Księga Rodzaju 1:14 – znaczenie i zastosowanie

To opis dzieła czwartego dnia, kiedy Bóg stworzył słońce, księżyc i gwiazdy. Mojżesz wspomina o nich nie po to, by zaspokoić naszą ciekawość i wyjaśnić, czym są same w sobie. Mówi nam, czemu służą, zwłaszcza że oświetlają ziemię. Już to wystarczy, by pobudzić nas do uwielbienia i wdzięczności. Hiob nazywa to jednym ze wspaniałych dzieł Boga: Jego Duch przyozdobił niebiosa (Księga Hioba 26:13).

Widzimy tu to przyozdobienie, które jest nie tylko pięknem górnego świata, lecz także wielkim błogosławieństwem dla świata poniżej. Niebo wznosi się wysoko nad nami, a jednak służy ziemi, dlatego zasługuje na nasz szacunek. Stworzenie świateł niebieskich opisano najpierw ogólnie, a potem szczegółowo.

Ogólnie Bóg powiedział, by na sklepieniu niebios pojawiły się światła (Księga Rodzaju 1:14-15). Wcześniej rzekł: „Niech stanie się światłość” i światłość powstała (Księga Rodzaju 1:3). Tamto pierwsze światło było jednak jak coś rozproszonego i nieuformowanego. Teraz zostało skupione, ukształtowane i uporządkowane w odrębne światła, dzięki czemu stało się piękniejsze i bardziej użyteczne. Bóg jest Bogiem porządku, a nie zamętu. Sam jest światłością, a zarazem Stwórcą i Ojcem świateł.

Światła te zostały umieszczone na sklepieniu niebios, w rozległej przestrzeni otaczającej ziemię, widocznej dla wszystkich. Nikt nie zapala lampy i nie chowa jej pod koszem, lecz stawia ją na świeczniku (Ewangelia Łukasza 8:16). Podobnie nad nami stoi wielki, złoty świecznik niebios, a jego lampy oświetlają wszystkich w domu. Samo sklepienie ma pewien blask. Daniel mówi, że mądrzy będą jaśnieć jak blask sklepienia (Księga Daniela 12:3), ale to nie wystarczało, by oświetlić ziemię. Dlatego dzieło drugiego dnia nie zostało wyraźnie nazwane dobrym: nie było jeszcze wyposażone w światła, które miały służyć ludzkiemu życiu.

Światła te miały dwojaki pożytek dla ziemi. Po pierwsze, miały wyznaczać pory, dzień i noc, lato i zimę, które następują po sobie wraz z ruchem słońca. Jego wschód przynosi dzień, zachód — noc, zbliżanie się do naszej części świata — lato, a oddalanie się — zimę. Jest więc czas na każdą sprawę pod niebem (Księga Koheleta 3:1). Po drugie, miały pomagać nam w codziennych działaniach. Dają znaki zmian pogody, dzięki czemu rolnik może mądrze planować i po wyglądzie nieba rozpoznawać, czy działają naturalne czynniki zwiastujące pogodę słoneczną czy burzową (Ewangelia Mateusza 16:2-3). Oświetlają też ziemię, abyśmy mogli chodzić (Ewangelia Jana 11:9) i pracować (Ewangelia Jana 9:4), wykonując obowiązki każdego dnia.

Światła niebios nie świecą dla siebie ani dla mieszkańców wysoko położonego świata duchowego, którzy ich nie potrzebują. Świecą dla nas, przynosząc nam pożytek i radość. „Czym jest człowiek, że o nim pamiętasz?” (Księga Psalmów 8:4-5). Jakże niewdzięczne i haniebne jest to, że Bóg dał nam te światła, byśmy mogli przy nich pracować, a my spędzamy czas, śpiąc, bawiąc się lub marnując godziny przeznaczone na obowiązki. Światła niebios wiernie nam służą i nigdy nie przestają świecić w wyznaczonym czasie. My zaś mamy być światłami na tym świecie i służyć Bogu. Czy wypełniamy to zadanie równie wiernie? Nie. Nasze światło nie jaśnieje przed Bogiem tak, jak Jego światła jaśnieją przed nami (Ewangelia Mateusza 5:14). Korzystamy ze świec naszego Mistrza, ale nie troszczymy się o Jego dzieło.

W szczególności światłami niebios są słońce, księżyc i gwiazdy, a wszystkie są dziełem rąk Boga. Słońce jest największym z tych świateł — ponad milion razy większym od ziemi. To najwspanialsza i najbardziej użyteczna lampa na niebiosach, niezwykły dowód mądrości, mocy i dobroci Stwórcy oraz niezrównane błogosławieństwo dla stworzeń tego niższego świata. Księga Psalmów 19:1-6 pokazuje, jak oddać Bogu chwałę należną Jego imieniu jako Stwórcy słońca.

Księżyc jest mniejszym światłem, a jednak zaliczono go tutaj do większych świateł. Jest mniejszy od wielu gwiazd i świeci światłem odbitym od Słońca. Mimo to, ponieważ panuje nad nocą i tak dobrze służy ziemi, przewyższa je znaczeniem. Najcenniejsze rzeczy często okazują się najbardziej użyteczne. Większymi światłami nie są te, które otrzymały najlepsze dary, lecz te, które pokornie i wiernie wykorzystują to, co mają, by czynić jak najwięcej dobra. „Kto chce być wielki wśród was, niech będzie waszym sługą” (Ewangelia Mateusza 20:26).

Bóg stworzył także gwiazdy. Wspomniano o nich tak, jak ukazują się zwykłym ludziom, bez rozróżniania planet i gwiazd stałych ani wyjaśniania ich liczby, natury, położenia, wielkości, ruchów czy wpływu. Pismo Święte nie zostało napisane po to, by zaspokajać ciekawość ani czynić z nas astronomów, lecz by prowadzić nas do Boga i kształtować w nas świętość. O światłach tych mówi się, że panują (Księga Rodzaju 1:16, 18), nie dlatego, że mają najwyższą władzę, jaką ma Bóg, lecz dlatego, że sprawują ją pod Jego zwierzchnictwem. O księżycu powiedziano, że panuje nad nocą, a w Księdze Psalmów 136:9 do tego panowania zaliczono również gwiazdy: księżyc i gwiazdy rozświetlają noc. Nie znaczy to nic więcej niż to, że dają światło (Księga Jeremiasza 31:35). Najlepsze i najbardziej godne szacunku panowanie polega na dawaniu światła i czynieniu dobra. Szacunek należy się tym, którzy prowadzą pożyteczne życie i jaśnieją jak światła.

Z tego wszystkiego uczymy się, jak grzeszny i nierozumny był dawny kult słońca, księżyca i gwiazd. Niektórzy sądzą, że mógł się on zrodzić albo przynajmniej zyskać poparcie dzięki zniekształconym tradycjom z czasów patriarchów, dotyczącym panowania świateł niebieskich. Ten opis jasno pokazuje jednak, że są one stworzeniami Boga i sługami człowieka. Uznawanie ich za bogów i oddawanie im boskiej czci jest więc wielką zniewagą dla Boga i hańbą dla nas samych (Księga Powtórzonego Prawa 4:19).

Uczymy się także, że powinniśmy mądrze i każdego dnia oddawać cześć Bogu, który stworzył wszystkie te rzeczy i sprawił, że nam służą. Regularne następowanie po sobie dnia i nocy wzywa nas, by każdego ranka i wieczora składać świętą ofiarę modlitwy i uwielbienia.