Księga Rodzaju 49:13 – znaczenie i zastosowanie

Jakub prorokuje tu o sześciu swoich synach.

Najpierw mówi o Zabulonie (Księga Rodzaju 49:13): jego potomkowie mieli mieszkać blisko wybrzeża i zajmować się handlem, żeglugą oraz kupiectwem. Tak stało się dwieście lub trzysta lat później, gdy ziemię Kanaan podzielono przez losowanie, a granica Zabulona sięgała w stronę morza (Księga Jozuego 19:11). Gdyby podziału dokonano według ludzkiego planu, można by sądzić, że dopasowano go do słów Jakuba. Skoro jednak rozstrzygnął o nim los, widać, że pokierował tym Bóg, a Jakub przemawiał pod natchnieniem Jego Ducha. Boża opatrzność dokładnie urzeczywistnia Boże zamysły, tak jak wierna kopia odpowiada oryginałowi. Jeśli proroctwo zapowiada, że Zabulon będzie przystanią dla statków, opatrzność umieści go właśnie tam.

Wynikają z tego dwie nauki. Bóg wyznacza granice miejsca, w którym żyjemy. Mądrze i słusznie jest przyjąć swój los i jak najlepiej go wykorzystać. Jeśli Zabulon mieszka nad morzem, niech służy statkom za przystań.

Potem Jakub mówi o Issacharze (Księga Rodzaju 49:14-15). Zapowiada, że mężczyźni z tego plemienia będą silni, pracowici i zdolni do ciężkiej pracy, zwłaszcza na roli. Będą jak osioł cierpliwie niosący swój ciężar, a gdy przywykną do pracy, stanie się ona łatwiejsza. Issachar będzie dźwigał dwa ciężary: uprawę ziemi i daniny. To plemię będzie ciężko pracować, a ponieważ się wzbogaci, będzie też musiało płacić czynsze i podatki.

Jakub zapowiada również, że do pracy będzie ich zachęcać żyzność przydzielonej im ziemi. Dostrzega, że dobrze jest odpoczywać we własnym domu. Praca rolnika jest prawdziwym odpoczynkiem w porównaniu z ciężkim życiem żołnierzy i żeglarzy, pełnym pośpiechu i znacznie większego niebezpieczeństwa. Jakub widzi też, że ziemia jest piękna: zachwyca oczy widokami, a trud pracy wynagradza dobrymi plonami. Wiejskie życie ma wiele uroków, które mogą równoważyć jego trudy, jeśli zechcemy je dostrzec. Issachar, patrząc na przyszłe korzyści, pochylił ramiona, by dźwigać swój ciężar. Podobnie, jeśli przez wiarę będziemy spoglądać ku niebiańskiemu odpoczynkowi i obiecanej ziemi, dostrzegając, że jest naprawdę dobra i piękna, nasza obecna służba wyda się łatwiejsza.

Następnie Jakub mówi o Danie (Księga Rodzaju 49:16-17). Jego słowa mogą dotyczyć całego plemienia, ale mogą też odnosić się szczególnie do Samsona, który pochodził z Dana. Choć plemię Dana wywodziło się od jednej z nałożnic, miało mieć własnych władców i sędziów, tak jak pozostałe plemiona. Miało zdobywać przewagę nad wrogami dzięki zręczności, strategii i zaskoczeniu, niczym wąż, który nagle kąsa podróżnego w piętę. W duchowym Izraelu Bożym nie ma różnicy między niewolnikiem a człowiekiem wolnym (List do Kolosan 3:11). Dan miał być objęty przymierzem równie dobrym jak każde inne plemię. Jedni, jak Dan, mogą wyróżniać się przebiegłością, inni zaś, jak Juda, odwagą. Jedni i drudzy mogą dobrze służyć Bogu w walce z Kananejczykami.

Możliwe też, że Jakub mówi o Samsonie, który pochodził z Dana i był sędzią Izraela, czyli wybawiał Izraelitów od Filistynów. Samson nie walczył jak inni sędziowie w otwartej bitwie, lecz zaskakiwał Filistynów i sprawiał im kłopoty w nieoczekiwany sposób. Gdy zburzył dom na Filistynów zgromadzonych na dachu, powalił jeźdźca wraz z koniem.

Jakub nadal mówił, choć był już niemal u kresu sił i bliski śmierci. Pocieszał się więc tymi słowami: „Oczekiwałem Twojego zbawienia, Panie!” (Księga Rodzaju 49:18). Można to porównać do omdlewającego człowieka, którego siły wracają po łyżeczce lekarstwa albo po zapachu soli trzeźwiących. A może musiał przerwać, bo brakowało mu tchu. Wtedy te słowa były duszą oddającą się w ramiona Boga, gdy Jakub wydawał ostatnie tchnienie. Nie należy krytykować żarliwych modlitw płynących z żywej wiary tylko dlatego, że nie są uporządkowane. Serce może zwracać się do Boga, nawet gdy człowiek rozmawia z innymi.

