Księga Wyjścia 31:12 – znaczenie i zastosowanie

Oto surowy nakaz, by zachowywać dzień szabatu jako święty (Księga Wyjścia 31:13–17). Prawo dotyczące szabatu zostało ogłoszone już wcześniej, przed jakimkolwiek innym prawem, w poleceniach związanych z manną (Księga Wyjścia 16:23). Znalazło się także w prawie moralnym, w czwartym przykazaniu, a następnie zostało dodane do prawa cywilnego (Księga Wyjścia 23:12). Teraz dołączono je do prawa obrzędowego, ponieważ przestrzeganie szabatu jest jak granica i zabezpieczenie całego Prawa. Gdy ludzie przestają troszczyć się o ten dzień, wkrótce tracą zarówno pobożność, jak i uczciwość.

Niektórzy sądzą, że umieszczono ten nakaz tutaj z innego powodu. Bóg właśnie polecił zbudować i wyposażyć przybytek tak szybko, jak to możliwe, ale nie chciał, by lud uznał pilność zadania za pozwolenie na pracę w szabat. Dlatego w odpowiednim momencie dodano ostrzeżenie: „Mimo to przestrzegajcie moich szabatów”. Prace należało przyspieszyć, lecz nie wolno było przy tym łamać Bożego prawa. Nawet prace przy przybytku miały ustawać na czas szabatu, ponieważ Bóg pilnie strzeże czci należnej Jego szabatom.

Mówi się tu o szabacie kilka rzeczy. Po pierwsze, jest on znakiem między Bogiem a Jego ludem (Księga Wyjścia 31:13, 17). Już samo ustanowienie szabatu świadczyło o Bożej przychylności, ponieważ odróżniało Izraela od wszystkich innych narodów. Przestrzeganie tego dnia ukazywało obowiązek ludu i jego posłuszeństwo. Wyznaczając ten dzień, Bóg oznajmiał też, że przeznaczył Izraela dla siebie i do swojej służby.

Wskazują na to również słowa obietnicy: „Przestrzegajcie moich szabatów, abyście wiedzieli, że Ja, Pan, uświęcam was”. Jeśli Bóg skłania nasze serca do przestrzegania czwartego przykazania, świadczy to o działaniu Jego Ducha w nas. Gdy oddajemy cześć Bogu w Jego dniu, staje się on znakiem, że Bóg działał w naszych sercach. Dlatego szczęśliwym nazwany jest ten, kto zachowuje szabat i go nie profanuje (Księga Izajasza 56:2).

Przestrzegając jednego dnia odpoczynku po każdych sześciu dniach pracy, Żydzi wyznawali, że czczą Boga, który stworzył świat w sześć dni, a siódmego dnia odpoczął. W ten sposób odróżniali się od innych narodów. Narody te stopniowo porzuciły szabat, który miał przypominać o stworzeniu, a potem straciły też z oczu Stwórcę.

Po drugie, szabat jest „święty dla was” (Księga Wyjścia 31:14). Oznacza to, że służył zarówno ich dobru, jak i czci Boga. Szabat został ustanowiony dla człowieka. Te słowa oznaczają również, że mieli uważać go za święty i tak go traktować. Profanowanie szabatu byłoby świętokradztwem, poważnym wykroczeniem przeciw temu, co Bóg uświęcił.

Po trzecie, jest on „dniem szabatu i odpoczynku, świętym dla Pana” (Księga Wyjścia 31:15). Został wyłączony ze zwykłego użytku, by służyć czci i służbie Bogu. Przestrzegając go, uczymy się odpoczywać od pracy związanej z tym światem i od żądań grzesznych pragnień. Mamy oddawać Bogu siebie oraz wszystko, co posiadamy i co możemy uczynić, aby przynosiło Mu chwałę.

Po czwarte, szabat miał być przestrzegany przez wszystkie pokolenia jako trwały znak przymierza (Księga Wyjścia 31:16). Miał pozostać jednym z najmocniejszych znaków przymierza między Bogiem a Izraelem. Dlatego polecono ludowi strzec go troskliwie, jak skarbu i powierzonego dobra. Mieli go zachować, nie kalać i nigdy się go nie wyrzekać.

