Księga Wyjścia 3:7 – znaczenie i zastosowanie

Te słowa mówią o uczuciu, które dobrze znają ludzie w każdym czasie: o zmęczeniu, bezradności i goryczy wobec ucisku. Bóg mówi, że „napatrzyłem się na udrękę mojego ludu w Egipcie” i „nasłuchałem się jego narzekań na ciemiężców”. Czasowniki opisują uważną obecność, która nie odwraca wzroku i nie zatyka uszu, nawet wtedy, gdy skarga jest gorzka i niewygodna. Najbardziej poruszające wydaje mi się zdanie końcowe: „znam więc jego uciemiężenie”. Słowo „znam” brzmi tu jak wiedza z bliska, zdobyta przez długie patrzenie i słuchanie, a nie jak informacja z raportu. Narzekanie zostaje przyjęte jako część tej relacji, a nie jako dowód niewdzięczności czy małej wiary. Ten wiersz ma w sobie cichą nadzieję. Cierpienie Izraelitów nie zostaje zbagatelizowane, a skarga, która dociera do Boga, nie przepada w pustce. Dalsze wersety Księgi Wyjścia pokazują, że ta uważność prowadzi do działania, ale to właśnie tutaj słychać najpierw troskę, która zna cudze cierpienie od środka.

W Księdze Wyjścia 3:7 Bóg mówi do Mojżesza o udręce Izraelitów w Egipcie: widzi ich cierpienie, słyszy skargi i zna ich uciemiężenie. Te trzy określenia nie przedstawiają jedynie pełnej wiedzy o faktach. Podkreślają, że krzywda ludu nie pozostaje dla Boga odległą informacją ani bezimiennym problemem. Ważne jest jednak, kogo dotyczy ta wypowiedź. Chodzi o Izraelitów zniewolonych w Egipcie, a nie o ogólną obietnicę, że każda krzywda zostanie natychmiast usunięta. Wersety 8–10 pokazują, że Bóg zapowiada wyzwolenie właśnie tego ludu i posyła Mojżesza do faraona. Jego odpowiedzią będzie działanie w konkretnej historii, nie abstrakcyjna deklaracja. Słowa Boga padają przy krzewie, gdy Mojżesz przebywa na pustyni jako pasterz. Dawne obietnice związane z Abrahamem, Izaakiem i Jakubem zostają tu połączone z aktualnym cierpieniem ich potomków. Wierność Boga nie oznacza, że niewola była pozorna albo że ból trzeba pomniejszać. Oznacza, że cierpienie Izraela jest widziane, słyszane i znane przez Boga, który w dalszej części rozmowy powierza Mojżeszowi udział w wyzwoleniu.

Zanim Bóg zapowie wyprowadzenie, mówi o tym, co widział i co słyszał. Słowa „Dosyć napatrzyłem się na udrękę mojego ludu w Egipcie” pokazują, że Pan długo przyglądał się cierpieniu Izraelitów. Ta uważna obserwacja nie była jednak bierna. Zaraz potem pada zdanie o tym, że Bóg mówi: „nasłuchałem się” narzekań. Lud krzyczał pod ciężarem niewoli, a to wołanie dotarło do uszu Boga. Werset nie pyta, czy lud zasłużył na pomoc. Stwierdza fakt: „znam więc jego uciemiężenie”. Znajomość oznacza tu bliskość i troskę, a nie tylko wiedzę o sytuacji. Ktoś, kto długo znosi ucisk, często czuje, że jego ciężar pozostaje niewidoczny dla innych. Ten tekst mówi, że takie cierpienie nie jest dla Boga obce. Dalsze słowa w Księdze Wyjścia 3:8 i 3:10 pokazują, co z tej uwagi wynika: zstąpienie, wyprowadzenie i posłanie Mojżesza. W samym wersecie 7 Bóg najpierw mówi o swojej znajomości cierpienia, a dopiero potem o działaniu. Ta kolejność ma wagę, bo pokazuje, że uwolnienie zaczyna się od prawdziwego spojrzenia na ucisk.

W słowach „Dosyć napatrzyłem się […] i nasłuchałem się” Bóg nie mówi o cierpieniu z oddali. Wymienia to, co widzi i słyszy, po czym dodaje: „znam więc jego uciemiężenie”. To poznanie jest bliskie: obejmuje los ludu w Egipcie, jego narzekanie i ciężar zadawany przez ciemiężców. Izraelici nie muszą najpierw znaleźć właściwych słów, by ich krzywda dotarła do Boga. Ten werset nie obiecuje, że każde cierpienie szybko ustąpi ani że każda modlitwa przyniesie rozwiązanie zgodne z oczekiwaniami. Mówi o konkretnym ludzie i o Bożej odpowiedzi na jego uciemiężenie. W dalszych słowach Bóg zapowiada wyprowadzenie Izraelitów, a potem posyła Mojżesza. Jego troska nie pozostaje więc jedynie współczuciem: wchodzi w historię przez działanie, choć Mojżesz nie czuje się gotowy na powierzone mu zadanie. W pobliżu płonącego krzewu odsłania się ważna prawda o świętości Boga: nie oddziela Go ona od ludzkiej krzywdy. Bóg, który wzywa Mojżesza po imieniu, zna także ciężar całego ludu. W tym spotkaniu uważność Boga staje się początkiem wyzwolenia.