List do Galatów 4:7 – znaczenie i zastosowanie

Słowa „A zatem nie jesteś już niewolnikiem, lecz synem. Jeżeli zaś synem, to i dziedzicem z woli Bożej” w Liście do Galatów 4:7 zamykają myśl, którą Paweł rozwija od początku rozdziału. Dziedzic, dopóki jest nieletni, niczym nie różni się od niewolnika, choć należy do niego wszystko. Apostoł przypomina, że tak było z nami, zanim nadeszła pełnia czasu. Synostwo nie wyrasta więc z dojrzałości ani z zasług, lecz z tego, co Bóg uczynił przez swojego Syna. Ważne jest też to, co dzieje się w sercu. W Liście do Galatów 4:6 czytamy, że Bóg wysłał do naszych serc Ducha swojego Syna, który woła: Abba, Ojcze! Ta relacja zaczyna się od wezwania, a nie od rozliczenia. Dziedzictwo zostaje przypisane woli Bożej, a nie czyjejś przydatności czy wytrwałości w posłuszeństwie. Przy takim spojrzeniu tożsamość syna nie musi być co dzień na nowo wywalczana, bo jej źródłem jest Ojciec, który sam ją ustanawia. Paweł przypomina to wspólnocie, która zaczyna wracać do przestrzegania dni i świąt, jakby chciała znów podporządkować się dawnym żywiołom. Tożsamość syna ma więc znaczenie także dla codziennych wyborów.

W Liście do Galatów 4:7 Paweł domyka obraz rozpoczęty porównaniem nieletniego dziedzica do niewolnika. Dziedzic może należeć do rodziny i mieć prawo do przyszłego majątku, a jednak przez pewien czas żyć pod cudzym zarządem. Ten obraz wyjaśnia, dlaczego samo posiadanie obietnicy nie oznacza jeszcze doświadczania wolności. Zmiana opisana przez Pawła nie wynika z zasług ani z osiągnięcia dojrzałości. W poprzednich wersetach jej źródłem jest działanie Boga: posłał Syna, aby wykupił podlegających Prawu i dał im przybrane synostwo. Duch Syna potwierdza tę nową więź wołaniem „Abba, Ojcze!”. Dlatego „dziedzic z woli Bożej” oznacza przynależność otrzymaną, nie zapłatę za religijny wysiłek. Słowo „syn” odzwierciedla język dziedziczenia w świecie Pawła; sens zdania dotyczy statusu członków wspólnoty jako dzieci Boga, a nie biologicznej płci. Nie oznacza też niezależności od Boga. Następne wersety ostrzegają przed powrotem do niewoli. Wolność w tym fragmencie polega na nowej relacji: człowiek nie służy już jak niewolnik, lecz należy do rodziny i otrzymuje udział w jej dziedzictwie z Bożej łaski.

Ten werset zamyka wywód o dziedzicu, który dopóki jest nieletni, niczym nie różni się od niewolnika, choć wszystko już do niego należy. Paweł pisze, że sytuacja zmienia się dopiero w czasie określonym przez ojca. W Liście do Galatów 4:7 czytamy: „A zatem nie jesteś już niewolnikiem, lecz synem. Jeżeli zaś synem, to i dziedzicem z woli Bożej.” Status syna nie wynika z zasług ani z tego, jak dobrze ktoś pracuje. Wynika z przybrania, które stało się możliwe dzięki Synowi, o czym mówią wersety 4 i 5. Różnicę widać w zwykłym dniu. Niewolnik żyje w lęku przed rachunkiem i ciągle liczy, czy zasłużył na swoje miejsce. Syn pracuje z poczucia, że dom już do niego należy, i z tego rodzi się spokojna odpowiedzialność. Ktoś, kto boi się, że zawiódł, bywa posłuszny z lęku. Ktoś, kto wie, że jest dzieckiem, bywa wierny z miłości. Słowo „dziedzic” niesie jeszcze jedną myśl. Dziedzictwo jest darem, który ojciec przekazuje w swoim czasie, a nie nagrodą za wynik.

„A zatem” łączy ten werset z obrazem niedojrzałego dziedzica, który mimo przyszłego prawa do majątku pozostaje pod opieką zarządców. Paweł wskazuje na zmianę, której źródłem jest działanie Boga: przez Syna ludzie otrzymują przybrane synostwo, a Duch Syna woła w ich sercach: „Abba, Ojcze!”. To więź ustanowiona z Bożej woli, nie nagroda za osiągniętą dojrzałość. Słowa „nie jesteś już niewolnikiem” nie obiecują życia bez trudności. W kolejnych zdaniach Paweł przestrzega Galatów przed ponownym podporządkowaniem się temu, co nazywa bezsilnymi żywiołami. Wolność oznacza tu przynależność do Boga zamiast powrotu pod dawną władzę. Dziedzic nie musi zasługiwać na miejsce w rodzinie, by otrzymać obietnicę. Współczesnym obrazem tej prawdy może być człowiek, który nie pozwala, by jego wartość wyznaczał wyłącznie lęk, presja czy religijne obowiązki podejmowane dla zdobycia Bożej przychylności. Werset nie usuwa wszystkich zmagań, lecz określa, do kogo należy ten, kto w Chrystusie otrzymał synostwo. Dziedzictwo zaczyna się od łaski Boga.