Księga Rodzaju 17:18 – znaczenie i zastosowanie

Abraham właśnie usłyszał, że jego żona urodzi syna, i jego pierwszą reakcją są śmiech i zdumienie. Zaraz potem jednak myśli o synu, który już żyje, o Izmaelu. Słowa „Oby przynajmniej Izmael żył pod Twoją opieką!” brzmią jak prośba skromna, prawie drżąca. Ojciec nie domaga się wielkiej obietnicy dla siebie, prosi tylko, by jego dziecko pozostało w Bożej pieczy. W tym krótkim zdaniu mieści się wiele uczuć. Jest w nim troska, ale też lęk o los kogoś, kogo się kocha i kto nie znalazł się w centrum największej zapowiedzi. Słowo „przynajmniej” pokazuje rezygnację z dalekosiężnych nadziei na rzecz tego, czego serce pragnie najmocniej. Ta modlitwa nie brzmi jak bunt. Słychać w niej zaufanie, że Bóg słucha, nawet gdy człowiek nie wie, jak wszystko się ułoży. Bóg rzeczywiście odpowiada w Księdze Rodzaju 17:20: wysłucha, pobłogosławi, uczyni wielkim narodem. Tekst nie mówi jednak, że ta odpowiedź zdejmuje z ojca cały ciężar miłości i niepokoju. Dostrzeżenie tego, co przeżywał Abraham, pokazuje, że wiara i trudne uczucia mogą iść obok siebie. Bóg przyjmuje tę modlitwę taką, jaka jest, z prawdziwym sercem ojca.

Prośba Abrahama odsłania napięcie między obietnicą a więzią ojca z synem. Bóg zapowiedział, że Sara urodzi Izaaka i że z nim zawrze przymierze. Abraham, który przed chwilą roześmiał się na myśl o narodzinach syna w podeszłym wieku, odpowiada: „Oby przynajmniej Izmael żył pod Twoją opieką!”. Nie odrzuca wprost zapowiedzi Boga; jego słowa skupiają się na losie Izmaela. „Przynajmniej” nadaje prośbie ton zatroskania, ale sam werset nie wyjaśnia dokładnie, czego Abraham się obawia ani czy pojmuje już pełny kształt Bożego planu. Ważna jest odpowiedź Boga: Izmael również otrzyma błogosławieństwo i liczne potomstwo. Nie oznacza to jednak, że przymierze zostaje przeniesione na niego. Bóg wyraźnie rozróżnia te obietnice: przymierze zawrze z Izaakiem. Fragment nie przeciwstawia więc Bożej wierności jednej rodzinnej więzi drugiej. Pokazuje raczej, że szczególna rola Izaaka w przymierzu nie wyklucza troski Boga o Izmaela. Abrahamowa prośba zostaje wysłuchana, lecz odpowiedź precyzuje, jak błogosławieństwo Izmaela mieści się w planie, który prowadzi przez Izaaka.

Abraham wypowiada te słowa po tym, jak Bóg obiecał mu syna z Sarą. Obietnica jest wielka, a jego serce nadal jest przy synu, którego już ma. Modli się więc o Izmaela: „Oby przynajmniej Izmael żył pod Twoją opieką!” Słowo „przynajmniej” pokazuje skromność tej prośby. Abraham nie domaga się, by pierwszeństwo należało do Izmaela. Prosi o to, co wydaje mu się możliwe. Bóg nie karci go za tę prośbę. W Księdze Rodzaju 17:20 odpowiada: „Co do Izmaela, wysłucham cię”, a potem zapowiada błogosławieństwo i wielki naród. Jednocześnie wyraźnie mówi, że przymierze zawrze z Izaakiem. Obie prawdy stoją obok siebie: Izmael ma swoją drogę błogosławieństwa, a dziedzictwo obietnicy przechodzi przez Izaaka. Ten fragment pokazuje, że troska ojca o dziecko nie musi być sprzeczna z wiernością Bogu. Abraham zostaje ze swoim ojcowskim pragnieniem, a Bóg przyjmuje je i jednocześnie prowadzi go dalej, tam, gdzie chce. Ojcowska modlitwa może więc żyć obok Bożego planu i nie musi mu przeczyć.

„Oby przynajmniej Izmael żył pod Twoją opieką!” W tych słowach Abraham nie rozstrzyga, jak Bóg ma poprowadzić przyszłość. Wypowiada troskę o syna, gdy właśnie usłyszał, że Sara urodzi Izaaka, a przymierze zostanie zawarte z Izaakiem i jego potomstwem. Izmael nie znika jednak z pola widzenia Boga. Odpowiedź Boga zachowuje to rozróżnienie. Przymierze zostaje związane z Izaakiem, lecz Bóg mówi też: „Co do Izmaela, wysłucham cię” i zapowiada mu błogosławieństwo oraz liczne potomstwo. Troska Abrahama spotyka się więc z Bożą odpowiedzią, choć nie w postaci identycznej obietnicy dla obu synów. Ten fragment nie obiecuje, że każda historia potoczy się tak, jak pragnie kochające serce. Pokazuje jednak, że szczególne powołanie jednego nie oznacza obojętności Boga wobec drugiego. W prośbie Abrahama jest coś bardzo ludzkiego: pragnienie, by syn żył pod opieką Boga, nawet gdy nie zna się całej jego przyszłości. Wiara nie usuwa tej troski ani nie daje Abrahamowi pełnej mapy. Pozostaje relacja, w której jego słowa zostają usłyszane, a los Izmaela powierzony Bożej trosce.