Księga Ezechiela 13:17 – znaczenie i zastosowanie

Tak jak Bóg obiecał, że gdy wyleje swojego Ducha na swój lud, prorokować będą zarówno synowie, jak i córki, tak diabeł, działając jako duch kłamstwa i fałszu, przemawia zarówno przez fałszywych proroków, jak i fałszywe prorokinie. To właśnie przeciwko tym zwodzicielkom prorok ma wystąpić w tym miejscu. Nie są zbyt mało znaczące ani niegodne uwagi, a słabość przypisywana ich płci ani szacunek, jakim zwykle darzy się kobiety, nie mogą usprawiedliwić ich grzechu ani uchronić ich przed Bożym upomnieniem i sądem.

Bóg mówi: „Synu człowieczy, zwróć swoją twarz przeciwko córkom swojego ludu” (Księga Ezechiela 13:17). W tym miejscu Bóg nie nazywa ich swoim ludem w ciepłym, serdecznym sensie. Mówi „twój lud”, jak w Księdze Wyjścia 32:7, wskazując, że należą do tego narodu, choć popadły w grzech. Twierdzą, że mają ducha proroctwa, i mówią zgodnie z tym, co głoszą mężczyźni, podobnie jak prorocy Achaba, którzy wciąż zapewniali: „Idź i zwyciężaj”. Mówią też to, co podpowiada im własne serce, wypowiadając wszystko, co przyjdzie im do głowy, choć niczego z tego nie wiedzą. Dlatego prorok ma wystąpić przeciwko nim, przemawiając w imieniu samego Boga. Ma otwarcie stanąć im naprzeciw i sprawdzić, czy zdołają obronić swoje stanowisko w konfrontacji. Gdy grzesznicy stają się zuchwali, ci, którzy ich napominają, również muszą wykazać się odwagą.

Ich grzech opisano na kilka sposobów. Po pierwsze, świadomie okłamywały ludzi, którzy przychodzili do nich po wskazówki i chcieli wiedzieć, co się wydarzy. Bóg mówi: „Krzywdzicie mój lud, który słucha kłamstw, bo kłamiecie mu” (Księga Ezechiela 13:19). Ludzie przychodzili, by usłyszeć prawdę, lecz kobiety dawały im kłamstwa. Słuchacze chętnie je przyjmowali, bo odpowiadały ich grzesznym pragnieniom. To smutne, gdy ludzie wolą przyjemne kłamstwa od trudnej prawdy. Taka gotowość do słuchania kłamstw zachęca też zwodzicieli, by nadal kłamali.

Po drugie, bezcześciły imię Boga, twierdząc, że ich kłamstwa pochodzą od Niego. „Bezcześcicie moje imię pośród mojego ludu” — mówi Bóg, ponieważ wykorzystywały Jego imię, by uwiarygodnić fałsz i zdobyć dla niego zaufanie. Każdy, kto zasłania się imieniem Boga, by usprawiedliwiać kłamstwo i niegodziwość, bardzo Go znieważa. Kobiety robiły to za marną zapłatę: garść jęczmienia albo kawałek chleba. Za tak niewiele były gotowe sprzedać fałszywe proroctwo, które podobało się ludziom. Gdyby po prostu poprosiły o jedzenie jako dar ze względu na Boga, byłoby to coś innego. Przyjmując zapłatę za kłamstwo w imię Boga, plamiły jednak Jego imię, a znikomość wynagrodzenia tylko pogłębiała ich winę. Jak czytamy w Piśmie: „Za kawałek chleba człowiek dopuszcza się przewinienia” (Księga Przysłów 28:21).

Po trzecie, wzbudzały w ludziach strach i wykorzystywały swoje wpływy, by nimi kierować. Bóg mówi: „Czyhacie na dusze mojego ludu” (Księga Ezechiela 13:18). Dodaje też, że czyhają na nie, „by je przepędzić”, a nawet „by zapędzić je do ogrodów” (Księga Ezechiela 13:20). Może to znaczyć, że stosowały wszelkie sztuczki, by zwabić ludzi do miejsc, w których wygłaszały fałszywe orędzia, albo że miały nad nimi tak wielką władzę, iż zmuszały ich do robienia tego, czego chciały. Ludzie rzeczywiście ponosili winę za to, że ich słuchali, ale prorokinie również były winne, bo kłamstwami zdobywały ich uwagę. Twierdziły, że potrafią zachować przy życiu dusze tych, którzy do nich przychodzili (Księga Ezechiela 13:18). W istocie mówiły ludziom, że wszystko będzie dobrze, jeśli tylko będą ich słuchać i je wspierać. W ten sposób zwodziły osoby niepewne i niestałe, którym zależało na zbawieniu, lecz nie rozumiały, jaką drogą można je osiągnąć. Podejrzliwie należy patrzeć na każdego, kto twierdzi, że zapewni zbawienie jakiejś grupie czy stronnictwu.

Po czwarte, zniechęcały prawych, a dodawały otuchy niegodziwym. Bóg mówi: „Uśmiercacie dusze, które nie powinny umrzeć, i zachowujecie przy życiu dusze, które nie powinny żyć” (Księga Ezechiela 13:19). Dalej zostaje to wyjaśnione słowami: „Zasmucałyście serce sprawiedliwego, którego Ja nie zasmuciłem” (Księga Ezechiela 13:22). Ponieważ sprawiedliwi nie popierali ich twierdzeń i nie ośmielali się tego robić, kobiety ogłaszały przeciwko nim wyroki i przysparzały im cierpienia. Obmawiały ich, by w oczach ludzi wydali się mało warci lub godni pogardy, a czyniły to w imię Boga. Uczciwi ludzie chodzili przez to ze zbolałym sercem. Bóg nie chciał, by traktowano ich w ten sposób. Pragnął, by ich pocieszano i darzono szacunkiem.

