List do Hebrajczyków 3:7 – znaczenie i zastosowanie

W tym miejscu apostoł rozwija poważne ostrzeżenia i pouczenia, które ciągną się do końca rozdziału, przytaczając słowa z Księgi Psalmów (Księga Psalmów 95:7). Najpierw wzywa do natychmiastowego i uważnego wsłuchania się w głos Chrystusa. Słuchać Jego głosu znaczy zgadzać się z tym, co Bóg mówi w Chrystusie, przyjmować to, rozważać i odnosić do siebie z właściwym nastawieniem i wprowadzać w czyn. Apostoł chce, by słuchacze zrobili to od razu, bo jutro może być za późno.

Ostrzega ich też, by nie zatwardzali serc i nie odrzucali wezwania Chrystusa. Gdy Chrystus mówi o złu grzechu, pięknie świętości i potrzebie przyjęcia Go przez wiarę jako Zbawiciela, nie wolno zamykać przed Nim uszu ani serca. Zatwardziałość serca jest źródłem wszystkich pozostałych grzechów. Gdy serce staje się nieczułe, wkrótce taka staje się też cała reszta życia.

Następnie apostoł stawia przed nimi przykład Izraelitów, ich przodków wędrujących przez pustynię, szczególnie ich buntu i wystawiania Boga na próbę. Chodzi o wydarzenia w Massa i Meriba (Księga Wyjścia 17:2–7). Czas próby często staje się czasem, w którym ludzie buntują się przeciw Bogu. Poważną sprawą jest sprzeciwianie się Bogu wtedy, gdy nas doświadcza i pokazuje, że w każdej chwili od Niego zależymy. Grzechy i kary innych ludzi, zwłaszcza naszych krewnych, powinny być dla nas ostrzeżeniem, by nie iść za ich złym przykładem.

Izraelici znajdowali się na pustyni. Zostali wyprowadzeni z Egiptu, ale jeszcze nie dotarli do Kanaanu, a ta okoliczność powinna była powstrzymać ich od grzechu. Zgrzeszyli, wystawiając Boga na próbę i buntując się przeciwko Niemu. Nie ufali Mu, narzekali na Mojżesza i nie chcieli słuchać Jego głosu. Ich wina była większa, bo grzeszyli na pustyni, gdzie musieli szczególnie polegać na Bogu, i czynili to właśnie wtedy, gdy Bóg ich doświadczał. Widzieli też Jego dzieła i cuda: wyprowadzenie z Egiptu oraz to, jak dzień po dniu zaopatrywał ich na pustyni. Mimo to przez czterdzieści lat wciąż grzeszyli.

Źródło tych poważnych grzechów tkwiło w ich sercach. Zbaczali z drogi w swoim wnętrzu, a błędne pragnienia serca prowadziły do wielu grzechów w słowach i postępowaniu. Nie poznali też Bożych dróg, chociaż Bóg szedł przed nimi. Nie rozumieli właściwie ani Jego opatrzności, czyli sposobu, w jaki się z nimi obchodził, ani Jego przykazań, które wskazywały, jak powinni przed Nim postępować. Nie zwracali należytej uwagi na Jego dzieła ani na oddawanie Mu czci.

Odpowiedź Boga była zarazem sprawiedliwa i cierpliwa. Bóg zasmucił się z powodu tamtego pokolenia. Każdy grzech Go zasmuca, szczególnie grzech tych, którzy wyznają, że do Niego należą. Bóg nie spieszy się jednak z karaniem swojego ludu za grzechy i długo czeka, by okazać łaskę. Uważnie odnotowuje, jak długo ludzie trwają w grzechu i jak długo Go zasmucają. Jeśli jednak nadal zasmucają Ducha Bożego, ich grzechy w końcu staną się ciężarem dla ich własnego ducha: albo przez sąd, albo przez miłosierdzie, które obnaża ich winę i prowadzi do upokorzenia.

