Księga Izajasza 3:16 – znaczenie i zastosowanie

Zadaniem proroka było ukazać każdemu, w jaki sposób przyczynił się do winy narodu i jaki udział przypadnie mu w nadchodzącym sądzie. Tutaj upomina i ostrzega córki Syjonu, czyli kobiety z Jerozolimy, wskazując ich przewinienia. Mojżesz już wcześniej ostrzegał w Prawie, że Bóg osądzi także kobietę łagodną i delikatną (Księga Powtórzonego Prawa 28:56). Prorocy często objaśniali Prawo i odnosili je do konkretnych sytuacji, dlatego teraz mówi tym kobietom, jak będą cierpieć podczas nadchodzących nieszczęść.

Zwróćmy najpierw uwagę na grzech, który zostaje przypisany córkom Syjonu, jak czytamy w Księdze Izajasza 3:16. Prorok wyraźnie zaznacza, że przemawia z Bożego upoważnienia, żeby nikt nie uznał, że niestosownie wypowiada się na te tematy, ani nie poczuł się urażony w imieniu tych kobiet: „Tak mówi Pan”. Niezależnie od tego, czy go posłuchają, czy nie, powinny wiedzieć, że Bóg widzi pychę i próżność wyniosłych kobiet i mocno ich nie pochwala, a Jego Prawo osądza nawet ich strój. Wytknięto im dwie rzeczy: wyniosłość i rozwiązłość, czyli kokieteryjny, nieskromny sposób zachowania. Obie są sprzeczne ze skromnością, godnością i rozsądkiem, które powinny cechować kobiety deklarujące pobożność (Pierwszy List do Tymoteusza 2:9).

To, co nosiły w sercu, ujawniało się w ich chodzie i sposobie bycia. Były wyniosłe i chodziły z wyciągniętą szyją, jakby chciały wydawać się wyższe albo uważały, że nikt nie jest godny, by z nimi rozmawiać, spojrzeć na nie czy obdarzyć je uśmiechem. Ich spojrzenia były kokieteryjne: patrzyły na ludzi w sposób, który zwodził ich i kusił do grzechu. Przybierały sztywny, afektowany sposób chodzenia, żeby zwracać na siebie uwagę i wzbudzać podziw, jakby chciały pokazać, że uczyły się tańca i opanowały modne kroki.

Stawiały drobne, delikatne kroki, niemal tak, jakby nie chciały dotknąć stopą ziemi. Przy każdym kroku pobrzękiwały, być może przez łańcuszki lub małe dzwoneczki przy butach. A może chodziły, jakby były spętane, niczym koń przyuczony do określonego ruchu. Tak właśnie Agag, król Amalekitów, podszedł do Samuela z przesadną gracją (Pierwsza Księga Samuela 15:32). Taki wymuszony, afektowany sposób bycia wydaje się rozsądnym ludziom śmieszny, a ponieważ świadczy o próżności, jest obraźliwy dla Boga.

Ich grzech obciążały jeszcze dwie okoliczności. Po pierwsze, były córkami Syjonu, kobietami pochodzącymi ze świętej góry, i powinny były odznaczać się powagą właściwą tym, które wyznają pobożność. Po drugie, z kontekstu wynika, że były żonami i córkami przywódców, którzy grabili ubogich i ich uciskali (Księga Izajasza 3:14–15), a ich postępowanie miało podtrzymywać pychę i luksus tych domów.

Kary zapowiedziane za ten grzech odpowiadają mu jak odbicie w lustrze (Księga Izajasza 3:17–18). Chodziły z wyciągniętą szyją, lecz Bóg pokryje strupem czubek ich głowy. To położy kres ich wyniosłej postawie i tak je zawstydzi, że nie będą chciały pokazywać głowy, bo będą musiały obciąć włosy. Odrażające choroby bywają sprawiedliwą karą za pychę, a czasem także za grzechy seksualne, wyniszczając ciało i siły.

Nie przejmowały się tym, ile wydają na eleganckie ubrania, ale Bóg doprowadzi je do takiego ubóstwa i niedoli, że nie będą miały dość odzieży, by się okryć. Ich łachmany obnażą ich wstyd. Były też bardzo przywiązane do swoich ozdób, lecz Bóg je ich pozbawi, gdy ich domy zostaną ograbione, majątek zabrany, a one same uprowadzone do niewoli. Prorok wymienia wiele ozdób, jakby przyglądał się, jak się ubierają. Nie ma większego znaczenia, czym dokładnie był każdy z tych przedmiotów ani czy późniejsi tłumacze poprawnie rozpoznali wszystkie ich nazwy. Mody się zmieniają, podobnie jak nazwy modnych rzeczy, więc za sto lat równie trudno może być rozpoznać niektóre ozdoby używane dzisiaj.