Zbawieniem, na które czekał, był Chrystus, obiecany Potomek, o którym już wcześniej mówił (Księga Rodzaju 49:10). Teraz, gdy miał już dołączyć do swego ludu, tęsknił za Tym, ku któremu pewnego dnia zgromadzi się cały lud Boży. Oczekiwanym zbawieniem było także niebo, lepsza ojczyzna, której Jakub otwarcie szukał (List do Hebrajczyków 11:13-14), nawet mieszkając w Egipcie. Gdy zbliżał się czas, by cieszyć się tym zbawieniem, pocieszał się myślą, że na nie czekał. Żywy święty to ten, kto oczekuje zbawienia od Pana. Należy oczekiwać Chrystusa, który jest drogą do nieba, i oczekiwać nieba jako odpoczynku w Chrystusie. Pociechą umierającego świętego jest również świadomość, że oczekiwał zbawienia od Pana, bo wtedy otrzyma to, na co od dawna miał nadzieję.

Dalej Jakub mówi o Gadzie (Księga Rodzaju 49:19). Nawiązuje do jego imienia, które znaczy „oddział”, i zapowiada, że plemię to będzie wojownicze. Później rzeczywiście znajdujemy potwierdzenie tej zapowiedzi: Gadytów opisano jako wojowników, gotowych do walki (1 Księga Kronik 12:8). Jakub przewiduje też, że ich ziemia, położona za Jordanem, będzie narażona na ataki sąsiadów, Moabitów i Ammonitów. Aby nie popadli w pychę z powodu swojej siły, mówi im, że nieprzyjacielskie oddziały często będą ich pokonywać w potyczkach. Zarazem dodaje im otuchy, zapowiadając, że ostatecznie zwyciężą. Tak stało się za czasów Saula i Dawida, gdy Moabici i Ammonici zostali całkowicie pokonani (1 Księga Kronik 5:18 i następne). Sprawa Boga i Jego ludu może przez pewien czas wydawać się przegrana, ale ostatecznie zwycięży. Możemy przegrać bitwę, ale nie całą wojnę. Łaska w duszy często przegrywa poszczególne zmagania, a tkwiące w nas grzeszne pragnienia mogą na pewien czas wziąć nad nią górę. Sprawa należy jednak do Boga i ostatecznie łaska zwycięży, i to z nawiązką (List do Rzymian 8:37).

Na koniec Jakub mówi o Aserze (Księga Rodzaju 49:20). Zapowiada, że plemię to będzie bardzo zamożne. Będzie miało nie tylko chleb na codzienne potrzeby, lecz także tłuste i wykwintne potrawy, a nawet królewskie przysmaki, bo „sam król korzysta z plonów ziemi” (Księga Koheleta 5:9). Dobra te będą przewożone z ziem Asera do innych plemion, a być może nawet do innych krajów. Bóg, który stworzył świat, zapewnił nam nie tylko to, czego potrzebujemy, lecz także przyjemne dodatki, byśmy widzieli w Nim hojnego Dawcę. Choć wszędzie można znaleźć dość na zaspokojenie podstawowych potrzeb, tylko niektóre miejsca obfitują w takie dodatkowe dobra. Ziarno jest powszechniejsze niż przyprawy. Gdyby luksus był równie dostępny jak żywność, świat byłby gorszym miejscem, ale nie musi taki być.

Jeśli chodzi o Naftalego (Księga Rodzaju 49:21), jego imię przywodzi na myśl zmaganie, a związane z nim błogosławieństwo zapowiada zwycięstwo. Zostaje nazwany wypuszczoną na wolność łanią. Nie dostrzegamy spełnienia tej zapowiedzi tak wyraźnie jak w przypadku niektórych innych, ale prawdopodobnie okazała się prawdziwa na kilka sposobów.

Po pierwsze, byli jak łania pełna miłości, o której mówi Księga Przysłów 5:19: życzliwi i przyjaźni wobec siebie nawzajem oraz innych plemion. Ich wspólne życie cechowały ciepło i serdeczność. Po drugie, byli jak łania na wolności, pragnąca zachować niezależność. Po trzecie, byli jak szybka łania (Księga Psalmów 18:33), sprawnie załatwiająca sprawy i wykonująca obowiązki. A może po czwarte byli jak drżąca łania, lękliwa w obliczu zagrożenia publicznego.

Rzadko spotyka się ludzi, którzy są bardzo mili dla przyjaciół, a zarazem nieustępliwi wobec wrogów. Mogli też odznaczać się uprzejmością i wdziękiem, staranną mową i miłym usposobieniem, wypowiadając „piękne słowa”. W Izraelu Bożym jest wielka różnorodność charakterów, a różne dary mogą współdziałać w jednym ciele. Juda jest jak lew, Issachar jak osioł, Dan jak wąż, a Naftali jak łania. Niech więc ludzie o różnych usposobieniach i darach nie krytykują się ani sobie nie zazdroszczą, tak jak osoby różniące się wzrostem czy kolorem skóry nie powinny tego robić.