Księga Wyjścia 22:24 – znaczenie i zastosowanie

Prawo to zakazywało czerpania niesprawiedliwego zysku z pożyczek. Nie wolno było pobierać odsetek od pieniędzy pożyczonych potrzebującemu rodakowi (Księga Wyjścia 22:25), jak w sytuacji opisanej w Księdze Nehemiasza 5:5 i Księdze Nehemiasza 5:7. Prawo to pomagało też chronić rodzinny majątek w roku jubileuszowym, dlatego ludzie, którzy na co dzień nie zajmowali się handlem, pożyczali pieniądze zwykle z konieczności. Z tego powodu pożyczki udzielane rodakom zasadniczo nie były oprocentowane. Można było pożyczać cudzoziemcowi, ale nie wolno było go uciskać.

W ścisłym znaczeniu prawo to dotyczyło narodu żydowskiego, jednak zasada sprawiedliwości nadal ma zastosowanie. Powinniśmy okazywać miłosierdzie tym, na których moglibyśmy zarobić, i być gotowi dzielić z pożyczkobiorcami zarówno zyski, jak i straty, jeśli wskutek Bożej opatrzności spotka ich niepowodzenie. Na tej samej zasadzie wydaje się słuszne pobieranie odsetek od pieniędzy wykorzystywanych przez kogoś w handlu, gdy ta osoba pracuje nimi i ponosi związane z tym ryzyko. Podobnie można pobierać czynsz za ziemię uprawianą przez kogoś, kto podejmuje ryzyko związane z gospodarowaniem.

Nie wolno też było brać od ubogiego posłania pod zastaw. Jeśli je zabrano, należało zwrócić je przed snem (Księga Wyjścia 22:26; Księga Wyjścia 22:27). Ci, którzy śpią w cieple i wygodzie, powinni pamiętać o zimnych, trudnych miejscach, w których sypia wielu ubogich. Nie należy powiększać ich ciężaru ani dokładać cierpienia tym, którzy już cierpią.

Istnieje również prawo zakazujące znieważania osób sprawujących władzę (Księga Wyjścia 22:28). Słowa zakazujące złorzeczenia „bogom” odnoszą się do sędziów i urzędników, którzy wykonywali te prawa. Mieli wypełniać swoje obowiązki bez względu na to, kto poniósł konsekwencje ich decyzji. Sędziowie nie powinni bać się ludzkich obelg, ale nie należy ich znieważać za karanie zła. Mówienie przeciwko nim w ten sposób jest w istocie mówieniem przeciwko Bogu i wiąże się z poważną odpowiedzialnością.

Pismo Święte wskazuje na sąd tych, którzy gardzą władzą i znieważają dostojników (List Judy 1:8). Książęta i sędziowie są dla nas jak ojcowie, a piąte przykazanie wzywa do okazywania im szacunku, nie do obrażania ich. Paweł odniósł to prawo do siebie i powiedział, że nie powinien mówić źle o przywódcy swojego ludu, choć był on wówczas jego niesprawiedliwym prześladowcą (Dzieje Apostolskie 23:5). Zobacz też Księgę Koheleta 10:20.

Prawo dotyczyło również składania Bogu pierwocin, co nakazano już wcześniej w 13. rozdziale Księgi Wyjścia, a tutaj powtórzono (Księga Wyjścia 22:29; Księga Wyjścia 22:30). Bóg miał otrzymać pierworodnych synów. Tym bardziej powinniśmy oddawać Bogu siebie i wszystko, co mamy. Nie oszczędził On własnego Syna, lecz wydał Go za nas wszystkich. Nie wolno było zwlekać z przyniesieniem pierwszych dojrzałych plonów. Odkładając obowiązek na później, możemy ostatecznie go nie wypełnić. Jeśli będziemy czekać na lepszą okazję, odkładając pierwszą możliwą chwilę, szatan może pozbawić nas całego czasu.

Szczególnie młodzi nie powinni zwlekać z oddaniem Bogu pierwszej części swojego czasu i sił. Zwlekanie może przerodzić się w odmowę, bo grzech zwodzi serce, a obiecywany sobie „dogodniejszy czas” może nigdy nie nadejść. Prawo mówiło jednak, że pierworodne zwierzęta wolno było oddać Bogu dopiero po ukończeniu przez nie siedmiu dni, ponieważ wcześniej nie nadawały się jeszcze do tego celu. Zasada jest jasna: Bogu należy się to, co pierwsze i najlepsze.

Na koniec Bóg oddziela swój lud od innych narodów: mają być dla Niego święci. Jedną z oznak tego wyróżnionego miejsca było pożywienie. Nie wolno im było jeść mięsa rozszarpanego przez dzikie zwierzęta (Księga Wyjścia 22:31). Zakaz wynikał nie tylko z troski o zdrowie. Był to tani, pośledni pokarm, niegodny tych, którzy są święci dla Boga. Nie mieli jeść resztek pozostawionych przez drapieżniki.

Ci, którzy są oddzieleni dla Boga, nie powinni przesadnie wybrzydzać przy jedzeniu, ale muszą pilnować, by postępować zgodnie z Bożymi zasadami. Nie powinni jeść ani pić bezrefleksyjnie i bez szacunku, lecz z umiarem i w sposób, który przynosi chwałę Bogu.