śpiewem, wszystkie ruiny Jeruzalem!” To wezwanie nie udaje, że miasto nie zostało zniszczone. Właśnie ruiny mają stać się miejscem ogłoszenia radości, ponieważ zmieniło się to, co najważniejsze: Pan pocieszył swój lud i odkupił Jeruzalem. Werset należy do obrazu odnowy Syjonu. Wcześniej pojawiają się więzy pojmanej córy Syjonu i zapowiedź wykupienia bez pieniędzy; chwilę później strażnicy widzą powrót Pana na Syjon. Radosny śpiew nie jest więc pochwałą samej odbudowy ani gwarancją, że każde cierpienie szybko ustąpi. Odpowiada na konkretną obietnicę odwrócenia losu ludu i przywrócenia mu miejsca w relacji z Bogiem. Ważne jest też połączenie pocieszenia z odkupieniem. Pocieszenie nie oznacza tu jedynie słów łagodzących smutek: to działanie Boga, który bierze odpowiedzialność za swój lud i przywraca Jeruzalem. Miasto jeszcze nazwane ruinami słyszy wezwanie do śpiewu, bo jego obecny stan nie jest ostatnim słowem o jego przyszłości. Nadzieja tego wersetu opiera się nie na zaprzeczeniu stracie, lecz na Bożym działaniu.

Ruiny nie wyglądają na miejsce do śpiewu. Mimo to prorok Izajasz zwraca się właśnie do nich: „Zabrzmijcie radosnym śpiewem, wszystkie ruiny Jeruzalem!”. Powód podaje zaraz potem: „Bo Pan pocieszył swój lud, odkupił Jeruzalem”. Radość nie wynika więc z widoku zgliszczy, lecz z tego, co Pan uczynił dla swojego ludu. Warto zauważyć, że czasowniki stoją w czasie przeszłym. Pocieszenie i odkupienie są przedstawione jako fakty już dokonane, choć wcześniej w Księdze Izajasza 52:3 pojawia się obraz sprzedaży za darmo i wykupu bez pieniędzy. Dalsze wersety, na przykład w Księdze Izajasza 52:7 i 52:8, pokazują posłańca na górach i strażników, którzy na własne oczy widzą powrót Pana na Syjon. Nadzieja jest tu opisana jako coś, co już się dzieje, zanim w pełni widać jej owoce. Taki obraz pokazuje, że ruiny nie są ostatnim słowem o miejscu. Pieśń rodzi się tam, gdzie spustoszenie jest jeszcze widoczne, bo wierność Boga działa pod powierzchnią tego, co zniszczone. Izajasz nie każe zapominać o gruzach. Każe śpiewać nad nimi, ponieważ Pan jest ponad nimi.

Księga Izajasza 52:9 wzywa ruiny Jeruzalem do radosnego śpiewu. To niezwykły obraz: nie odbudowane mury, lecz ślady zniszczenia stają się miejscem, z którego rozlega się wieść o pocieszeniu i odkupieniu. Radość nie udaje, że cierpienie nie istniało. Wyrasta z tego, że Bóg nie porzucił swojego ludu. W sąsiednich wersetach ta pieśń należy do obietnicy powrotu i odnowy Syjonu. Strażnicy widzą powrót Pana, a zwiastun ogłasza pokój i zbawienie. Dlatego słowa o odkupieniu Jeruzalem mówią o konkretnym działaniu Boga wobec Jego ludu, nie o gwarancji, że każde ludzkie nieszczęście szybko się skończy. Obietnica ma własny adres i historyczną wagę. A jednak ruiny mogą pozostać obrazem miejsc, w których nadzieja wydaje się nie na miejscu: domu po rozstaniu, wspólnoty osłabionej stratą, życia naznaczonego wygnaniem. Werset nie każe nazywać tych miejsc dobrymi. Pokazuje, że nie muszą mieć ostatniego słowa. Pocieszenie Boga nie wymazuje pamięci; zmienia przyszłość, ku której pamięć patrzy. Pieśń zaczyna się nie od zapomnienia, lecz od wieści, że Bóg przyszedł z pomocą.