Księga Wyjścia 4:1 – znaczenie i zastosowanie

Bóg obdarzył Mojżesza wielkim zaszczytem, powołując go, by wyprowadził Izraela z Egiptu. Mojżesz jednak nie dał się łatwo przekonać i ostatecznie przyjął to powołanie z wielką niechęcią. Nie należy rozumieć tego jako braku wiary w Boże słowo i moc, lecz jako pokorną wątpliwość co do własnych możliwości. Tych, których Bóg zamierza wywyższyć, często najpierw przyodziewa w pokorę. Ci, którzy najlepiej nadają się do służby, często najmniej chętnie zgłaszają się na ochotnika.

Mojżesz najpierw wyraził obawę, że lud prawdopodobnie go nie usłucha (Księga Wyjścia 4:1). Innymi słowy, ludzie nie przyjęliby jego słów, gdyby nie dał im znaku, a on nie wiedział jeszcze, jakiego znaku ma użyć. Trudno uznać ten zarzut za uzasadniony, bo przeczył temu, co Bóg już zapowiedział: że lud usłucha głosu Mojżesza (Księga Wyjścia 3:18). Skoro Bóg mówi, że tak się stanie, czy Mojżesz może twierdzić, że będzie inaczej? Zapewne miał na myśli: „Może nie usłuchają od razu albo niektórzy z nich nie dadzą wiary”. Jak miał odpowiedzieć tym, którzy podawaliby w wątpliwość jego powołanie? Pamiętał, że lud odrzucił go już wcześniej, i obawiał się, że znów tak się stanie.

Zniechęcenie, którego doświadczamy teraz, często wyrasta z dawnych rozczarowań. Nawet mądrzy i dobrzy ludzie czasem myślą o innych gorzej, niż ci na to zasługują. Mojżesz powiedział: „Nie uwierzą mi” (Księga Wyjścia 4:1), lecz rzeczywistość miło go zaskoczyła: później lud uwierzył (Księga Wyjścia 4:31). Najpierw jednak Bóg dał mu znaki, które miały rozwiać te obawy.

Bóg dał Mojżeszowi moc czynienia cudów i wskazał mu trzy szczególne znaki. Dwa z nich ukazały się od razu, by umocnić samego Mojżesza. Prawdziwe cuda są najmocniejszym zewnętrznym dowodem na to, że Bóg rzeczywiście kogoś posłał. Dlatego nasz Zbawiciel często wskazywał na swoje dzieła, na przykład w Ewangelii Jana 5:36, a Nikodem powiedział, że właśnie dzięki nim uwierzył (Ewangelia Jana 3:2). Mojżesz został ustanowiony sędzią i prawodawcą Izraela, a cuda były pieczęcią jego powołania. Przyszedł z wyraźnym dowodem swojego umocowania.

Laska w ręku Mojżesza stała się przedmiotem podwójnego cudu. Gdy rzucił ją na ziemię, zamieniła się w węża. Kiedy ją podniósł, znów stała się laską (Księga Wyjścia 4:2–4). Sama przemiana ukazywała Bożą moc: martwy kij stał się żywym wężem, i to groźnym, tak przerażającym, że Mojżesz przed nim uciekł. Także przemiana węża z powrotem w laskę była dziełem Pana. Cud ten przynosił Mojżeszowi zaszczyt, bo dokonał się przez prosty gest: rzucił laskę na ziemię i podniósł ją, bez zaklęć, amuletów czy magii. Pokazywało to, że działał z Bożego upoważnienia, w sposób wykraczający poza zwykły porządek natury i opatrzności.

Ten znak miał również swoje znaczenie. Faraon traktował Izraela jak węża, jako niebezpieczny lud, i próbował go zmiażdżyć (Księga Wyjścia 1:10). Poniżył Izraelitów i dążył do ich zagłady, lecz teraz mieli znów stać się laską. Można też powiedzieć, że Faraon zamienił laskę władzy w węża ucisku, przed którym Mojżesz uciekł do Midianu. Teraz za pośrednictwem Mojżesza sytuacja miała się odwrócić. Znak ten miał też przekonać Izraelitów, że Mojżesz rzeczywiście został posłany przez Boga, by dokonywać tych dzieł (Księga Wyjścia 4:5). Cuda są znakami dla tych, którzy jeszcze nie wierzą (Pierwszy List do Koryntian 14:22).

Następnie przedmiotem cudu stała się własna ręka Mojżesza. Włożył ją za pazuchę, a gdy ją wyjął, była dotknięta trądem. Włożył ją tam ponownie, a po wyjęciu znów była zdrowa (Księga Wyjścia 4:6–7). Po pierwsze, znak ten oznaczał, że Bóg da Mojżeszowi moc sprowadzenia na Egipt ciężkich chorób, a na jego modlitwę choroby te zostaną usunięte. Po drugie, wskazywał, że Izraelici w Egipcie stali się niczym trędowaci: skalani grzechem i niemal wyniszczeni przez ucisk. Trędowatego traktowano jak kogoś, kto już umarł (Księga Liczb 12:12). Lecz gdy Izraelici znajdą się pod opieką Mojżesza, zostaną oczyszczeni i uzdrowieni, a doznane przez nich krzywdy zostaną naprawione. Po trzecie, znak pokazywał, że Mojżesz będzie czynił cuda nie własną mocą ani dla własnej chwały, lecz mocą Boga i ku Jego chwale. Ręka Mojżesza dotknięta trądem nie pozostawiała miejsca na chlubienie się.

Drugi znak miał rozwiać wszelkie wątpliwości, które mogłyby pozostać, gdyby pierwszy znak nie przekonał Izraelitów. Bóg chętnie daje dodatkowe dowody prawdziwości swojego słowa i hojnie dostarcza świadectw. Różnorodność cudów jeszcze bardziej potwierdza ich wiarygodność.

Bóg powiedział też Mojżeszowi, że po przybyciu do Egiptu ma przemienić część wody z rzeki w krew (Księga Wyjścia 4:9). Początkowo miało to być znakiem. Gdy Faraon nadal nie uwierzył, później cała rzeka zamieniła się w krew i stało się to plagą. Mojżesz miał użyć tego cudu, jeśli dwa pozostałe znaki nie przekonają Izraelitów. Niewiara nie będzie miała żadnego usprawiedliwienia i okaże się upartym, świadomym oporem. Jeśli chodzi o Izraela, Bóg już wcześniej zapowiedział, że lud usłucha (Księga Wyjścia 3:18). Mimo to ustanowił te znaki, by umocnić Izraelitów, bo Ten, który postanawia cel, postanawia również środki prowadzące do niego.