Księga Izajasza 10:26 – znaczenie i zastosowanie

Słowa te wyrastają z lęku. Lud mieszkający na Syjonie słyszy o rózdze i biczu podniesionym przez wielkie mocarstwo, a w takich chwilach strach pyta przede wszystkim, czy ktoś jeszcze trzyma ster. Izajasz odpowiada, przypominając przeszłość: „Pan Zastępów wzbudzi bicz na niego, jak wtedy, gdy poraził Madianitów przy skale Oreba lub gdy wyciągnął swoją laskę przeciw morzu i podniósł ją na drogę Egipcjan” (Księga Izajasza 10:26). Warto zauważyć, że w tym wersecie przeszłość nie jest jedynie wspomnieniem. Skała Oreba i morze przywołują dwa wydarzenia, które pamięć ludu miała nieść jako dowód, że Bóg potrafi wkroczyć tam, gdzie człowiek jest bezsilny. Prorok nie zapowiada, że trudność zniknie od razu, ani nie opisuje, jak będzie wyglądał ten dzień. Wskazuje na Tego, kto już raz odmienił bieg wydarzeń, i to pozwala, by strach nie był jedynym głosem w sercu. Dla kogoś, kto dźwiga przewlekły niepokój, taka pamięć bywa cichą oporą. Nie odbiera strachu natychmiast, lecz pozwala mu nie mieć ostatniego słowa. Ciężar, o którym mówi następny werset, zostaje nazwany realnie, a jednak nie zostaje uznany za ostateczny.

Obraz bicza powraca w Księdze Izajasza 10:26, ale zmienia się ten, kto nim włada. Wcześniej Asyria była rózgą, którą Bóg posłużył się przeciw buntowniczemu ludowi; teraz sam Pan Zastępów wzbudza bicz przeciw Asyrii. Prorok nie przedstawia więc imperium jako niezależnej siły ani jego sukcesów jako dowodu trwałej przewagi. Dwa przywołane wspomnienia objaśniają tę zapowiedź. Przy skale Oreba Madianici zostali pokonani, a wzmianka o lasce nad morzem przypomina wyzwolenie Izraela z rąk Egipcjan. W obu obrazach Bóg odwraca sytuację, która mogła wydawać się bez wyjścia. Nie są to jednak ogólne obietnice, że każda krzywda zostanie usunięta natychmiast ani że każda wspólnota uniknie cierpienia. W tym rozdziale słowa są skierowane do mieszkańców Syjonu, uciskanych przez Asyrię, której kres ma nastąpić po „krótkiej chwili” (Księga Izajasza 10:25). Werset wpisuje się też w szerszy osąd niesprawiedliwości: początek rozdziału potępia władców krzywdzących słabych i biednych. Boża władza nie usprawiedliwia więc przemocy imperium. Nawet narzędzie sądu samo podlega sądowi, a ucisk nie zyskuje ostatniego słowa.

Ten werset przypomina ludowi Izajasza: „Pan Zastępów wzbudzi bicz na niego, jak wtedy, gdy poraził Madianitów przy skale Oreba lub gdy wyciągnął swoją laskę przeciw morzu i podniósł ją na drogę Egipcjan”. Nie opisuje przyszłości w szczegółach. Odwołuje się do znanych wydarzeń, które kształtowały pamięć Izraela: zwycięstwa nad Madianitami i wyjścia z Egiptu, kiedy nie było widać żadnej drogi. W Księdze Izajasza 10:26 pamięć staje się źródłem mądrości. Kto zna dawne działania Boga, łatwiej dostrzega, że obecne zagrożenie nie jest ostatnim słowem. Pamięć nie ma jednak zastąpić ostrożności. Ma pomóc patrzeć na sytuację szerzej niż tylko przez pryzmat jej siły. Trzeba też pamiętać, do kogo kierowane są te słowa. Obietnica należy do ludu mieszkającego na Syjonie i pada w kontekście sądu nad bezbożnością oraz krzywdy słabych. Werset nie zapowiada, że każdy trudny czas zakończy się w określony sposób. Mówi, że Bóg działa wobec swojego ludu także wtedy, gdy wróg wydaje się niezwyciężony. Pamięć o dawnej pomocy Bożej daje solidny grunt, na którym można stanąć kolejnego dnia.

Obraz bicza w tym wersecie zmienia kierunek. Asyria, która uderzała lud Boży i nakładała na niego ciężar, sama staje się celem sądu. Izajasz nie przedstawia jej potęgi jako ostatecznej: Pan Zastępów może odwrócić los tych, którzy wydają się nie do powstrzymania. Przywołanie Madianitów i drogi przez morze otwiera pamięć dawnych ocalonych. Przy skale Oreba pokonano przeciwnika, a wobec Egiptu droga przez morze stała się przejściem ku wolności. Te obrazy nie obiecują, że każde uciskane życie natychmiast doczeka się widzialnego zwycięstwa. W tym proroctwie służą jednak zapewnieniu skierowanemu do mieszkańców Syjonu: nie muszą żyć w lęku przed Asyrią, bo jej przewaga ma granice. Werset wpisuje się też w surowe słowa o krzywdzących ustawach i wyzysku słabych. Boża sprawiedliwość nie jest obojętna na władzę, która uciska, ani nie utożsamia chwilowego powodzenia z prawem do panowania. W pamięci Izraela morze nie było końcem drogi. Tutaj dawne ocalenie staje się świadectwem, że ucisk nie ma ostatniego słowa, choć jego kres pozostaje w rękach Boga.