Księga Wyjścia 33:1 – znaczenie i zastosowanie

Oto wiadomość, którą Bóg przekazał Izraelitom przez Mojżesza. Pokazywała, że nadal nie byli Mu mili i że ich relacja z Nim wciąż była zła. Mojżesz musiał im to powiedzieć, żeby poczuli ciężar swojego grzechu.

Bóg najpierw nazywa ich w sposób, który ich upokarza, mówiąc o nich prawdę: są ludem o twardym karku, czyli upartym i niechętnym, by poddać się Jego władzy (Księga Wyjścia 33:3; Księga Wyjścia 33:5). „Idź — mówi Bóg do Mojżesza — i powiedz im to”. Mówi tak Ten, który zna ich lepiej, niż oni sami siebie znają. Bóg chciał poddać ich jarzmu swego prawa i związać z sobą przymierzem, ale ich karki były zbyt sztywne, by się skłonić. Chciał uleczyć ich krzywe, grzeszne serca i je wyprostować, lecz oni byli uparci i nie chcieli przyjąć pouczenia. Nie chcieli, by Bóg nad nimi panował. Bóg osądza ludzi według stanu ich serc. My widzimy, co ludzie robią, ale Bóg widzi, jacy są. My widzimy to, co z nich wychodzi, ale Bóg widzi, co kryje się w ich wnętrzu. Nic nie budzi Jego większej odrazy niż upór — a upór należy przecież do najgorszych cech, jakie mogą mieć dzieci.

Bóg mówi im także, na co zasłużyli. Mógł w jednej chwili stanąć pośród nich i ich zgładzić (Księga Wyjścia 33:5). Gdyby potraktował ich stosownie do ich grzechów, szybko by ich wytracił. Ci, którym Bóg przebacza, powinni zrozumieć, na co zasłużył ich grzech i jak nieszczęśliwy byłby ich los, gdyby im nie przebaczył. Wtedy Jego miłosierdzie jawi się jako jeszcze większe.

Bóg każe im odejść stamtąd i wyruszyć do ziemi Kanaan (Księga Wyjścia 33:1). Wciąż przebywali pod górą Synaj, gdzie Bóg zamierzał wznieść przybytek — swój święty namiot, w którym miał być czczony pośród nich. Skoro do tego jeszcze nie doszło, polecenie sugeruje, że nie stanie się to właśnie tam. Pobrzmiewa w nim myśl: „Niech ruszą dalej tacy, jacy są”, co wyraźnie ukazywało gniew Boga.

Bóg powierza ich także Mojżeszowi, temu, który wyprowadził ich z Egiptu, i jemu pozostawia poprowadzenie ich do Kanaanu. Nadal obiecuje dotrzymać przymierza z Abrahamem i dać im tę ziemię, ale odbiera im szczególne znaki swojej obecności, które wcześniej im towarzyszyły. Pośle przed nimi anioła, by ich chronił, bo inaczej wrogie potęgi szybko by ich zniszczyły. Nie pójdzie jednak pośród nich, aby ich nie zgładzić (Księga Wyjścia 33:2; Księga Wyjścia 33:3). Nie oznacza to, że anioł byłby łagodniejszy od Boga. Oznacza to, że obrażenie anioła byłoby mniej poważne niż obrażenie samego Boga, obecnego pośród nich w widzialny sposób. Im większymi przywilejami się cieszymy, tym większe grozi nam niebezpieczeństwo, jeśli nie korzystamy z nich właściwie i nie postępujemy stosownie do nich.

Bóg mówi tu tak, jakby nie wiedział, co uczynić dalej. Sprawiedliwość mówi: „Zgładź ich i wytracaj”. Miłosierdzie zaś mówi: „Jakże mógłbym cię porzucić, Efraimie?” (Księga Ozeasza 11:8). Dlatego Bóg mówi: „Zdejmijcie ozdoby, a wtedy zdecyduję, co z wami uczynić” (Księga Wyjścia 33:5). Innymi słowy: przyjmijcie postawę pokuty, aby sprawa mogła zakończyć się dla was pomyślnie i żeby miłosierdzie zatriumfowało nad sądem. Wezwania do pokuty są wyraźnym znakiem, że Bóg wciąż zamierza okazać miłosierdzie. Gdyby Pan postanowił ich zgładzić, sprawiedliwość wiedziałaby, co uczynić z ludem o twardym karku. Bóg jednak nie ma upodobania w śmierci bezbożnych. Niech zawrócą i okażą skruchę, a wtedy miłosierdzie, które zdaje się nie wiedzieć, jak postąpić, znajdzie rozwiązanie.

Lud usłyszał tę wiadomość z bólem. Zasmuciła ich wieść, że Bóg nie będzie im towarzyszył swoją szczególną obecnością. Dlatego zaczęli lamentować (Księga Wyjścia 33:4). Opłakiwali grzech, który oddalił od nich Boga, i ubolewali, bo była to najdotkliwsza kara, jaką mógł sprowadzić ich grzech. Gdy miecz Lewitów zabił od razu trzy tysiące z nich, nie czytamy, by lamentowali — być może dlatego, że mieli nadzieję, iż w ten sposób zadośćuczynią za swoją winę. Ale kiedy Bóg odmówił im swej przychylnej obecności, wtedy lamentowali i gorzko się smucili.

Dla ludzi, którzy naprawdę pokutują, jednym z najtrudniejszych i najbardziej przerażających skutków grzechu jest odsunięcie się Boga. Bóg obiecał im ziemię opływającą w mleko i miód, ale trudno im było się nią cieszyć bez Jego obecności. Nawet Kanaan nie byłby przyjemnym miejscem bez Niego. Dlatego lamentowali.

Na znak głębokiego wstydu i pokory ci, którzy nie mieli jeszcze na sobie ozdób, nie założyli ich (Księga Wyjścia 33:4). Ci zaś, którzy już je nosili, zdjęli je w pobliżu góry albo — jak odczytują to niektórzy — z dala od niej (Księga Wyjścia 33:6), stojąc z daleka jak celnik z przypowieści Jezusa (Ewangelia Łukasza 18:13). Bóg polecił im odłożyć ozdoby (Księga Wyjścia 33:5), więc tak uczynili. Pokazali w ten sposób głęboki żal, a także w święty sposób ukarali samych siebie za to, że oddali swoje kolczyki na wykonanie złotego cielca. Skoro byli gotowi oddać swoje ozdoby, by wesprzeć grzech, mogli przynajmniej odłożyć je na znak żalu i wstydu.

Gdy Pan Bóg wzywa do płaczu i żałoby, powinniśmy być posłuszni. Powinniśmy nie tylko powstrzymywać się od smacznego jedzenia (Księga Daniela 10:3), ale także odkładać ozdoby. Nawet rzeczy stosowne w innych okolicznościach nie pasują w czasie uniżenia ani podczas publicznego nieszczęścia (Księga Izajasza 3:18).