Księga Wyjścia 23:10 – znaczenie i zastosowanie

Oto prawo dotyczące roku szabatowego, siódmego roku, w którym ziemia miała odpoczywać (Księga Wyjścia 23:10–11). Na początku tego roku nie należało jej orać ani obsiewać, więc nie można było oczekiwać pełnych zbiorów pod jego koniec. To, co wyrosło samo, można było zjadać na bieżąco, ale nie gromadzić na zapas.

To przykazanie miało kilka celów. Po pierwsze, pokazywało, jak żyzna była ziemia, do której Bóg ich prowadził. Tak liczny lud mógł utrzymać się na niewielkim obszarze bez handlu z innymi krajami, a mimo to co siódmy rok pozostawało mu jeszcze dość żywności. Po drugie, przypominało im, że Bóg jest właścicielem ziemi i że mają korzystać z jej plonów zgodnie z Jego wskazaniami.

Przykazanie to wystawiało także na próbę ich posłuszeństwo w sprawie, która bezpośrednio dotyczyła ich własnych interesów. Później odmowa przestrzegania tego nakazu została im poczytana za winę i przyczyniła się do utraty obiecanych dóbr (Druga Księga Kronik 36:21). Po trzecie, uczyło ich ufać Bożej opiece, a zarazem sumiennie wykonywać swoje obowiązki. Tak jak manna zebrana szóstego dnia wystarczała im na dwa dni, tak plony szóstego roku miały wystarczyć również na rok siódmy. Mieli się w ten sposób nauczyć, by nie martwić się o swoje życie (Ewangelia Mateusza 6:25). Jeśli mądrze i wiernie wykonujemy swoją pracę, możemy ufać, że Bóg da nam chleb powszedni we właściwym czasie.

Powtórzono tu także przykazanie dotyczące cotygodniowego szabatu (Księga Wyjścia 23:12). Nawet w roku odpoczynku nie należało traktować szabatu jak jednego ze zwykłych dni. Wciąż trzeba było zachowywać go jako dzień święty. Niektórzy próbowali osłabić znaczenie szabatu, mówiąc, że każdy dzień powinien być obchodzony jak szabat. Taki pogląd przekreśla jednak szczególne przykazanie, które dał Bóg.

Zabroniono im również okazywać jakikolwiek szacunek bogom okolicznych narodów (Księga Wyjścia 23:13). Przed tymi przykazaniami pojawia się ostrzeżenie odnoszące się do nich wszystkich: „Uważajcie na wszystko, co wam powiedziałem”. Można zbłądzić w obie strony, a wtedy człowiek naraża się na niebezpieczeństwo. Brak rozwagi może doprowadzić do zguby, ale nikt nie ocali siebie bez wielkiej ostrożności.

Było to szczególnie ważne, ponieważ bałwochwalstwo mocno ich pociągało i mieli być wystawieni na wiele pokus, by mu ulec. Mieli wymazać pamięć o bogach innych narodów i przestać posługiwać się ich przesądnymi powiedzeniami. Nie wolno im było wspominać o tych bogach inaczej niż z odrazą. Dobrze by było, gdyby chrześcijańskie szkoły i uczelnie wierniej przestrzegały tej zasady, bo próżno oczekiwać reformy ze sceny. Imiona i opowieści o pogańskich bogach, a raczej demonach, nie powinny być tak swobodnie i poufale przywoływane, nawet z oznakami szacunku czy w formie modlitwy. Z pewnością nie w taki sposób poznaliśmy Chrystusa.

Wymagano też, by regularnie oddawali cześć Bogu w miejscu, które On wybierze (Księga Wyjścia 23:14–17). Trzy razy w roku wszyscy mężczyźni mieli gromadzić się na świętym zgromadzeniu. Pomagało im to lepiej się poznać i darzyć wzajemną miłością, a także podtrzymywać wspólnotę odrębnego i wyróżnionego ludu. Mieli stawać przed Panem, czyli przychodzić do Jego obecności i zwracać się ku miejscu, w którym przebywał Jego majestat. W ten sposób oddawali Mu cześć jako swemu wielkiemu Władcy, od którego pochodziło wszystko, co posiadali, i któremu podlegali.

Mieli też świętować przed Panem, wspólnie jedząc i pijąc na znak radości w Bogu oraz wdzięcznego zachwytu nad Jego dobrocią. Ucztę urządza się dla radości (Księga Koheleta 10:19). Jak dobrego mamy Pana, który czyni radość przed sobą częścią naszego obowiązku i karmi sługi, gdy Mu służą. Nie powinno się nazywać religii ponurą, skoro jej uroczyste obrzędy są zarazem świętowaniem.

Nie wolno im było stawać przed Bogiem z pustymi rękami (Księga Wyjścia 23:15). Mieli przynosić dobrowolny dar jako znak szacunku i wdzięczności wobec swego wielkiego Dobroczyńcy. Tak jak nie mieli przychodzić z pustymi rękami, tak i my nie powinniśmy przychodzić na nabożeństwo z pustym sercem. Nasze dusze powinny być pełne łaski, świętych pragnień, miłości do Boga i szczerej ofiary z samych siebie, bo takie ofiary podobają się Bogu.

Pascha, Pięćdziesiątnica i Święto Namiotów wyznaczały trzy pory tych zgromadzeń: wiosnę, lato i jesień. Nie odbywały się zimą, bo podróżowanie byłoby wtedy trudne, ani w środku żniw, gdy ludzie byliby zajęci pracą. Nie mieli więc powodu twierdzić, że Bóg obciąża ich uciążliwymi ofiarami lub męczącym kadzeniem.

Podano następnie kilka wskazówek dotyczących tych trzech świąt, choć nie tak szczegółowych jak później. Podczas Paschy nie wolno było składać ofiary z chlebem na zakwasie, ponieważ na czas tego święta należało usunąć cały zakwas. Nie wolno też było pozostawiać tłuszczu ofiarnego do rana, żeby się nie zepsuł (Księga Wyjścia 23:18).

Na początku żniw, w czasie Pięćdziesiątnicy, mieli przynieść Bogu pierwsze z pierwszych plonów. Dzięki temu pobożnemu czynowi całe zbiory były Mu poświęcone i otrzymywały błogosławieństwo (Księga Wyjścia 23:19). Podczas Święta Zbiorów mieli dziękować Bogu za otrzymane już błogosławieństwa plonów i ufać Mu w sprawie następnych zbiorów. Nie mieli naśladować niemądrego i przesądnego zwyczaju niektórych pogan, którzy, jak się mówi, gotowali koźlę w mleku jego matki, a potem w magicznym celu skrapiali tym mlecznym wywarem swoje ogrody i pola, by w następnym roku przyniosły obfitsze plony. Izraelici mieli całkowicie odrzucić takie obyczaje.