Poganie obchodzili doroczne święta ku czci swoich bogów, Żydzi zaś mieli szczególny przywilej cotygodniowego świętego dnia. Powinni więc pilnie go strzec. Boże prawa opierają się nie tylko na Jego autorytecie, lecz także na słusznych racjach. Głównym uzasadnieniem szabatu jest przykład samego Boga (Księga Wyjścia 31:17). Skoro stworzenie zasługuje na pamięć, to wielki Stwórca zasługuje na to, by Go naśladować i odpocząć jednego dnia po sześciu dniach pracy. Jest to szczególnie stosowne, ponieważ mamy nadzieję, że pewnego dnia odpoczniemy wraz z Nim po wszystkich naszych trudach.

Kara za złamanie tego prawa była surowa. Każdy, kto profanował szabat, wykonując w tym dniu zwykłą pracę, z wyjątkiem uczynków miłosierdzia i pobożności, miał być usunięty spośród swojego ludu (Księga Wyjścia 31:14). Miał ponieść śmierć (Księga Wyjścia 31:15). Jeśli władze cywilne zdołały udowodnić wykroczenie, powinny ukarać je sprawiedliwie. Jeśli tego nie czyniły, działał sam Bóg. Usuwał winnego przez sąd z nieba, a nawet jego rodzina miała zostać usunięta spośród Izraela.

Pogarda dla szabatu była więc grzechem, który sędziowie mieli karać. Jeśli ludzie tego nie czynili, Bóg wymierzał karę, czy to w tym życiu, czy w przyszłym, o ile nie nastąpiła skrucha.

Po drugie, Mojżesz otrzymał dwie tablice świadectwa. Bóg obiecał mu je, gdy wezwał go na górę (Księga Wyjścia 24:12), a teraz, gdy odsyłał Mojżesza na dół, dał mu tablice. Należało umieścić je w arce z należną troską i czcią (Księga Wyjścia 31:18). Bóg ogłosił Dziesięć Przykazań na górze Synaj w obecności całego ludu, a teraz zostały one spisane, by zachować je w pamięci na zawsze, bo to, co zapisane, pozostaje.

Przykazania zapisano na kamiennych tablicach. Wydaje się, że Mojżesz nie sporządził ich sam, ponieważ Księga Wyjścia 24:12 sugeruje, że znalazł je już przygotowane. Niektórzy sądzą, że w tej pracy pomagały anioły. Kamienne tablice wskazywały na trwałość Prawa, ponieważ kamień jest wytrzymałym materiałem. Ukazywały też zatwardziałość naszych serc: łatwiej zapisać coś na kamieniu niż wpisać dobrą prawdę w grzeszne serca.

Przykazania zostały zapisane palcem Boga, to znaczy z Jego bezpośredniej woli i mocy, bez użycia ludzkiego narzędzia. Tylko Bóg może wpisać swoje prawo w serce. Daje serce z ciała i przez swojego Ducha, nazywanego palcem Boga, zapisuje swoją wolę na tablicach ludzkiego serca (Drugi List do Koryntian 3:3).

Przykazania zapisano na dwóch tablicach, ponieważ uczą o naszych obowiązkach zarówno wobec Boga, jak i wobec innych ludzi. Nazywa się je tablicami świadectwa, ponieważ spisane Prawo świadczyło o woli Boga i Jego przychylności wobec ludu. Miało też być świadkiem przeciwko Izraelitom, gdyby nie byli posłuszni.

Tablice przekazano Mojżeszowi, zapewne wraz z instrukcjami, zanim umieścił je w arce. Miał je publicznie pokazać, aby wszyscy mogli je zobaczyć i przeczytać. W ten sposób przypomniano im to, co wcześniej usłyszeli. Tak więc Prawo zostało dane przez Mojżesza, lecz łaska i prawda przyszły przez Jezusa Chrystusa.