Księga Rodzaju 13:5 – znaczenie i zastosowanie

Widzimy tu bolesny spór między Abramem a Lotem, którzy dotąd byli sobie bliscy (zob. Księga Rodzaju 13:1 i Księga Rodzaju 12:4). Wędrowali razem, ale teraz musieli się rozstać. Przyczyną kłopotów był ich majątek. Abram był już zamożny (Księga Rodzaju 13:2), a tutaj dowiadujemy się, że Lot, który wędrował z Abramem, również był bogaty. Pokazuje to, że Bóg błogosławił mu ze względu na jego więź z Abramem.

Dobrze jest przebywać w dobrym towarzystwie i iść z tymi, z którymi jest Bóg (Księga Zachariasza 8:23). Ci, którzy razem z ludem Bożym są posłuszni Bogu i znoszą cierpienia, będą też dzielić jego radość i pociechę (Księga Izajasza 66:10). Jednak ponieważ obaj mężczyźni byli bardzo zamożni, ziemia nie mogła ich pomieścić tak, by mogli żyć razem w pokoju i dostatku. Ich bogactwo oddaliło ich od siebie, bo brakowało miejsca dla wszystkich ich stad i trzód. Każda ziemska wygoda wiąże się z jakimiś trudnościami. Praca i interesy są pożyteczne, ale mogą ograniczać czas spędzany z bliskimi.

Ich bogactwo stało się też przyczyną wzajemnych napięć. Majątek często prowadzi do sporów między krewnymi i sąsiadami. To jedna z nierozsądnych i szkodliwych pokus, którym ulegają ci, którzy za wszelką cenę chcą się wzbogacić (Pierwszy List do Tymoteusza 6:9). Bogactwo nie tylko daje ludziom powód do kłótni, lecz także może budzić pychę i chciwość, które podsycają konflikt. Słowa „moje” i „twoje” wywołały na świecie wiele sporów. Ubóstwo, ciężka praca, niedostatek i wędrówka nie rozdzieliły Abrama i Lota, ale zrobiło to bogactwo. Przyjaźń łatwo się kończy, lecz Bóg jest przyjacielem, którego miłość nie ustaje ani w powodzeniu, ani w trudnościach.

Kłótnię od razu podjęli ich słudzy. Pasterze opiekujący się bydłem Abrama zaczęli spierać się z pasterzami Lota (Księga Rodzaju 13:7). Prawdopodobnie walczyli o lepsze pastwisko albo dostęp do wody i wciągnęli w spór swoich panów. Źli słudzy często wyrządzają rodzinom wielką krzywdę przez pychę, gniew, kłamstwa, oszczerstwa i plotki. Wzniecanie niezgody między krewnymi i sąsiadami jest bardzo złe. Ci, którzy tak postępują, stają się narzędziami diabła i największymi wrogami swoich panów.

Spór zaostrzał fakt, że w tej krainie mieszkali wtedy Kananejczycy i Peryzzyci. Sytuacja stawała się niebezpieczna: skoro Abram i Lot nie potrafili porozumieć się nawet w sprawie wypasu swoich stad, wspólny wróg mógł przyjść i ograbić ich obu. Podziały w rodzinach i kościołach często prowadzą do zguby. Było to także powodem do wstydu, bo wszyscy sąsiedzi patrzyli na nich. Abram i Lot byli znani ze swojej wiary i niezwykłej świętości, więc wieść o ich sporze szybko dotarłaby do Kananejczyków i Peryzzytów, którzy mogliby ją wykorzystać przeciwko nim. Kłótnie wierzących przynoszą wstyd ich wierze i często dają wrogom Boga powód do oskarżeń.

