Księga Rodzaju 48:8 – znaczenie i zastosowanie

Najpierw mamy błogosławieństwo, którym Jakub obdarzył dwóch synów Józefa. Jest ono szczególnie godne uwagi, ponieważ apostoł wyróżnia je w swoim świadectwie (List do Hebrajczyków 11:21), choć nie wspomina o błogosławieństwie, którego Jakub udzielił pozostałym synom, mimo że i ono zostało wypowiedziane z wiarą.

Jakub był niewidomy ze starości (Księga Rodzaju 48:10). To jedna z częstych słabości towarzyszących starzeniu się. Ciemniejące okna są oznaką słabnącego życia (Księga Koheleta 12:3). Nierozsądnie jest żyć wyłącznie tym, co widzą nasze oczy, i pozwalać, by serce za tym podążało. Śmierć wkrótce zamknie te oczy, a nikt nie wie, co może się wydarzyć wcześniej. Jakub, podobnie jak jego ojciec, na starość słabo widział.

Ci, którzy dostępują zaszczytu długiego życia, muszą przyjąć także związane z nim ciężary. Jednak oko wiary może widzieć bardzo wyraźnie, nawet gdy oczy ciała słabną.

Jakub darzył też synów Józefa wielką czułością. Pocałował ich i objął (Księga Rodzaju 48:10). Starsi ludzie często szczególnie kochają wnuki, być może nawet bardziej niż kiedyś kochali własne dzieci, gdy były małe. Salomon podaje tego powód: dzieci dzieci są koroną starców (Księga Przysłów 17:6).

Jakub mówił z głęboką wdzięcznością, że nie spodziewał się już zobaczyć Józefa, a Bóg pozwolił mu ujrzeć także jego dzieci (Księga Rodzaju 48:11). Zobaczmy, jak obaj ci prawi mężowie przypisywali Bogu swoje szczęście. Józef powiedział, że to Bóg dał mu synów, i dodał, że stało się to w miejscu jego wygnania, niewoli i uwięzienia (Księga Rodzaju 48:9). Jakub zaś powiedział, że Bóg pozwolił mu zobaczyć potomstwo Józefa. Nasze radości są pełniejsze, gdy wyraźnie dostrzegamy, że pochodzą z ręki Boga.

Widzimy też, jak często Bóg w swojej łaskawej opatrzności daje nam więcej, niż się spodziewamy. Nie tylko oddala nasze obawy, ale przekracza nasze nadzieje. Możemy odnieść to do obietnicy danej nam i naszym dzieciom. Nigdy nie przyszłoby nam do głowy, że sami zostaniemy włączeni do przymierza, czyli do zobowiązującej obietnicy łaski Boga, zważywszy na naszą winę i zepsucie. A jednak Bóg pozwolił nam zobaczyć, że także nasze dzieci są objęte tym przymierzem.

Zanim Jakub udzielił błogosławieństwa, mówił o dobroci Boga wobec siebie. Wspomniał już, że Bóg mu się ukazał (Księga Rodzaju 48:3). Nie wolno nam zapominać o szczególnych chwilach łaski i bliskiej więzi z Bogiem. Teraz Jakub mówi jednak o stałej opiece Boga przez całe swoje życie (Księga Rodzaju 48:15–16).

Bóg żywił go przez całe życie, aż do tego dnia. Dopóki żyjemy na tym świecie, wciąż znajdujemy dowody dobroci Boga w codziennym zaspokajaniu naszych potrzeb. Nasze ciało każdego dnia potrzebuje pożywienia, a wiele rzeczy składa się na podtrzymywanie nas przy życiu. Mimo to nigdy nie brakowało nam tego, czego naprawdę potrzebowaliśmy. Bóg, który żywił nas przez całe życie, nie zawiedzie nas u jego kresu.

Jakub powiedział też, że Anioł Boga wybawił go od wszelkiego zła (Księga Rodzaju 48:16). Doświadczył wielu trudności, lecz Bóg w swojej dobroci oszczędził mu pełnych skutków tych nieszczęść. Gdy zbliżał się do śmierci, widział siebie jako człowieka wybawionego od wszelkiego zła, który wkrótce na zawsze pozostawi za sobą grzech i cierpienie. To Chrystus, Anioł przymierza, wybawia nas od wszelkiego zła (2 List do Tymoteusza 4:18).

Słusznie jest, by słudzy Boga, gdy są starzy i bliscy śmierci, świadczyli o tym, że Bóg był dla nich łaskawy. Nasze osobiste doświadczenie dobroci Boga powinno zachęcać innych do służenia Mu, a nas samych umacniać, gdy im błogosławimy i modlimy się za nich.

Gdy Jakub udzielał chłopcom błogosławieństwa i przekazywał im imię Abrahama i Izaaka, stawiał im także za przykład Abrahama i Izaaka (Księga Rodzaju 48:15). Nazwał Boga Tym, przed którym chodzili jego ojcowie, Abraham i Izaak. Miał na myśli Boga, któremu ufali, byli posłuszni i oddawali cześć, uczestnicząc w praktykach związanych z przymierzem. Bóg wezwał Abrahama, by chodził przed Nim (Księga Rodzaju 17:1).

Ci, którzy pragną odziedziczyć błogosławieństwo pobożnych przodków i korzystać z dobrodziejstw przymierza Boga z nimi, powinni naśladować ich wiarę i posłuszeństwo. Do życia w wierze może nas też pociągać to, że Bóg był Bogiem naszych przodków, a oni znajdowali radość w chodzeniu przed Nim.

