Księga Rodzaju 35:6 – znaczenie i zastosowanie

Jakub i jego ludzie bezpiecznie dotarli do Betel. Wiemy też, co się tam wydarzyło.

Jakub zbudował ołtarz i niewątpliwie złożył na nim ofiarę, być może z dziesiątej części swojego bydła, zgodnie z obietnicą: „Będę Ci oddawał dziesięcinę” (Księga Rodzaju 28:22). Składając ofiary, wysławiał Boga za okazaną mu wcześniej dobroć, a zwłaszcza za tę, o której przypomniał sobie, gdy ponownie ujrzał to miejsce. Modlił się też, by Bóg nadal okazywał łaskę jemu i jego rodzinie. Miejsce to, a właściwie ołtarz, nazwał El-Bet-El, co znaczy „Bóg Betel”. Kiedy Bóg nadał mu imię Izrael, Jakub uczcił Go jako El-Elohe-Israel, „Boga Izraela”. Teraz uczcił Go jako Boga Betel, ponieważ właśnie tam Bóg mu się objawił. Pociecha, jaką wierzący znajdują w świętym kulcie, płynie nie tyle z Betel, domu Bożego, ile z El-Bet-El, Boga tego domu. Kult jest pusty, jeśli nie spotykamy w nim Boga.

Tam Jakub pochował Deborę, piastunkę Rebeki, która opiekowała się jego matką (Księga Rodzaju 24:59). Wydaje się prawdopodobne, że po przybyciu do Kanaanu, gdy jego rodzina mieszkała w pobliżu Sychem, Jakub często odwiedzał swojego ojca Izaaka w Hebronie. Rebeka zapewne już wtedy nie żyła, ale jej dawna piastunka nadal była przy życiu. Jakub przyjął ją do swojego domu, prawdopodobnie by pomagała jego żonom i uczyła dzieci. Gdy rodzina przebywała w Betel, Debora zmarła. Opłakiwano ją tak głęboko, że dąb, pod którym ją pochowano, nazwano Allon-Bachut, czyli „dębem płaczu”. Wierni i pożyteczni słudzy, którzy przez lata pomagali rodzinie, zasługują na szacunek. Rodzina Jakuba uczciła tę piastunkę po jej śmierci, choć nie była z nią spokrewniona i była już bardzo stara. Nie wiemy, gdzie spotka nas śmierć, być może nawet w Betel, domu Bożym, dlatego powinniśmy zawsze być gotowi. Kłopoty mogą dotknąć rodzinę nawet wtedy, gdy na nowo zwraca się ku Bogu i porządkuje swoje życie religijne. Radujmy się więc, ale z bojaźnią.

Wtedy Bóg objawił się Jakubowi, by przyjąć jego ołtarz, potwierdzić nazwę, którą nadał Bogu — „Bóg Betel” (Księga Rodzaju 35:7) — i pocieszyć go po śmierci Debory (Księga Rodzaju 35:8). Bóg objawia się w łasce tym, którzy wiernie wypełniają swoje obowiązki. Potwierdził nowe imię Jakuba, które anioł nadał mu już wcześniej, gdy Jakub z nim walczył (Księga Rodzaju 32:28). Tym razem potwierdził je Boski Majestat, widzialna chwała Boga. Wcześniej imię to dodawało Jakubowi odwagi w obliczu Ezawa. Teraz umacniało go wobec strachu przed Kananejczykami. Kto mógłby pokonać Izraela, księcia Bożego? Ci, których Bóg obdarzył takim zaszczytem, nie powinni poddawać się lękowi i zniechęceniu.

Bóg odnowił i potwierdził swoje przymierze, objawiając się jako El-Szaddaj, „Bóg Wszechmogący” albo „Bóg w pełni wystarczający” (Księga Rodzaju 35:11). Może wypełnić swoją obietnicę we właściwym czasie, a tymczasem podtrzymywać Jakuba i zaopatrywać go we wszystko, czego potrzebuje. Powtórzył dwie obietnice dane już wcześniej. Po pierwsze, Jakub miał zostać ojcem wielkiego narodu, wielkiego pod względem godności i siły. Miał od niego pochodzić „zespół narodów”. Każde pokolenie Izraela było jak naród, a dwanaście pokoleń razem tworzyło ich zespół. Z jego rodu mieli też wywodzić się królowie. Po drugie, miał otrzymać dobrą ziemię (Księga Rodzaju 35:12). Bóg opisał ją, przywołując imiona Abrahama i Izaaka, którym ją obiecał, a nie imiona mieszkających tam wówczas Kananejczyków. Ziemia obiecana Abrahamowi i Izaakowi przechodziła teraz na Jakuba i jego potomków. Nie miał pozostać bez ziemi i potomstwa, jak często bywa wśród ubogich, ani posiadać ziemi, ale nie mieć dzieci, co nieraz trapi bogatych. Miał otrzymać jedno i drugie. Obietnice te wskazywały również na prawdy duchowe. Jakub zapewne częściowo je rozumiał, choć nie tak jasno jak my dzisiaj. Chrystus jest obiecanym Potomkiem, a niebo — obiecaną ziemią. Chrystus jest fundamentem, a niebo zwieńczeniem wszystkich Bożych błogosławieństw.

Potem Bóg odszedł od Jakuba, a raczej uniósł się nad nim w widzialnej chwale, która pozostawała tam, gdy rozmawiał z Jakubem (Księga Rodzaju 35:13). Najpiękniejsze chwile bliskości Boga, jakich wierzący doświadczają w tym świecie, są krótkie. Szybko przychodzą i mijają. W niebie oglądanie Boga będzie trwać na zawsze. Tam zawsze będziemy z Panem, ale nie tak jest tutaj.

Jakub postawił potem pomnik upamiętniający to wydarzenie (Księga Rodzaju 35:14). Wzniósł stelę. Gdy wyruszał do Paddan-Aram, ustawił jako stelę kamień, na którym spał. Było to stosowne do jego ówczesnego ubóstwa i pośpiesznej ucieczki. Teraz miał czas wznieść trwalszy i bardziej okazały pomnik, prawdopodobnie umieszczając w jego wnętrzu tamten wcześniejszy kamień. Aby pokazać, że jest to święte upamiętnienie jego wspólnoty z Bogiem, wylał na stelę oliwę i złożył ofiarę płynną. W ślubowaniu obiecał, że kamień ten będzie domem Boga, czyli zostanie poświęcony Jego czci, tak jak domy służą czci tych, którzy je zbudowali. Teraz wypełnił tę obietnicę, namaszczając kamień i oddając go Bogu.

Potwierdził też nazwę, którą wcześniej nadał temu miejscu: Betel, „dom Boga” (Księga Rodzaju 35:15). Z czasem jednak miejsce to utraciło zaszczyt związany z tą nazwą i stało się Bet-Awen, „domem nieprawości”, ponieważ Jeroboam umieścił tam jednego ze swoich cielców. Żaden człowiek, nawet najlepszy, nie może zagwarantować, że dane miejsce na zawsze zachowa zewnętrzne formy religii.