Księga Rodzaju 22:1 – znaczenie i zastosowanie

To próba wiary Abrahama. Chodzi o to, czy po długim czasie bliskiego życia z Bogiem jego wiara nadal była silna, niezachwiana i zwycięska, tak jak na początku, gdy opuścił swoją ojczyznę. Wtedy okazało się, że kocha Boga bardziej niż ojca. Teraz miało się okazać, że kocha Boga bardziej niż syna.

Zwróćmy najpierw uwagę, kiedy Abraham został poddany próbie: „po tych wydarzeniach” (Księga Rodzaju 22:1). Nastąpiło to po wszystkich trudnych doświadczeniach, które już przeszedł. Mógł zacząć myśleć, że burze minęły, a wtedy przyszła jeszcze cięższa próba. Wiele przebytych prób nie chroni przed kolejnymi. Nie zdjęliśmy jeszcze zbroi (Pierwsza Księga Królewska 20:11). Zobacz też (Księga Psalmów 30:6–7).

Po drugie, zwróćmy uwagę, kto zesłał tę próbę. To Bóg poddał Abrahama próbie, nie po to, by skłonić go do grzechu, jak kusi ludzi szatan, lecz by ukazać swoją łaskę i objawić jej siłę, tak aby przyniosła chwałę, cześć i uwielbienie (Pierwszy List Piotra 1:7). W podobny sposób Bóg poddał próbie także Hioba, aby okazało się, że jest nie tylko dobrym człowiekiem, lecz także człowiekiem wielkim. Niektórzy odczytują te słowa tak, jakby Bóg podniósł Abrahama wyżej, niczym ucznia przeniesionego do wyższej klasy za dobre wyniki. Silna wiara często przechodzi silne próby i otrzymuje trudne zadania.

Po trzecie, przyjrzyjmy się samej próbie. Bóg ukazał się Abrahamowi, jak robił to wcześniej, i zawołał go po imieniu: Abrahamie — imieniu nadanemu, by potwierdzić obietnicę. Abraham, niczym dobry sługa, natychmiast odpowiedział: „Oto ja. Czego ode mnie oczekujesz, mój Panie?”. Prawdopodobnie spodziewał się kolejnej obietnicy, podobnej do tych, które otrzymał wcześniej (Księga Rodzaju 15:1; 17:1). Ku jego wielkiemu zaskoczeniu Bóg nakazał mu w istocie: „Abrahamie, idź i zabij swojego syna”. Sposób sformułowania polecenia czynił je jeszcze boleśniejszym. Abraham słuchałby każdego słowa Boga, a każde z nich przeszywałoby jego serce jak miecz. Próba przyszła w bolesnych słowach. Choć sprawianie ludziom cierpienia nie jest upodobaniem Wszechmogącego, polecenie zostało sformułowane szczególnie surowo, bo miało wypróbować wiarę Abrahama (Księga Rodzaju 22:2).

Ofiarowany miał być jego syn, a nie zwierzęta. Abraham chętnie oddałby tysiące byków i baranów, by oszczędzić Izaaka, lecz Bóg powiedział: „Nie chcę byka z twojego domu” (Księga Psalmów 50:9). Miał oddać syna, nie sługę ani nawet zarządcę swojego domu. Jefte złożył w ofierze córkę z powodu ślubu, Abraham zaś miał ofiarować syna, przez którego miała trwać jego rodzina. Nie mógł zastąpić go synem adoptowanym.

Miał to być także „jedyny syn”, czyli jedyny syn Sary. Izmael został właśnie odesłany, co napełniło Abrahama smutkiem, a teraz pozostał mu już tylko Izaak. A jednak nawet jego miał oddać. Bóg wskazał na Izaaka, którego imię oznacza śmiech, syna obietnicy (Księga Rodzaju 17:19). Abraham nie mógł powiedzieć: „Wezwij Izmaela i złóż go w ofierze zamiast Izaaka”. Nie, miał to być Izaak. Ludzka miłość podpowiadałaby: „Kocham Izaaka jak własne życie. Izmael nie jest taki sam. Czy zabierzesz mi także Izaaka?”. Jednak polecenie Boga miało stać ponad wszystkimi takimi argumentami. Miał to być również „syn, którego kochasz”. Ponieważ próba dotyczyła miłości Abrahama do Boga, musiała dotknąć tego, co kochał najmocniej. W języku hebrajskim sformułowanie jest jeszcze mocniejsze i można je oddać tak: „Weź teraz tego swojego syna, tego jedynego, którego kochasz, Izaaka”. Polecenie Boga miało być ważniejsze niż wszystkie inne racje.

Miejscem miała być ziemia Moria, oddalona o trzy dni drogi. Abraham miał więc czas, by wszystko przemyśleć. Jeśli miał być posłuszny, zrobiłby to świadomie, a przez to czyn ten byłby jeszcze poważniejszy i bardziej godny uznania.

Określony został również sposób: Izaak miał zostać złożony w ofierze całopalnej. Abraham miał nie tylko zabić syna, lecz także złożyć go w ofierze, w święty sposób, zgodnie z przepisami i z takim samym spokojem oraz czcią, z jakimi wcześniej składał swoje ofiary całopalne.