Księga Ozeasza 10:9 – znaczenie i zastosowanie

Prorok przypomina Izraelowi grzechy ojców i wcześniejszych pokoleń, za które Bóg miał teraz pociągnąć go do odpowiedzialności. Wcześniej usłyszeli już, że zdeprawowali się jak za dni Gibei (Księga Ozeasza 9:9). Teraz zarzut powraca: „Izraelu, grzeszysz od dni Gibei”. Naród nie tylko naśladował dawne zło, lecz także przekazywał je z pokolenia na pokolenie, powiększając długą listę win.

Te słowa można też rozumieć tak: „Grzeszysz bardziej niż za dni Gibei”. Dawne zbrodnie były ciężkie, ale obecne grzechy były jeszcze gorsze. W Gibei winni wspólnie stanęli w swojej obronie, a plemiona Izraela zwlekały z ukaraniem ich. Nawet po bitwie dosięgnięto tylko części sprawców, a 600 mężczyzn zdołało uciec. Izrael za czasów Ozeasza nie powinien spodziewać się łagodniejszego potraktowania, skoro jego grzech był większy.

Bóg zapowiada też sprawiedliwie nadchodzący sąd (Księga Ozeasza 10:10). Do tej pory oszczędzał Izraelitów, a Jego cierpliwość była próbą, która miała pokazać, czy zawrócą ze swojej drogi. Teraz jednak zapowiada karę i mówi, że będzie miał upodobanie w jej wymierzeniu. Pismo Święte mówi, że Pan może radować się z sądu nad zatwardziałymi grzesznikami (Księga Powtórzonego Prawa 28:63). Nie znaczy to, że cieszy Go sama zagłada. Nie chce śmierci grzesznika, ale chce go karcić.

Karę sprowadzą zgromadzeni wrogowie, tak jak niegdyś inne plemiona wystąpiły przeciw Beniaminowi pod Gibeą. Niektórzy wyjaśniają wzmiankę o „dwóch bruzdach” w ten sposób, że skoro Izraelici nie przyjęli napomnienia proroków Boga, skarcą ich obce narody. Inni rozumieją te słowa jako odniesienie do dwóch występków albo do dwóch cielców w Dan i Betel, fałszywych miejsc kultu, którym Izrael ufał. Sens jest jasny: ci, którzy odrzucili wolność daną przez Boga, staną się niewolnikami wrogów i poznają różnicę między służeniem Bogu a służeniem ziemskim potęgom (Druga Księga Kronik 12:8).

Wygodne i beztroskie życie Izraela nie uchroni go przed ciężką niewolą, o której mowa w Księdze Ozeasza 10:11. Efraim przypominał przyuczoną jałówkę, która lubiła młócić zboże, bo podczas pracy mogła jeść, a samo zajęcie nie było ciężkie. Bóg zapowiada jednak, że włoży jarzmo na jej piękną szyję. Poskromi Efraima i każe mu służyć pod surowymi rządami Asyrii, a Juda będzie musiał orać, Jakub zaś rozbijać bryły ziemi. Ci, którzy nadmiernie umiłowali wygodę, mogą słusznie poznać przez trud, czym jest ciężki los.

Doktor Pocock rozumiał te słowa inaczej: jako opis łagodnego sposobu, w jaki Bóg już wcześniej prowadził ten lud ku posłuszeństwu. Jak rolnik przyucza bydło, tak Bóg kierował Izraelem z dobrocią i mądrością. Efraim przypominał skłonną do nauki jałówkę, gotową do służby, a Bóg nałożył na niego swoje prawo jak jarzmo, które miało uczyć posłuszeństwa. Wyznaczył Izraelitom odpowiednie obowiązki i używał wszelkich właściwych środków, by uchronić ich przed zwyczajami pogan. Mimo to nie chcieli trwać w posłuszeństwie i wciąż zbaczali z drogi.

