Księga Rodzaju 17:9 – znaczenie i zastosowanie

Bóg mówi tu do Abrahama, ale słowa nie kończą się na nim. Obok niego stoi jego potomstwo, a czasownik w liczbie mnogiej, „zachowujcie”, obejmuje wszystkich razem, „przez wszystkie pokolenia”. Przymierze, które w Księdze Rodzaju 17:7 zostaje nazwane wiecznym, Bóg zawiera sam, a ludzie zostają wezwani do jego zachowania. Warto zauważyć, jak wspólne jest to zadanie. Nie spoczywa na jednej osobie w jednym momencie życia, lecz przechodzi z pokolenia na pokolenie, od ojca do dziecka i dalej. Wierność w tym ujęciu jest częścią dłuższej drogi, którą każde pokolenie otrzymuje i kontynuuje w swoim czasie, z tym, co już zostało przekazane. Ten fragment zwraca uwagę na to, że przymierze żyje w relacji z Bogiem i w więzi z innymi ludźmi. Dla kogoś, kto dźwiga wiarę w samotności, może to być spokojne przypomnienie, że obietnica z tego tekstu od początku miała w sobie wspólnotę.

W Księdze Rodzaju 17:9 Bóg zwraca się do Abrahama, ale polecenie obejmuje także jego potomstwo przez kolejne pokolenia: „zachowujcie przymierze ze Mną”. Wiara Abrahama nie zostaje więc przedstawiona jako sprawa wyłącznie prywatna. Przymierze ma trwać w życiu wspólnoty i być przekazywane dalej. Kluczowe rozróżnienie dotyczy obietnicy i zobowiązania. W poprzednich wersetach Bóg obiecuje Abrahamowi potomstwo, ziemię i swoją obecność jako Bóg jego potomków. Teraz nakazuje zachowywać przymierze, a następny werset wskazuje obrzezanie jako jego znak. Posłuszeństwo nie pojawia się tu jako sposób, w jaki Abraham zdobywa Bożą obietnicę. Jest odpowiedzią na przymierze, które Bóg już ogłosił. Ten fragment mówi o konkretnym przymierzu z Abrahamem i jego potomstwem; sam nie ustanawia powszechnej obietnicy pomyślności dla każdej rodziny ani nie nakazuje chrześcijanom obrzezania. Jego sens jest bardziej precyzyjny: Boża obietnica tworzy więź, która obejmuje kolejne pokolenia, a więź ta niesie odpowiedzialność za wierność. Dlatego wiara w tym tekście jest zarazem otrzymanym darem i wspólnotowym zobowiązaniem.

Bóg mówi do Abrahama o przymierzu, które ma przejść dalej, niż sięga życie jednego człowieka. W Księdze Rodzaju 17:9 słowa „Ty zaś, a po tobie twoje potomstwo przez wszystkie pokolenia, zachowujcie przymierze ze Mną” rozciągają wierność na kolejne pokolenia. Obietnica w Księdze Rodzaju 17:7 pada wcześniej niż to polecenie. Sam werset 9 nie wymienia znaku przymierza. Dopiero kolejne wersety, 10-13, mówią o obrzezaniu jako jego znaku. W zwykłym tygodniu wierność przymierzu bywa bardzo skromna. Można to zobaczyć, kiedy matka dotrzymuje obietnicy danej dziecku i przychodzi na jego szkolny występ. Można to zobaczyć także wtedy, gdy ojciec każdej niedzieli wraca do wspólnej modlitwy, choć zmęczenie podpowiada mu co innego. Takie drobne wierności przekazują dzieciom to, czym wiara jest na co dzień. Bóg nie oddziela więc wielkiego przymierza od zwykłych dni. Słowo „zachowujcie” mówi o trwaniu, a trwanie zawsze dzieje się w konkretnym czasie i w konkretnym domu.

W Księdze Rodzaju 17:9 Bóg zwraca się do Abrahama, a zarazem do jego potomstwa przez wszystkie pokolenia. Przymierze nie jest tu prywatnym skarbem jednego człowieka. Obejmuje wspólnotę rozciągniętą w czasie, a jego trwałość opiera się na wierności Boga, który wcześniej obiecał być Bogiem Abrahama i jego potomków. Słowa „zachowujcie przymierze ze Mną” pokazują jednak, że dar przymierza niesie odpowiedź. W dalszych wersetach tej samej sceny znakiem tej odpowiedzi jest obrzezanie. Nie chodzi więc o oderwane od życia zapewnienie, lecz o więź, której widzialny znak przypomina o przynależności do Boga. Ten znak należy do przymierza zawartego z Abrahamem i jego potomstwem; werset sam nie ustanawia go jako praktyki dla wszystkich chrześcijan. W tym poleceniu słychać rytm pokoleń: wiara przyjęta przez jednych ma być strzeżona i przekazywana następnym. Nie oznacza to, że potomkowie mogą żyć jedynie wspomnieniem dawnych obietnic. Każde pokolenie zostaje wezwane do wierności w swojej własnej chwili. Przymierze trwa nie dlatego, że człowiek potrafi objąć całą przyszłość, lecz dlatego, że Bóg pozostaje wierny temu, co obiecał.