Spór zakończył się bardzo szczęśliwie. Najlepiej nie dopuścić do zerwania pokoju, ale jeśli pojawią się trudności, trzeba je szybko rozwiązać, zanim się rozprzestrzenią. Pierwszy krok ku zgodzie zrobił Abram, choć był starszym i ważniejszym krewnym (Księga Rodzaju 13:8). Zwrócił się do Lota ciepło i łagodnie, prosząc, by nie było między nimi sporu. Pokazał, że ma spokojne usposobienie i potrafi łagodną odpowiedzią uśmierzyć gniew. Kto pragnie pokoju, nie powinien odpowiadać zniewagą na zniewagę. Abram okazał też pokorę: poprosił o zgodę krewnego, który miał niższą pozycję, i sam pierwszy dążył do pojednania.

Abram miał mocne argumenty za pokojem. W istocie powiedział, że nie powinno być między nimi sporu. Niech Kananejczycy i Peryzzyci kłócą się o drobiazgi, ale nie oni, którzy znali lepsze rzeczy i oczekiwali lepszej ojczyzny. Wierzący powinni szczególnie pilnować się, by nie popadać w konflikty. Jezus powiedział: „Wy nie tak macie postępować” (Ewangelia Łukasza 22:26), a Paweł napisał: „Nie mamy takiego zwyczaju” (Pierwszy List do Koryntian 11:16). Abram przypomniał też Lotowi, że od dawna żyli razem i darzyli się miłością. Pamięć o dawnej przyjaźni powinna szybko powstrzymywać nowe spory.

Powiedział też: „Jesteśmy braćmi”, mając na myśli zarówno to, że obaj są ludźmi, jak i to, że łączy ich pokrewieństwo. Jako ludzie byli śmiertelni i mogli w każdej chwili umrzeć, powinni więc żyć w zgodzie. Byli też istotami rozumnymi, które powinny kierować się rozsądkiem. Jako krewnych łączyły ich wspólna natura, ród, religia i powołanie do posłuszeństwa oraz cierpliwości. Świadomość, że jesteśmy braćmi, powinna zawsze łagodzić gniew, zapobiegać kłótniom albo je kończyć. Bracia powinni kochać się nawzajem jak bracia.

Propozycja Abrama była również sprawiedliwa. Wielu ludzi mówi, że chce pokoju, ale nie robi nic, by go zachować. Abram pokazał, że naprawdę mu na nim zależy, proponując rozwiązanie, któremu trudno było się sprzeciwić: „Czyż cała kraina nie stoi przed tobą?” (Księga Rodzaju 13:9). Innymi słowy, dlaczego mieliby spierać się o miejsce, skoro było go dość dla obu? Abram uznał, że muszą się rozstać, ale chciał, by zrobili to jako przyjaciele. Poprosił Lota, by się od niego odłączył. Nie wypędzał go ani nie zmuszał do odejścia. Pokornie poprosił, by Lot sam zdecydował się odejść.

Abram zaoferował Lotowi sprawiedliwy udział w ziemi, na której mieszkali. Bóg obiecał tę ziemię potomkom Abrama (Księga Rodzaju 12:7), ale Lot nie otrzymał podobnej obietnicy. Abram mógł wykorzystać tę przewagę i całkowicie odmówić Lotowi prawa do ziemi. Zamiast tego dopuścił go do wspólnego korzystania z niej, choć Lot nie miał do niej równego prawa. Abram nie chciał używać Bożej obietnicy jako oręża w rodzinnym sporze ani pod jej osłoną traktować krewnego niesprawiedliwie.

Pozostawił Lotowi wybór i zgodził się zadowolić tym, co zostanie. Powiedział: „Jeśli ty pójdziesz w lewo, ja pójdę w prawo”. Abram miał wszelkie powody, by wybierać jako pierwszy, a jednak zrezygnował z tego prawa. Ustąpić dla zachowania pokoju to szlachetne zwycięstwo. Oznacza ono pokonanie samego siebie, własnej dumy i gniewu (Ewangelia Mateusza 5:39–40).

Pokój jest cenniejszy niż drobne sprawy honoru, a w wielu sytuacjach trzeba dla niego zrezygnować nawet z własnej korzyści.