Następnie prorok wzywa i zachęca Izraelitów, by przez modlitwę, skruchę i zmianę postępowania wrócili do Boga (Księga Ozeasza 10:12–13). Ponieważ są Jego polem, posługuje się obrazami zaczerpniętymi z pracy na roli (Pierwszy List do Koryntian 3:9). Jeśli nie chcą zostać zmuszeni do niewoli przez ciemiężycieli, muszą powrócić do służby Bogu. Powinni zaorać ugór, czyli oczyścić serca z grzesznych pragnień, uniżyć się z powodu swoich grzechów i przygotować na przyjęcie słowa Bożego, tak jak zaorana ziemia jest gotowa na ziarno (Księga Jeremiasza 4:3).

Mają też siać sobie sprawiedliwość, czyli wrócić do dobrych uczynków zgodnych z prawem Boga i czynić to, co słuszne wobec Boga i bliźnich. Powinni siać dla Ducha, jak mówi Paweł, a nie dla ciała (List do Galatów 6:7–8). Każde działanie jest jak zasiane ziarno, a sprawiedliwe postępowanie przyniesie temu, kto je podejmuje, błogosławieństwo.

Przede wszystkim mają szukać Pana, prosząc Go o łaskę i błogosławieństwo dla wszystkiego, co robią. Rolnik orze i sieje, polegając na Bogu, że ześle deszcz. Tak samo oni mają zwracać się do Boga o pomoc. Nadszedł na to czas, i to najwyższy. Szukanie Pana powinno być naszą codzienną troską, ale dzięki swojej opatrzności i łasce Bóg daje też szczególne chwile, gdy szukanie Go staje się szczególnie pilne. Jeśli oni zrobią to, co do nich należy, Bóg uczyni swoje.

Jeśli będziemy siać dla siebie sprawiedliwość, gorliwie i wytrwale wypełniać swoje obowiązki oraz polegać na łasce Boga, On obficie ją na nas wyleje. „Spuści na nas deszcz sprawiedliwości” — a tego właśnie najbardziej potrzebują ci, którzy starają się żyć sprawiedliwie, bo dzięki łasce Boga jesteśmy tym, kim jesteśmy. Niektórzy widzą w tych słowach obietnicę dotyczącą Chrystusa, który miał przyjść w odpowiednim czasie i na którego przyjście należało się przygotować. Miał przyjść jako Pan, nasza sprawiedliwość, i obficie udzielić nam trwałej sprawiedliwości, którą przyniósł. Jak czytamy w Księdze Psalmów 72:6, przyjdzie jak deszcz.

Jeśli siejemy sprawiedliwość, będziemy żąć miłosierdzie. Odpowiada to obietnicy, że kto sieje dla Ducha, z Ducha będzie żąć życie wieczne. Słowa te znaczą, że żniwo będzie obfite na miarę miłosierdzia. Nagroda będzie wielka, odpowiednia do bogactwa miłosierdzia Boga, a nie do tego, na co zasługują słabe stworzenia. To nagroda, którą może dać Bóg nieskończenie miłosierny. Jest darem łaski, nie należną zapłatą. Nie zbieramy plonu dzięki zasługom, lecz dzięki miłosierdziu. Bóg nadaje temu, co zasiane, właściwą postać, tak jak sam wybiera.

„Oraliście niegodziwość i zbieraliście grzech” — mówi Księga Ozeasza 10:13. Czas, który już upłynął w ich życiu, powinien wystarczyć na takie postępowanie. Ciężko pracowali w służbie grzechu i wkładali w nią wiele wysiłku. Czy będą więc narzekać na trud związany ze służeniem Bogu i czynieniem tego, co im służy? Tak wiele zrobili, by zniszczyć własne dusze. Dlaczego więc nie mieliby odwrócić tego kierunku i zrobić czegoś, co je ocali? Grzech nigdy nie przynosi prawdziwej korzyści. Orali niegodziwość, wykonując ciężką pracę grzechu, i zebrali jego plon, otrzymując wszystko, co grzech może dać. Doprowadzili go aż do żniw — ale jaki pożytek z tego mieli? To wszystko jest kłamstwem. Jedli owoc kłamstwa: owoc, który tylko z pozoru wygląda dobrze, a w środku jest zepsuty. Uczynki ciemności nie przynoszą trwałego owocu (List do Efezjan 5:11; List do Rzymian 6:21). Nawet zyski z grzechu nie zaspokajają grzesznika.

