Księga Rodzaju 9:24 – znaczenie i zastosowanie

Noe odzyskał przytomność po śnie spowodowanym upiciem się winem. Obudził się, gdy minęły skutki działania wina, i możemy przypuszczać, że ten smutny upadek był dla niego nauczką i już nigdy go nie powtórzył. Ci, którzy zasypiają tak jak Noe, powinni budzić się tak jak on, a nie jak pijak z Księgi Przysłów 23:35, który po przebudzeniu mówi, że znów będzie szukał wina.

Wtedy spoczął na Noem duch proroctwa i, podobnie jak umierający Jakub, zapowiedział synom, co ich spotka (Księga Rodzaju 49:1). Najpierw przeklął Kanaana, syna Chama, a przez to przekleństwo dotknęło także samego Chama (Księga Rodzaju 9:25). Być może Kanaan był bardziej winny niż jego bracia albo jego potomkowie mieli zostać później wypędzeni, by zrobić miejsce Izraelowi. Mojżesz zapisał te słowa, by dodać Izraelitom otuchy przed wojnami w Kanaanie. Kananejczycy, choć byli potężni, należeli do dawnego, przeklętego ludu, którego zagłada była już zapowiedziana.

Przekleństwo brzmiało tak: Kanaan miał być sługą sług, czyli najniższym i najbardziej wzgardzonym sługą swoich braci. Ci, którzy z racji urodzenia byli mu równi, mieli stać się jego panami dzięki podbojowi. Wskazuje to na zwycięstwa Izraela nad Kananejczykami, którzy albo ginęli, albo musieli płacić daninę (Księga Jozuego 9:23; Księga Sędziów 1:28, 1:30, 1:33, 1:35). Stało się to dopiero około 800 lat później. Bóg często karze dzieci za grzech ojca, zwłaszcza gdy dziedziczą po nim równie niegodziwe serce, postępują tak samo źle i nie podejmują żadnych kroków, by przerwać przekleństwo.

Hańba słusznie spotyka tych, którzy hańbią innych, zwłaszcza tych, którzy znieważają i zasmucają własnych rodziców. Dziecko, które drwi z rodzica i nie jest mu posłuszne, nie zasługuje na miano syna, lecz powinno być traktowane jak najemnik, a nawet jak sługa nad sługami pośród swoich braci. Boże przekleństwa działają powoli, ale niechybnie. Kananejczycy żyli pod przekleństwem niewoli, a mimo to przez długi czas dobrze im się wiodło. Człowiek, rodzina lub naród mogą podlegać Bożemu przekleństwu, a jednak przez pewien czas dobrze im się wiedzie. Trwa to do chwili, gdy ich grzech dopełni miary, jak stało się z Kananejczykami. Wielu jest naznaczonych zagładą, zanim nadejdzie jej czas. Nie zazdrość więc grzesznikom.

Noe pobłogosławił także Sema i Jafeta. Błogosławi Sema, a właściwie wysławia Boga za Sema, i w ten sposób przyznaje Semowi najwyższy zaszczyt i szczęście (Księga Rodzaju 9:26). Nazywa Pana Bogiem Sema. Szczęśliwy, naprawdę szczęśliwy jest lud, którego Bogiem jest Pan (Księga Psalmów 144:15). Obejmuje to wszelkie błogosławieństwo. Taka obietnica została później dana Abrahamowi i jego rodzinie: Bóg nie wstydził się być nazywany ich Bogiem (List do Hebrajczyków 11:16).

Sem otrzymał wielką nagrodę za to, że okazał szacunek ojcu: sam Pan zaszczycił go, stając się jego Bogiem. To wystarczająca nagroda za wszelką naszą służbę i cierpienie ponoszone dla Jego imienia. Noe przypisuje też Bogu zasługę za dobro, które uczynił Sem. Nie chwali człowieka, który był narzędziem, lecz Boga, prawdziwe źródło dobra. Wszelką zasługę za dobro dokonane przez nas lub przez innych należy z pokorą i wdzięcznością oddawać Bogu, który sprawia w nas i dla nas każde dobre dzieło. Gdy widzimy dobre uczynki, powinniśmy chwalić nie człowieka, lecz naszego Ojca w niebie (Ewangelia Mateusza 5:16). Podobnie Dawid niejako pobłogosławił Abigail, gdy błogosławił Boga za to, że ją posłał (Pierwsza Księga Samuela 25:32–33). To zaszczyt i łaska móc służyć Bogu w czynieniu dobra.