Wspomnienie tych rzeczy jest jednak pożyteczne, bo ukazuje niedorzeczność postępowania córek Syjonu. Niektóre ozdoby były zapewne dziwaczne i śmieszne, a gdyby nie były modne, ludzie by z nich drwili. Bardziej pasowały do dziecięcych zabawek niż do ozdób dorosłych kobiet udających się na górę Syjon. Nawet rzeczy skromne i użyteczne, takie jak lniane tkaniny, nakrycia głowy i zasłony, nie musiały występować w takiej obfitości i różnorodności. Ubranie jest potrzebne i powinno odpowiadać pozycji człowieka, ale po co było tyle różnych strojów, by nie pokazać się w tym samym ubraniu przez dwa dni z rzędu?

Wszystko to świadczy o pysze i próżnym zamiłowaniu do nowinek, a na te rzeczy musiały wydawać wiele pieniędzy, które można było przeznaczyć na pobożne życie i hojność. Dobrze, jeśli nie wyciskano ich z ubogich dzierżawców ani nie oszukiwano ubogich wierzycieli, by pokryć te wydatki. Długa lista ozdób pokazuje także, jak wiele uwagi im poświęcały, jak mocno przywiązały do nich serca, jak starannie je liczyły i omawiały, jak były wybredne i jak nienasycone pozostawały ich pragnienia. Służąca mogła pamiętać je wszystkie, choć było ich tak wiele (Księga Jeremiasza 2:32), i rozprawiać o nich z takim upodobaniem, jakby chodziło o sprawy wielkiej wagi. Prorok nie twierdzi, że te przedmioty same w sobie były grzeszne, bo można było używać ich godziwie. Grzeszne stały się dlatego, że kobiety były z nich dumne, i dlatego zostaną ich pozbawione.

Bardzo dbały o swoje ubrania i troszczyły się o każdy szczegół, lecz Bóg zamieni ciała, które tak starannie upiększały, w źródło wstydu i udręki (Księga Izajasza 3:24). Zamiast słodkiego zapachu będą odczuwać odór: od długo noszonych ubrań, od odrażającej choroby albo od plastrów używanych do jej leczenia. Zamiast bogato haftowanego pasa będzie rozdarcie: albo rozdzieranie szat w żałobie, albo zniszczone, przegniłe ubranie rozpadające się na łachmany. Zamiast starannie ułożonych, zaplecionych i pudrowanych włosów będzie łysina, bo włosy zostaną wyrwane lub zgolone, jak to czyniono w czasie wielkiej żałoby (Księga Izajasza 15:2; Księga Jeremiasza 16:6) albo głębokiego upokorzenia i niewoli (Księga Ezechiela 29:18).

Zamiast eleganckiej bielizny, szala czy przepaski będą nosić wór, znak głębokiego wstydu. Zamiast urody będzie spieczona, ogorzała twarz. Te, które kiedyś szczyciły się pięknym wyglądem, zostaną uprowadzone do niewoli i wystawione na działanie pogody. Często właśnie piękne twarze najszybciej niszczy słońce i wiatr.

Możemy wyciągnąć z tego dwie nauki. Po pierwsze, nie powinniśmy przesadnie troszczyć się o ubrania ani próżnie zabiegać o drogie i krzykliwe stroje. Nie powinniśmy się nimi chełpić. Po drugie, nie powinniśmy czuć się bezpiecznie, korzystając z ziemskich przyjemności, bo nie wiemy, jak szybko możemy je utracić ani jak trudne mogą stać się nasze okoliczności.

Ozdoby miały też przyciągać mężczyzn i zdobywać ich uczucia (Księga Przysłów 7:16–17), lecz nie będzie już nikogo, kogo mogłyby oczarować (Księga Izajasza 3:25). Ich mężczyźni polegną od miecza, a dzielni wojownicy zginą w bitwie. Ogień ich pochłonie, a wtedy młode kobiety nie będą wydawane za mąż, jak czytamy w Księdze Psalmów 78:63.

Kiedy Bóg wydaje mieczowi rozkaz do działania, silni często padają pierwsi, bo to oni najchętniej narażają życie. A gdy obrońcy Syjonu zostają wybici, nie dziwi, że bramy Syjonu pogrążają się w żałobie i lamentują (Księga Izajasza 3:26), bo nieprzyjaciele przejęli nad nimi władzę. Samo miasto, spustoszone i opustoszałe, będzie siedzieć na ziemi jak pogrążona w żałobie wdowa. Gdy grzech zostaje wpuszczony za mury, u bram wkrótce pojawiają się żałoba i smutek.