W końcu zapadł nieodwołalny wyrok. Bóg przysiągł w swoim gniewie, że nie wejdą do Jego odpoczynku, czy chodzi o ziemski Kanaan, czy o wskazany przez niego odpoczynek niebiański. Trwanie w grzechu wzbudza Boży gniew i sprawia, że zwraca się on przeciw grzesznikom. Gniew Boga wyraża się w sprawiedliwym postanowieniu, by zniszczyć tych, którzy nie chcą się opamiętać. Bóg przysięga w gniewie nie lekkomyślnie, lecz sprawiedliwie. Pod Bożym gniewem nie ma żadnego odpoczynku.

Apostoł posługuje się następnie tym przejmującym przykładem, by ostrzec Hebrajczyków. Mówi: „Uważajcie”, czyli przyglądajcie się uważnie i miejcie się na baczności. Strzeżcie się zarówno słabości wewnętrznych, jak i zagrożeń zewnętrznych. Wiedzieli, co sprawiło, że wielu ich przodków nie weszło do Kanaanu i zginęło na pustyni. Dlatego powinni uważać, by nie wpaść w ten sam grzech i tę samą pułapkę ani nie ściągnąć na siebie równie strasznego wyroku. Chrystus jest głową Kościoła i kimś o wiele większym niż Mojżesz, więc odrzucenie Chrystusa byłoby większym grzechem niż odrzucenie Mojżesza. Pociągnęłoby za sobą także surowszy sąd.

Upadek innych powinien nas ostrzegać, by omijać przeszkodę, o którą się potknęli. Porażka Izraela powinna pozostać ostrzeżeniem dla każdego następnego pokolenia, bo wszystko to wydarzyło się jako przykład dla innych (Pierwszy List do Koryntian 10:11). Każdy, kto chce bezpiecznie dotrzeć do nieba, musi czuwać.

Apostoł dodaje to ostrzeżenie z serdecznym wezwaniem: „Bracia”. Są braćmi nie tylko z pochodzenia, lecz także w Panu; apostoł ich kocha i pragnie im pomóc. Mówi: „Uważajcie, bracia, aby w żadnym z was nie było złego, niewiernego serca, które odwraca się od Boga żywego”. Serce pełne niewiary jest złym sercem. Niewiara jest wielkim grzechem, bo deprawuje całego człowieka. Jest też początkiem odwracania się od Boga. Jeśli zaczniemy Mu nie ufać, wkrótce możemy Go opuścić. To ostrzeżenie jest potrzebne także chrześcijańskim braciom i siostrom, bo ci, którzy sądzą, że stoją, powinni uważać, aby nie upaść.

Apostoł wskazuje też praktyczny sposób, by temu zapobiec. Powinni zachęcać się nawzajem każdego dnia, dopóki trwa „dzisiaj” (List do Hebrajczyków 3:13). Powinniśmy czynić dla siebie nawzajem tyle dobra, ile możemy, póki jesteśmy razem, bo ten czas jest krótki i niepewny. Jutro do nas nie należy, dlatego dobrze wykorzystujmy dzisiejszy dzień. Jeśli chrześcijanie nie będą się codziennie nawzajem zachęcać, grozi im, że zatwardzieją wskutek zwodniczego działania grzechu.

Grzech bardzo zwodzi. Wygląda pięknie, ale jest brudny. Wydaje się przyjemny, ale przynosi szkodę. Wiele obiecuje, a niewiele daje. Zwodniczość grzechu prowadzi do zatwardziałości serca. Przyzwolenie na jeden grzech toruje drogę kolejnemu. Każdy grzech utrwala nawyk. Grzeszenie wbrew sumieniu prowadzi do jego znieczulenia. Dlatego każdy powinien przestrzegać przed grzechem siebie i innych.

Na koniec apostoł dodaje otuchy tym, którzy dobrze zaczynają i wytrwają do końca. Stajemy się uczestnikami Chrystusa, jeśli do końca zachowamy pierwotną ufność (List do Hebrajczyków 3:14).

