Księga Rodzaju 17:19 – znaczenie i zastosowanie

Abraham usłyszał obietnicę tak nieprawdopodobną, że najpierw padł na twarz, a potem się roześmiał. W Księdze Rodzaju 17:17 widać zdumienie zmieszane z niedowierzaniem, a być może też z nadzieją, której nie odważył się wypowiedzieć. Bóg nie odpowiada na ten śmiech upomnieniem. Mówi konkretnie: „Ależ nie! Twoja żona, Sara, urodzi ci syna, któremu dasz imię Izaak”. Obietnica dostaje imię, miejsce w rodzinie i czas narodzin, więc przestaje być tylko mglistym marzeniem. Dalsze słowa, „Z nim też zawrę przymierze, przymierze wieczne z jego potomstwem, które po nim przyjdzie”, sięgają daleko poza jedno narodzenie. Bóg wiąże się z tym dzieckiem na długie pokolenia, a więc także z ludźmi, którzy dopiero przyjdą. Warto zauważyć, że przymierze zostaje potwierdzone wtedy, gdy Abraham wciąż jest zaskoczony i niepewny. Zdumienie i wątpliwość nie wykluczają tu Bożej wierności, która wypowiada swoje słowo mimo ludzkiego śmiechu. Tekst nie mówi, jak Abraham przeżył tę chwilę, ale pokazuje, że Bóg jej nie zbywa.

„Ależ nie!” nie oznacza, że Bóg odrzuca Izmaela ani troskę Abrahama o jego przyszłość. Rozróżnia jednak błogosławieństwo od szczególnej roli w przymierzu: Izmael otrzyma błogosławieństwo, lecz przymierze zostanie zawarte z Izaakiem. Właśnie to rozróżnienie wyjaśnia dalsza odpowiedź Boga w tym rozdziale. Abraham wcześniej roześmiał się na myśl o synu, który miałby się urodzić jemu i Sarze w ich podeszłym wieku, a potem prosił, by Izmael żył pod Bożą opieką. Odpowiedź nie pozostawia obietnicy w sferze ogólników: wskazuje Sarę jako matkę, zapowiada syna, podaje jego imię i wiąże z nim przymierze oraz jego potomstwo. Izaak nie jest więc jedynie odpowiedzią na pragnienie Abrahama, lecz częścią konkretnej obietnicy Boga. Wersetu nie należy zamieniać w zapewnienie, że każda słuszna nadzieja spełni się w oczekiwany sposób. Mówi o przymierzu z Abrahamem i jego potomkami przez Izaaka, nie o powszechnej gwarancji powodzenia. Jednocześnie Boże rozstrzygnięcie nie wyklucza Izmaela z błogosławieństwa. Tekst zachowuje obie prawdy: Bóg błogosławi szerzej, niż przebiega linia przymierza, a tę linię określa sam.

Bóg odpowiada Abrahamowi krótko i stanowczo. Jego prośba o Izmaela zostaje wysłuchana, bo obietnica ma inne źródło niż ludzkie możliwości. Abraham mówi wprost, że chce, aby syn, którego już ma, żył pod Bożą opieką. To pragnienie jest zrozumiałe. Mimo to Bóg odpowiada wyraźnie: „Ależ nie! Twoja żona, Sara, urodzi ci syna, któremu dasz imię Izaak”. W tym samym rozdziale Bóg dodaje jednak, że wysłucha Abrahama także w sprawie Izmaela. Nie odrzuca więc człowieka. Odrzuca natomiast sposób, w jaki człowiek chciał zabezpieczyć przyszłość. Najmocniejsze zdanie tego fragmentu dotyczy przymierza. Bóg zapowiada, że zawrze je z Izaakiem jako „przymierze wieczne z jego potomstwem”. Obietnica nie opiera się na sile ani planach rodziny, lecz na słowie Boga, który ją wypowiedział. Dla każdego, kto szuka pewności, to mocna myśl. Stabilność nie zależy od tego, czy nasz plan się uda, lecz od Tego, kto obiecał. W Księdze Rodzaju 17:19 ludzka niecierpliwość nie unieważnia Bożego słowa, choć może opóźnić jego zrozumienie.

W Księdze Rodzaju 17:19 Bóg odpowiada Abrahamowi: „Ależ nie!” To krótkie zaprzeczenie nie odrzuca Izmaela ani troski Abrahama o jego przyszłość. W następnym wersecie Bóg zapowiada, że także jego pobłogosławi. Rozstrzyga jednak, przez kogo poprowadzi obiecane przymierze: Sara urodzi Izaaka, a przymierze będzie trwało przez jego potomstwo. Abraham wcześniej roześmiał się na myśl o synu, który miałby się urodzić jemu i Sarze w ich podeszłym wieku. Odpowiedź Boga nie pomija tej kruchości ani nie udaje, że obietnica jest łatwa do pojęcia. Nadaje jej konkretny kształt: syn ma otrzymać imię, a przyszłość przymierza sięga dalej niż życie jego rodziców. Można widzieć w tym obraz lampy przekazywanej z pokolenia na pokolenie. Jej płomień nie należy wyłącznie do tych, którzy go zapalili; niesie światło w przyszłość, której nie zobaczą. Izaak nie jest tu nagrodą za pewność Abrahama, lecz znakiem, że Boża obietnica ma własny bieg i obejmuje potomstwo. Nadzieja tej sceny nie polega na tym, że wszystko staje się przewidywalne, ale na wierności Boga wobec przymierza.