List do Galatów 6:13 – znaczenie i zastosowanie

Ten werset mówi o czymś, co boli szczególnie mocno, bo dotyczy ludzi, którzy wydają się zajęci cudzym dobrem. Zwolennicy obrzezania, jak czytamy, nie troszczą się o zachowanie Prawa. Ich zabiegi o cudze obrzezanie mają służyć dumie, a nie drugiemu człowiekowi. Trudno o gorsze poczucie niż bycie traktowanym jak dowód czyjejś skuteczności. Warto zauważyć, jak wyraźnie Paweł wskazuje motyw: chodzi o to, by móc się pochwalić. Troska zamienia się wtedy w scenę, na której liczy się wygląd, a nie spotkanie z drugim człowiekiem. W Liście do Galatów 6:2 brzemiona mają być noszone wspólnie, tu zaś ktoś nosi cudze ciało jak trofeum. Liczy się więc nie samo zaangażowanie, ale to, komu ono służy. W Liście do Galatów 6:14 sam autor wybiera inną chlubę, krzyż naszego Pana Jezusa Chrystusa, i właśnie w tym wyborze widać, jak bardzo zmienia się spojrzenie na innych. Prawdziwa troska nie potrzebuje widowni, ponieważ jej źródło leży poza ludzkim uznaniem, a więc nie musi nikogo traktować jak dowodu czyjejś wartości.

W Liście do Galatów 6:13 Paweł wskazuje na sprzeczność: ludzie nakłaniający Galatów do obrzezania sami nie zachowują Prawa, a mimo to chcą chlubić się tym, że inni przyjęli ten znak na ciele. Nie chodzi więc o sam obrządek jako temat oderwany od reszty sporu. Stawką jest to, czym można się pochwalić i czyją przychylność zdobyć. Bezpośrednio wcześniej Paweł mówi, że ci nauczyciele zabiegają o ludzkie względy i chcą uniknąć prześladowania z powodu krzyża Chrystusa. Obrzezanie Galatów mogłoby stać się dla nich widocznym dowodem sukcesu, nie wyrazem troski o wierność Bogu. Paweł zestawia ten motyw z własnym chlubieniem się krzyżem, a zaraz potem podkreśla, że liczy się nowe stworzenie. Werset odsłania różnicę między posłuszeństwem jako znakiem przynależności do Boga a religijnym znakiem użytym dla własnego uznania. Sam wygląd pobożności nie rozstrzyga o jej sensie; znaczenie ujawnia motyw i kierunek, ku któremu prowadzi. U Pawła centrum nie stanowi ludzka chluba z cudzej zmiany, lecz krzyż Chrystusa i nowe życie.

Ten werset odsłania motyw, który łatwo przeoczyć: zaangażowanie w sprawy religijne może wyglądać na troskę o innych, a w istocie służyć czemuś innemu. Paweł pisze o ludziach, którzy zabiegają o obrzezanie wiernych, ale nie troszczą się o zachowanie Prawa. Ich motywem jest chęć pochwalenia się, a nie wierność Bogu. Ten sam mechanizm Paweł opisuje wcześniej, w Liście do Galatów 6:12, mówiąc o ludzkich względach i o uniknięciu prześladowania z powodu krzyża. Ciało wiernych staje się w tej grze sceną do popisu, a wiara zamienia się w osiągnięcie, które można pokazać. Praktycznie rzecz biorąc, to ostrzeżenie dla każdego, kto dba o zewnętrzne przejawy swojej wiary. Ktoś może wzorowo prowadzić praktyki religijne, a jednocześnie robić to głównie po to, by zyskać uznanie w swoim kręgu. Z zewnątrz tego zwykle nie widać. Prawdę ujawnia to, co dzieje się w człowieku wtedy, gdy nikt nie patrzy i nie ma z tego żadnej korzyści. Paweł w Liście do Galatów 6:14 przenosi chlubę na właściwe miejsce, czyli na krzyż Pana Jezusa Chrystusa. Jedynym powodem do dumy pozostaje to, co Bóg dokonał w Chrystusie, a nie to, czym człowiek może zaimponować innym.

Paweł odsłania rozdźwięk między religijnym znakiem a troską o wierność Bogu. Zwolennicy obrzezania zabiegają o zmianę na ciałach innych ludzi, lecz nie po to, by sami zachowywać Prawo. Chcą mieć powód do chluby. W sąsiednim wersecie Paweł dodaje, że pragną też uniknąć prześladowania z powodu krzyża Chrystusa. Znak wiary staje się więc narzędziem ludzkiego uznania i osłoną przed kosztem wierności. W tym ostrzeżeniu pobrzmiewa wcześniejsze przypomnienie, że ten, kto uważa się za coś, zwodzi samego siebie. Wspólnota Chrystusa nie jest miejscem, w którym cudze ciało, wybory czy religijne oznaki służą budowaniu własnej pozycji. Wcześniej Paweł mówi o łagodnym podnoszeniu upadającego i o noszeniu brzemion drugich. Taka troska nie szuka trofeów; pozostaje blisko człowieka. Odpowiedź Pawła brzmi: chlubić się można jedynie krzyżem Chrystusa. Nie obrzezanie ani jego brak, lecz nowe stworzenie ma znaczenie. Ciało nie jest tu powodem do czyjejś chluby, lecz miejscem życia, które należy do Chrystusa. W perspektywie krzyża wiara nie jest znakiem zdobytym na drugim człowieku, ale przemianą, której nie da się zastąpić zewnętrznym dowodem.