Zwróćmy uwagę na przywilej wierzących: stają się uczestnikami Chrystusa. Oznacza to, że mają udział w Jego Duchu, naturze, łaskach, sprawiedliwości i życiu. Uczestniczą we wszystkim, co należy do Chrystusa: w tym, kim On jest, czego dokonał i czego może dla nich dokonać.

Zwróćmy też uwagę na warunek zachowania tego przywileju: wytrwałość w odważnym i otwartym wyznawaniu Chrystusa i chrześcijańskiej wiary oraz w postępowaniu zgodnym z nią aż do końca. Nie oznacza to, że wierzący zachowują się dzięki własnej sile. Są strzeżeni przez potężną moc Boga, przez wiarę, aż dostąpią zbawienia. Wezwanie do wytrwałości jest jednak jednym ze sposobów, w jaki Chrystus pomaga swojemu ludowi trwać. Dzięki niemu wierzący zachowują czujność i gorliwość, a to chroni ich przed odwróceniem się od Boga.

Duch, z którym chrześcijanie rozpoczynają Bożą drogę, powinien im towarzyszyć aż do końca. Ci, którzy zaczynają z powagą, gorącym pragnieniem, świętym postanowieniem i pokorną ufnością, powinni iść dalej w tym samym duchu. Wielu jednak na początku wyznawania wiary okazuje wielką odwagę i pewność, ale nie wytrwa do końca. Wytrwałość w wierze jest najlepszym dowodem jej szczerości.

Apostoł ponownie podejmuje słowa przytoczone z Księgi Psalmów 95:7 i odnosi je bezpośrednio do tamtego pokolenia w Liście do Hebrajczyków 3:15 i następnych wersetach. Sens jego słów jest taki: „To, co zostało powiedziane, dotyczy nie tylko minionych czasów, lecz także was i wszystkich, którzy przyjdą po was. Uważajcie, by nie popełnić tych samych grzechów i nie ściągnąć na siebie tego samego sądu”. Apostoł zaznacza również, że choć niektórzy z tych, którzy słyszeli głos Boga, zbuntowali się przeciwko Niemu, nie wszyscy tak postąpili.

Pokazuje to, że chociaż większość słuchających słowa Bożego buntowała się przeciwko Bogu przez niewiarę, niektórzy przyjęli to przesłanie z wiarą. Pokazuje też, że zwyczajnym sposobem, w jaki Bóg zbawia ludzi, jest słuchanie Jego słowa. Jeśli jednak ludzie nie słuchają, to samo słowo jeszcze bardziej powiększa ich winę i naraża ich na Boży gniew. Bóg zawsze zachowa wierną resztę, niewielką grupę, która jest posłuszna Jego głosowi. Będzie się o nią troszczył i ją uhonoruje. Nawet jeśli dotknie ją nieszczęście, które spotka wielu, dostąpi zbawienia wiecznego, podczas gdy nieposłuszni słuchacze zginą na zawsze.

Następnie apostoł zadaje kilka pytań dotyczących tego, co już powiedział, i odpowiada na nie w Liście do Hebrajczyków 3:17–19. Pyta: „Na kogo Bóg gniewał się przez czterdzieści lat? Czy nie na tych, którzy grzeszyli? A komu przysiągł, że nie wejdą do Jego odpoczynku?”. Uczymy się z tego, że Bóg smuci się tylko z powodu tych spośród swojego ludu, którzy grzeszą przeciw Niemu i trwają w grzechu. Szczególnie prowokują Go grzechy jawnie popełniane przez większość narodu, bo gdy grzech szerzy się na dużą skalę, jest dla Niego jeszcze bardziej odrażający.

Choć Bóg długo znosi powszechne bezprawie, w końcu wymierzy jawną karę tym, którzy jawnie czynią zło. Niewiara, a także bunt, który z niej wynika, są wielkim grzechem prowadzącym świat do zguby, szczególnie w przypadku tych, którzy otrzymali objawioną prawdę Bożą. Ten grzech zamyka przed nimi serce Boga i bramę nieba. Pozostawia ich pod Bożym gniewem i przekleństwem, a sprawiedliwość i prawda wymagają, by Bóg odrzucił ich na zawsze.