Księga Rodzaju 43:26 – znaczenie i zastosowanie

Widać tu, jak wielki szacunek bracia Józefa mu okazywali. Przynieśli mu dar, a potem pokłonili się przed nim do ziemi (Księga Rodzaju 43:26). Później, gdy opowiadali mu o zdrowiu ojca, ponownie się pokłonili i nazwali Jakuba, swojego ojca, „twoim sługą” (Księga Rodzaju 43:28). W ten sposób spełniały się sny Józefa, także ten, w którym jego ojciec miał złożyć mu pokłon za pośrednictwem swoich synów (Księga Rodzaju 37:10). Jakub prawdopodobnie powiedział im wcześniej, że jeśli będą musieli rozmawiać z człowiekiem rządzącym krajem, powinni zwracać się do niego słowami „twój sługa”.

Widać tu również wielką życzliwość Józefa wobec braci, którzy nie wiedzieli, że jest ich bratem. Najpierw z czułością zapytał o Jakuba: czy ojciec jeszcze żyje? To stosowne pytanie o każdego człowieka, zwłaszcza starszego, bo każdego dnia zbliżamy się do śmierci. Sam fakt, że wciąż żyjemy, jest niezwykły. Wiele lat wcześniej Jakub mówił, że ze smutkiem zejdzie do grobu, opłakując syna, a jednak Józef nadal żył. Nie wybieramy dnia swojej śmierci.

Józef okazał szczególną życzliwość Beniaminowi, swojemu rodzonemu bratu. Modlił się za niego: „Niech Bóg okaże ci łaskę, mój synu” (Księga Rodzaju 43:29). Przychylność Józefa, choć był władcą kraju, niewiele by Beniaminowi dała, gdyby Bóg również nie okazał mu łaski. Wielu zabiega o względy władcy, ale Józef skierował uwagę Beniamina ku przychylności Władcy wszystkich władców. Zapłakał też nad nim (Księga Rodzaju 43:30). Poruszyły go miłość do brata, radość ze spotkania, smutek na widok wszystkich braci cierpiących głód oraz wspomnienie tego, co sam przeszedł od czasu, gdy ostatni raz widział Beniamina. Być może jeszcze trudniej było mu zapanować nad uczuciami, bo próbował je ukryć. Odszedł więc na osobność i tam dał upust łzom.

Łzy miłości i czułości nie są powodem do wstydu, nawet u wielkich i mądrych ludzi. Ci, którzy płaczą z pobożnych pobudek, nie powinni robić z tego widowiska. „Moja dusza będzie płakać w ukryciu” — mówi prorok (Księga Jeremiasza 13:17). Piotr wyszedł na zewnątrz i gorzko zapłakał (Ewangelia Mateusza 26:75).

Józef okazał życzliwość wszystkim braciom, zapraszając ich do wspólnego posiłku. Kiedy już opanował emocje, zasiadł z nimi do stołu i hojnie ich ugościł, a zarazem nie zdradził, kim jest. Kazał przygotować trzy stoły: jeden dla braci, drugi dla Egipcjan, którzy z nim jedli, a trzeci dla siebie. Egipcjanie mieli tak odmienne zwyczaje, że nie chcieli jeść razem z Hebrajczykami. Józef nie śmiał ujawnić, że sam jest Hebrajczykiem, ale nie chciał też zasiadać do stołu z Egipcjanami. To przykład gościnności i dobrego gospodarowania domem, godnych pochwały na miarę możliwości. Widać w tym również gotowość, by uwzględniać zwyczaje innych, nawet jeśli wydają się osobliwe — jak zauważa biskup Patrick, pisząc o niechęci Egipcjan do jedzenia z Hebrajczykami. Choć Józef rządził krajem i wszyscy mieli mu być posłuszni, nie zmuszał Egipcjan, by wbrew ich woli jedli z Hebrajczykami. Ludzie naprawdę hojni nie lubią niczego narzucać innym.

Można w tym dostrzec wczesny obraz podziału między Żydami a poganami, skoro nie zasiadali przy jednym stole. Józef posadził braci według wieku, od najstarszego do najmłodszego (Księga Rodzaju 43:33), jakby potrafił czytać w ich myślach. Niektórzy sądzą, że sami usiedli w ten sposób z przyzwyczajenia, ale trudno wtedy zrozumieć, dlaczego tekst tak szczególnie o tym wspomina, zwłaszcza że bracia byli tym zdumieni.

Józef podał im bardzo wystawny posiłek i przysyłał im porcje ze swojego stołu (Księga Rodzaju 43:34). Była to szczególna hojność, bo podczas głodu brakowało jedzenia. Podczas głodu sam chleb wystarcza, a oni zostali ugoszczeni ucztą. Być może od wielu miesięcy nie jedli tak dobrego posiłku. Tekst mówi, że pili i radowali się. Ich troski i obawy minęły, a oni jedli z radością, sądząc, że zyskali przychylność władcy kraju. Jeśli Bóg przyjmuje naszą pracę i dar, mamy powód do radości. A jednak gdy zasiadamy do stołu z władcą, powinniśmy uważnie patrzeć na to, co przed nami, i nie ulegać łakomstwu ani pragnieniu wykwintnych potraw (Księga Przysłów 23:1-3).

Józef pozwolił braciom dostrzec, że Beniamin cieszy się szczególnymi względami: jego porcja była pięć razy większa niż porcja któregokolwiek z pozostałych. Nie chciał, by Beniamin zjadł pięć razy więcej, bo byłoby to dla niego szkodliwe, a nie życzliwe. Zmuszanie kogokolwiek do jedzenia lub picia ponad miarę nie jest dobrocią. Józef chciał raczej okazać Beniaminowi szczególne względy i sprawdzić, czy bracia będą zazdrościć mu większej porcji, tak jak kiedyś zazdrościli Józefowi wyjątkowej szaty. W takich sprawach powinniśmy poprzestawać na tym, co mamy, i nie żywić urazy z powodu tego, co otrzymują inni.