Tak jak zawodzą nas przyjemności zdobywane przez grzech, tak zawodzą pokładane w nim nadzieje. Izraelici ufali własnym drogom i liczbie swoich wojowników, polegali na stworzeniach, własnej sile i sprytnych planach. Dlatego odważyli się czynić zło, a ich nadzieje okazały się złudne. Powinni więc szukać Pana, a nadzieja pokładana w Nim ich nie zawiedzie. W Księdze Ozeasza 10:14–15 zostają ostrzeżeni przed całkowitą zagładą, która spotka ich zarówno za grzeszne postępowanie, jak i za fałszywą ufność. Ponieważ siali niegodziwość i polegali na własnych drogach, wśród ludu podniesie się zgiełk — wskutek niepokojów wewnętrznych albo ataku z zewnątrz. Każde z tych wydarzeń mogłoby pogrążyć królestwo w zamęcie, a razem przyniosłyby jeszcze większe spustoszenie.

Miasta i warownie staną się łupem wroga. Zdobędzie on i ogołoci twierdze, w których Izraelici zgromadzili swoje dobra, tak jak Szalman spustoszył Bet-Arbel podczas bitwy. Chodzi zapewne o niedawne wydarzenie, o którym nie wspominają inne księgi, a Szalman to prawdopodobnie Salmanasar, król Asyrii, który niedawno zniszczył jakieś miasto, twierdzę lub dom, Bet-Arbel oznacza bowiem „dom Arbelu”. Mógł postąpić tak okrutnie na początku swoich podbojów, by zastraszyć obrońców innych miejsc i skłonić ich do szybkiego poddania się. Bóg zapowiada, że Samaria zostanie ogołocona w podobny sposób.

Ludzie zostaną również zabici mieczem, tak jak w Bet-Arbel. Kiedy zdobyto to miejsce, matka została roztrzaskana razem z dziećmi, co oznacza, że wszyscy zginęli podczas wściekłego ataku żołnierzy. Pokazuje to straszliwe okrucieństwo, jakie niesie wojna. Zło szerzy się bez przeszkód. Przerażające jest to, do jakiego okrucieństwa zdolni są ludzie, ale właśnie taki jest owoc grzechu. Człowiek staje się wilkiem dla drugiego człowieka, lecz dzięki łasce Boga może stać się dla niego jak jagnię.

Krew królewska zostanie zmieszana z krwią zwykłych ludzi. „Rankiem król Izraela zostanie doszczętnie zgładzony” (Księga Ozeasza 10:15). Ozeasz, ostatni król Izraela, oznacza kres całego królestwa, choć słowa te mogą też odnosić się do wcześniejszych królów zabitych podstępem. Stanie się to rankiem, bardzo szybko i nagle, tak jak niespodziewanie nastaje świt, albo w wyznaczonym czasie, bo poranek przychodzi dokładnie wtedy, gdy ma przyjść. Możliwe też, że Izraelici pomyślą, iż noc utrapienia już minęła, i będą oczekiwać nowego dnia, lecz ich nadzieja pryśnie, gdy król nagle zginie, jak zapowiedziano wcześniej (Księga Ozeasza 10:7). Królowie mogą wydawać się nam bogami, ale przed Bogiem są tylko ludźmi i umierają jak ludzie.

Co sprowadziło na nich całe to spustoszenie? Co doprowadziło do rozlewu krwi? Odpowiedź brzmi: „Taki los zgotuje wam Betel” (Księga Ozeasza 10:15). Betel było miejscem, gdzie stał jeden z cielców, a Gilgal, gdzie dopuszczano się wielu nieprawości, leżało w pobliżu. Właśnie tam skupiało się ich wielkie zło, istota i suma ich grzechów. To ono sprowadziło na nich te nieszczęścia, bo pobudziło Boga do wymierzenia im kary.

Nie mówi: „Taki los zgotuje wam król Asyrii”, lecz: „Taki los zgotuje wam Betel”. Cokolwiek złego nas spotyka, sprawia to grzech. Czy twierdze legły w gruzach? Czy wymordowano kobiety i dzieci? Czy król został zgładzony? Wszystko to sprawia grzech. Grzech niszczy duszę, ciało, majątek, wszystko. Taki los zgotuje wam Betel. Własna nieprawość wymierza wam karę, a wasze odstępstwo was upomina.