Noe przewidział też, że życzliwe postępowanie Boga wobec Sema i jego rodziny sprawi, iż wszyscy poznają, że Bóg jest Bogiem Sema. Wielu będzie wtedy dziękować Bogu za potomstwo Sema, mówiąc: „Błogosławiony niech będzie Pan, Bóg Sema”. Jest to również zapowiedź, że wspólnota wierzących będzie się rozwijać i trwać dzięki potomkom Sema. Z niego wywodzili się Żydzi, którzy przez długi czas byli jedynym ludem na świecie wyznającym Boga. Niektórzy uważają, że słowa te wskazują także na Chrystusa, który w swojej ludzkiej naturze pochodził z rodu Sema, ponieważ przyszedł na świat jako człowiek w tej rodzinie.

Kanaan zostaje wskazany jako sługa Sema. Ci, dla których Pan jest Bogiem, otrzymają w tym świecie tyle zaszczytu i władzy, ile On uzna za stosowne.

Noe pobłogosławił również Jafeta, a przez niego także wyspy narodów, zasiedlone przez jego potomków. Zapowiedział, że Bóg rozszerzy terytorium Jafeta i że Jafet zamieszka w namiotach Sema (Księga Rodzaju 9:27). Niektórzy uważają, że była to obietnica dotycząca wyłącznie Jafeta. Może chodzić o pomyślność doczesną: jego potomkowie mieli stać się tak liczni i potężni, że będą panować nad namiotami Sema. Spełniło się to, gdy Żydzi, najważniejszy lud wywodzący się od Sema, znaleźli się pod władzą Greków, a później Rzymian, którzy pochodzili od Jafeta. Pomyślność doczesna nie jest jednak pewnym znakiem przynależności do prawdziwej wspólnoty wierzących, bo namioty Sema nie zawsze należą do zdobywcy.

Inni sądzą, że proroctwo zapowiada nawrócenie pogan i ich przyjęcie do wspólnoty wierzących. Wtedy słowa te znaczą, że Bóg skłoni Jafeta, co jest jednym z możliwych znaczeń tego słowa, a Jafet zamieszka w namiotach Sema. Innymi słowy, Żydzi i poganie zostaną zjednoczeni przez Ewangelię. Gdy wielu pogan przyjęło wiarę żydowską, jedni i drudzy stali się w Chrystusie jednym ludem (List do Efezjan 2:14–15). Wspólnota chrześcijańska, złożona głównie z pogan, zajęła miejsce Żydów w przywilejach związanych z przynależnością do wspólnoty, ponieważ Żydzi sami się z niej wyłączyli przez niewiarę, a poganie zamieszkali w ich namiotach (List do Rzymian 11:11 i dalsze wersety). Tylko Bóg może przywrócić do wspólnoty tych, którzy się od niej odłączyli. To moc Boga sprawia, że Ewangelia prowadzi do zbawienia (List do Rzymian 1:16). Do wspólnoty nie wprowadza się ludzi siłą, lecz przez przekonywanie (Księga Psalmów 110:3). Przyciąga ich życzliwość, a rozumne słowa pomagają im przyjąć życie w wierze.

Jeszcze inni rozdzielają błogosławieństwo między Jafeta i Sema, ponieważ Sem nie został bezpośrednio pobłogosławiony w taki sam sposób w Księdze Rodzaju 9:26. Jafet otrzymuje błogosławieństwo ziemskie: Bóg rozszerzy jego rodzinę, granice i wpływy. Potomkowie Jafeta zasiedlili Europę, znaczną część Azji, a być może także Amerykę. Za każde takie rozszerzenie należy uznawać Boga. To On poszerza granice, a także otwiera serca.

Wielu mieszka w rozległych namiotach, lecz nie mieszka w namiotach Boga, jak Jafet. Sem otrzymuje błogosławieństwo nieba: Jafet zamieszka w namiotach Sema. Oznacza to, że z rodu Sema miał przyjść Chrystus, a wspólnota wierzących miała trwać w jego rodzinie. Prawo pierworództwa zostało teraz podzielone między Sema i Jafeta, podczas gdy Cham został całkowicie pominięty. W podziale władzy i zaszczytów Kanaan miał być sługą ich obu.

Jafetowi, którego Bóg miał obdarzyć licznym potomstwem, przypada podwójny udział. Kapłańskie błogosławieństwo otrzymuje jednak Sem, ponieważ Bóg miał zamieszkać w jego namiotach. Jesteśmy o wiele szczęśliwsi, gdy Bóg mieszka pośród nas, niż gdy posiadamy całe srebro i złoto świata. Lepiej mieszkać z Bogiem w namiocie niż bez Niego w pałacu. W Salem, gdzie znajduje się przybytek Boga, jest więcej pokoju i radości niż na wszystkich wyspach narodów.

Po trzecie, obaj mieli panować nad Kanaanem. Niektóre przekłady oddają te słowa tak, że Kanaan będzie ich sługą. Gdy Jafet połączy się z Semem, Kanaan zostanie pokonany przez nich obu. Kiedy dawni obcy stają się przyjaciółmi, ich wrogowie zostają poniżeni.