Jakub udzielił chłopcom błogosławieństwa, krzyżując ręce. Józef ustawił ich tak, by prawa ręka Jakuba spoczęła na Manassesie, starszym synu (Księga Rodzaju 48:12–13). Jakub położył jednak prawą rękę na Efraimie, młodszym synu (Księga Rodzaju 48:14). Józefowi się to nie spodobało. Chciał zachować zaszczyt należny pierworodnemu i próbował przełożyć ręce ojca (Księga Rodzaju 48:17–18). Jakub jasno pokazał jednak, że dokładnie wie, co robi. Nie pomylił się, nie działał pod wpływem impulsu ani nie faworyzował jednego z chłopców z osobistych powodów. Kierował nim duch proroctwa i działał zgodnie z zamysłem Boga.

Manasses miał stać się wielki, ale Efraim miał być jeszcze większy. Później, gdy liczono plemiona na pustyni, Efraimitów było więcej niż Manassytów, a Efraim przewodził swojej grupie (Księga Liczb 1:32–33, 35; 2:18, 20). Efraim jest też wymieniony jako pierwszy w Księdze Psalmów 80:2. Jozue, który poprowadził Izraelitów do Kanaanu, pochodził z Efraima, podobnie jak Jeroboam. Manasses został podzielony na dwie części, po jednej po każdej stronie Jordanu, przez co jego plemię było mniej silne i mniej znaczące. Jakub widział to z wyprzedzeniem i dlatego skrzyżował ręce.

Bóg często daje niektórym ze swoich ludzi więcej niż innym: więcej darów, łaski, pociechy i dóbr tego świata. Nierzadko najwięcej otrzymują ci, którzy wydają się najmniej prawdopodobnymi odbiorcami. Bóg wybiera to, co słabe w oczach świata, i podnosi ubogich z prochu. Łaska nie kieruje się naturalnym porządkiem, a Bóg nie zawsze wybiera tych, których my uznalibyśmy za najbardziej odpowiednich. Wybiera tych, których sam chce.

Uderza, jak często Bóg przez szczególne dary przymierza stawiał młodszego ponad starszym: Abla ponad Kainem, Sema ponad Jafetem, Abrahama ponad Nachorem i Haranem, Izaaka ponad Izmaelem, Jakuba ponad Ezawem, Judę i Józefa ponad Rubenem, Mojżesza ponad Aaronem, a Dawida i Salomona ponad ich starszymi braćmi. Zobaczmy, co mówi Pierwsza Księga Samuela 16:7. Bóg nakazał Żydom szanować prawa pierworodnego (Księga Powtórzonego Prawa 21:17), ale sam nie zobowiązał się do przestrzegania tej zasady. Niektórzy widzą w tym obraz wybrania pogan zamiast Żydów, ponieważ wierzących pochodzenia pogańskiego stało się znacznie więcej niż wierzących pochodzenia żydowskiego (List do Galatów 4:27). W ten sposób bezinteresowna łaska jaśnieje jeszcze wyraźniej.

Po drugie, Jakub zostawił Józefowi cenną obietnicę dotyczącą powrotu z Egiptu. Powiedział, że umiera, ale Bóg będzie z Józefem i sprowadzi go z powrotem (Księga Rodzaju 48:21). Później Józef przekazał tę samą obietnicę swoim braciom (Księga Rodzaju 50:24). Została im dana i starannie zachowana, by nie przywiązali się zbytnio do Egiptu, gdy będzie im sprzyjał, ani nie lękali się go nadmiernie, gdy zwróci się przeciwko nim.

Słowa Jakuba przynoszą pociechę, gdy umierają nasi bliscy. Oni odchodzą, ale Bóg pozostaje z nami, a Jego łaskawa obecność wystarcza, by wynagrodzić nam tę stratę. Bliscy nas opuszczają, lecz Bóg nigdy nas nie opuści. Zaprowadzi nas także do ziemi naszych ojców, do niebiańskiego Kanaanu, dokąd przed nami odeszli nasi pobożni przodkowie.

Jeśli Bóg jest z nami, dopóki pozostajemy na tym świecie, i wkrótce zaprowadzi nas do tych, którzy odeszli przed nami do lepszego świata, nie powinniśmy smucić się jak ludzie pozbawieni nadziei.

Jakub dał też Józefowi jeden dział ziemi więcej niż jego braciom (Księga Rodzaju 48:22). Przekazane ziemie opisano jako te, które Jakub zdobył na Amorytach mieczem i łukiem. Najpierw je kupił (Księga Jozuego 24:32), a potem, jak się wydaje, Amoryci odebrali mu je z powrotem. Jakub odzyskał je jednak siłą: odpowiedział siłą na siłę i, gdy nie pozostało inne wyjście, upomniał się o to, co do niego należało.

Jakub przekazał te ziemie Józefowi. O tym darze wspomina również Ewangelia Jana 4:5. Dzięki niemu ten kawałek ziemi prawnie należał do plemienia Efraima i nigdy nie został przydzielony przez losowanie. Później pochowano tam kości Józefa. Być może Jakub właśnie to, bardziej niż cokolwiek innego, miał na myśli, przekazując ten dar.

Wniosek jest prosty: czasem słuszne i rozsądne może być przekazanie niektórym dzieciom większej części majątku niż pozostałym. Na tym świecie jedynym posiadaniem, na które możemy liczyć jako na naprawdę własne, jest jednak grób.