Jeszcze gorsze było to, że wzmacniały niegodziwych i popychały ich do dalszego grzechu. Obiecywały grzesznikom życie, choć trwali w grzechu, i pokój, choć nie zmieniali swojego postępowania. Dodawały im przez to pewności siebie i zatwardzały ich serca. Niektórzy sądzą, że chodzi tu o surowe wyroki wydawane na ludzi już uprowadzonych na wygnanie, których cierpienie doprowadziło do pokory, podczas gdy kobiety chwaliły tych, którzy zbuntowali się przeciw królowi babilońskiemu, umacniając ich w uporze. Inni uważają, że bezczeszcząc imię Boga, zasmucały prawdziwie wierzących, a ateistom i niewierzącym dostarczały kolejnych powodów do szyderstw z Bożego objawienia. Ci, którzy ranią serca prawych i dodają odwagi grzesznikom, będą musieli zdać z tego sprawę. Nic nie umacnia grzeszników bardziej niż zapewnienie, że mogą dostąpić zbawienia bez pokuty albo że mogą pokutować, nie porzucając swoich niegodziwych dróg.

Po piąte, naśladowały prawdziwych proroków, posługując się znakami, by poprzeć swoje fałszywe orędzia, tak jak uczynił Chananiasz (Księga Jeremiasza 28:10). Znaki, których używały, odpowiadały ich roli kobiet. Przyszywały ludziom małe poduszki pod pachy, jakby chciały pokazać, że mogą czuć się bezpiecznie i nie muszą obawiać się nadchodzących nieszczęść.

Sporządzały też małe nakrycia głowy dla ludzi w każdym wieku i o różnym wzroście, zarówno młodych, jak i starych, dopasowując je do każdej osoby (Księga Ezechiela 13:18). Nakrycia te przypominały odznaki wolności albo zwycięstwa. Sugerowały, że ludzie nie tylko zostaną ocaleni od Babilończyków, lecz także nad nimi zatriumfują.

Niektórzy sądzą, że były to elementy przesądnego obrzędu towarzyszącego fałszywym proroctwom. Być może kobiety przygotowywały ludzi na przyjęcie swoich kłamstw, umieszczając im pod pachami zaczarowane poduszki i nakładając na głowy tkaniny, by pobudzić ich wyobraźnię i rozbudzić fałszywe nadzieje. Możliwe też, że słowa te są przenośnią. W takim razie kobiety robiły wszystko, by zapewnić ludziom poczucie bezpieczeństwa, co symbolizowały poduszki, i wzbudzić w nich dumę, co symbolizowały ozdobne nakrycia głowy, być może kładzione na głowach lub na nich haftowane.

Następnie komentarz przechodzi do gniewu Boga, który zwraca się przeciwko tym kobietom. Zapowiada im nieszczęście (Księga Ezechiela 13:18) i oświadcza, że występuje przeciwko sposobom, jakich używały, by zwodzić i wprowadzać ludzi w błąd (Księga Ezechiela 13:20). Co Bóg im uczyni? Po pierwsze, ich działania okażą się nieskuteczne i nie będą mogły już ich kontynuować. Bóg mówi: „Nie będziecie już oglądać fałszywych wizji ani otrzymywać boskich orędzi” (Księga Ezechiela 13:23). Nie oznacza to, że kobiety okażą skruchę i przestaną głosić swoje twierdzenia. Raczej zamilkną ze wstydu, gdy wydarzenia dowiodą, że się myliły. Być może też ich wyobraźnia przestanie działać tak, jak wcześniej pomagała im tworzyć fałszywe proroctwa. Możliwe wreszcie, że Bóg po prostu położy kres ich działalności.

Po drugie, lud Boży zostanie uwolniony spod ich władzy. Gdy ludzie zrozumieją, że prorokinie zwiodły ich fałszywym pokojem i złudnym pocieszeniem, zobaczą, że choć nie porzucili grzechu, grzech ich opuścił. Nie będą już słuchać tych fałszywych wizji ani twierdzeń o Bożym prowadzeniu. Prorokinie przestaną zasmucać prawych i dodawać odwagi niegodziwym. Poduszki zostaną zerwane spod ich pach, a nakrycia głowy z ich głów. Kłamstwa wyjdą na jaw, oszustwo zostanie ujawnione, a lud Boży nie będzie już w ich mocy — nie będą mogły jak dawniej na niego czyhać i nim kierować.

Uwolnienie od przerażającej zależności od ludzi, którzy powołując się na Boży autorytet, oszukują i tyranizują ludzkie sumienia, a duszom każą się kłaniać, żeby móc po nich deptać, jest wielkim miłosierdziem. Dla tych, którzy czerpią przyjemność z takiej władzy, jej utrata i uwolnienie ich ofiar stanowią jednak poważną stratę. Częściowo właśnie tak było podczas reformacji, która wyzwoliła ludzi spod władzy Kościoła rzymskiego. Gdy Bóg tak działa, pokazuje, że to On jest Panem i że tylko On ma prawo ustanawiać prawo dla ludzkich dusz.