Księga Ezechiela 16:1 – znaczenie i zastosowanie

Ezechiel przebywał wtedy wśród wygnańców w Babilonii. Jeremiasz nadal był w Jerozolimie, ale pisał do wygnańców w Babilonii, a Ezechiel przemawiał do mieszkańców Jerozolimy. Żaden z nich nie uznawał służby drugiego za coś, co umniejszałoby jego własną. Zarówno głoszenie, jak i pisanie służyły dobru ludu Bożego. Jeremiasz pisał, by pocieszać wygnańców, bo tego potrzebowali. Ezechiel otrzymał polecenie, by przemawiać do Jerozolimy, uświadamiając jej winę i skłaniając ją do pokory, bo tego potrzebowała.

Jego misja jest jasno określona w Księdze Ezechiela 16:2: miał uświadomić Jerozolimie jej obrzydliwości, czyli grzechy. Miał przedstawić je jasno i bez osłonek. Grzech nie tylko gniewa Boga, ale też budzi w Nim odrazę, ponieważ sprzeciwia się Jego świętej naturze. Jest szczególnie odrażający w mieście takim jak Jerozolima, gdzie ludzie wyznawali religię. Nawet ci, którzy otrzymali wiele światła, często nie chcą poznać własnych grzechów. Z natury jesteśmy stronniczy wobec samych siebie, dlatego usprawiedliwiamy, umniejszamy lub wypieramy swoje winy. Musimy jednak je poznać, aby móc je wyznać i uznać, że Bóg słusznie nas za nie osądza. Do zadań duszpasterza należy skłanianie grzeszników, by zmierzyli się ze swoimi obrzydliwościami, ukazywanie im prawa niczym lustra i jasne nazywanie ich win: „To ty jesteś tym człowiekiem”.

Aby Jerozolima dostrzegła swoją odrażającą niewdzięczność, Bóg najpierw przypomina jej wielkie rzeczy, których dla niej dokonał. Pokazuje, jak nędzne i bezradne były jej początki oraz jak niewiele zasługiwała na Jego przychylność i zaszczyty. Jerozolima symbolizuje tu żydowską wspólnotę religijną i naród, przedstawione jako porzucone dziecko z niskiego pochodzenia, niechciane i pozbawione prawdziwej miłości matki.

Naród żydowski miał skromne początki. Bóg mówi: „Twoje pochodzenie wywodzi się z ziemi Kanaan” (Księga Ezechiela 16:3), co oznacza, że od samego początku jego duch i postępowanie przypominały te, które cechowały Kananejczyków. Patriarchowie mieszkali w Kanaanie, ale tylko jako przybysze i wędrowcy. Nie posiadali tam ziemi, poza miejscem pochówku. Abraham i Sara byli prawdziwymi przodkami tego narodu, a jednak żyli pośród Amorytów i Chetytów jako obcy. Byli zależni od sąsiadów i bali się ich. Gdyby patriarchowie od początku podbili tę ziemię i wzięli ją w posiadanie, przyniosłoby to chwałę ich rodowi. Zamiast tego wędrowali od jednego narodu do drugiego, jak dzierżawcy zmieniający gospodarstwa, niemal jak żebracy chodzący od drzwi do drzwi, choć było ich bardzo niewielu. Co gorsza, ich ojcowie służyli innym bogom w Ur Chaldejskim (Księga Jozuego 24:2), a obcy bogowie nadal znajdowali się w domu Jakuba (Księga Rodzaju 35:2). Od wczesnych lat ciążyła więc na nich skłonność do bałwochwalstwa i pod tym względem ich przodkowie przypominali Amorytów i Chetytów.

Równie żałosny był początek ich wzrostu. Byli jak nowo narodzone dziecko, które umrze, jeśli nikt się nim nie zaopiekuje. Gdy Izrael zaczął się rozmnażać i stawać narodem, głód wypędził go z ziemi przeznaczonej dla niego. Egipt stał się otwartym polem, na które go wyrzucono. Nie miał tam ochrony ze strony rządzących. Przeciwnie, traktowano go surowo i zatruwano mu życie. Nie zachęcano go do zakładania rodzin ani nie pomagano mu zdobywać majątku; nie miał też przyjaciół ani sprzymierzeńców, którzy mogliby go umocnić. Józef, który wcześniej był dla Izraela pasterzem i podporą, już nie żył. Król Egiptu, zamiast okazać życzliwość ze względu na Józefa, próbował zgładzić każdego chłopca zaraz po narodzinach (Apokalipsa św. Jana 12:4). Nakazał zabijać wszystkich chłopców, co zapewne doprowadziło do porzucenia wielu niemowląt na śmierć, być może tak jak sugeruje ten obraz.

Założyciele innych narodów musieli wykorzystywać cały swój spryt i wszystkie dostępne środki, by zapewnić przetrwanie młodym państwom. Na przykład budowa potęgi Rzymu wymagała ogromnego wysiłku. Izrael jednak na początku nie otrzymał takiej opieki. Pozostawiono go bez ochrony niczym nowo narodzone dziecko leżące na otwartym polu: z nieodciętą pępowiną, nieobmyte, nienatarte solą i nieowinięte, bo nikt nie miał nad nim litości (Księga Ezechiela 16:4–5). Ocalenie niemowląt zawdzięczamy naturalnemu współczuciu, które Bóg wzbudził w rodzicach i opiekunach wobec bezradnych dzieci.

Mowa o dziecku, które porzucono i które budziło odrazę samym swoim istnieniem. Pokazuje to, jak bardzo nienawidzili go ci, którzy je zrodzili, i jak odrażające wydawało się innym. Egipcjanie uważali Izraelitów za obrzydliwych, jak czytamy w Księdze Rodzaju 43:32 i 46:34. Niektórzy sądzą, że obraz ten wskazuje również na zepsuty i krnąbrny charakter ludu od samego początku. Izraelici byli nie tylko najsłabszym i najmniej licznym ze wszystkich ludów (Księga Powtórzonego Prawa 7:7), lecz także wyjątkowo uparci i nieposłuszni. Bóg dał im dobrą ziemię nie dlatego, że byli sprawiedliwi, lecz dlatego, że byli ludem o twardym karku (Księga Powtórzonego Prawa 9:6). Mojżesz powiedział im później, że buntowali się przeciw Panu od chwili, gdy ich poznał (Księga Powtórzonego Prawa 9:24).

Nie obmyto ich, nie natarło solą ani nie owinięto. Niełatwo było nimi pokierować ani ukształtować ich ku dobru. Bóg uczynił ich swoim ludem nie dlatego, że dostrzegł w nich coś pociągającego lub obiecującego, lecz dlatego, że tak Mu się spodobało. Jest to również trafny obraz wszystkich ludzi z natury. Już od urodzenia jesteśmy ukształtowani przez grzech, poczęci w grzechu, z umysłem pogrążonym w ciemności i sercem odwróconym od Boga. Grzech czyni nas odrażającymi w oczach Boga. Nie powinno nas więc dziwić wezwanie: „Musicie się na nowo narodzić”.