Księga Wyjścia 22:6 – znaczenie i zastosowanie

Przepisy te dotyczą rzeczy powierzonych (Księga Wyjścia 22:7–13). Jeśli ktoś oddawał drugiej osobie swoje dobra — na przykład przewoźnikowi do transportu, zarządcy magazynu na przechowanie albo rolnikowi, by ten za opłatą karmił jego bydło — i obdarzał ją szczególnym zaufaniem, prawo wskazywało, jak postąpić w razie kradzieży, zaginięcia, zniszczenia lub uszkodzenia tych dóbr. Jeśli było jasne, że osoba, której je powierzono, nie ponosi winy, stratę musiał ponieść właściciel. Jeśli jednak nadużyła zaufania, musiała naprawić wyrządzoną szkodę.

Gdy nie dało się rozstrzygnąć sprawy na podstawie innych dowodów, osoba, której powierzono dobra, miała przysiąc przed sędziami, że jest niewinna. Sędziowie rozstrzygali sprawę na podstawie tego, co wydawało się prawdą. Uczy nas to, by z wielką troską obchodzić się z tym, co nam powierzono. Powinniśmy strzec cudzej własności tak, jakby była nasza. Zdrada zaufania jest niesprawiedliwa i haniebna, a każdy uczciwy człowiek ją potępia.

Przepisy te pokazują też, jak wiele brakuje na świecie prawdomówności i sprawiedliwości. Gdy ktoś może zyskać na nieuczciwości, często jest powód, by wątpić w jego uczciwość. Przysięga ma jednak rozstrzygać spór, jak czytamy w Liście do Hebrajczyków 6:16. Nazwano ją przysięgą przed Panem (Księga Wyjścia 22:11), ponieważ odwołuje się do Boga — nie tylko jako świadka prawdy, lecz także jako tego, który ukarze kłamstwo i wyrządzoną krzywdę.

Nawet osoby, które skrzywdziły bliźniego, mogą obawiać się zbezczeszczenia takiej przysięgi przez wezwanie Boga prawdy na świadka kłamstwa. Krzywoprzysięstwo, czyli składanie fałszywej przysięgi, jest grzechem, przed którym często wzdraga się samo ludzkie sumienie. Przysięgi są znane od bardzo dawna, co wyraźnie pokazuje, że ludzie zawsze wierzyli w Boga, Jego panowanie nad światem i nadchodzący sąd.

Wynika z tego również, że władze świeckie zostały ustanowione przez Boga. Jednym z zadań sędziów jest pomaganie ludziom w ustaleniu, co jest słuszne, gdy spierają się o swoje prawa, oraz w odzyskaniu tego, czego ich pozbawiono. Dlatego należy darzyć rozstrzygnięcia sędziów wielkim szacunkiem.

Nikt nie powinien też ponosić szkody za coś, czemu nie mógł zapobiec. Osoby zwierzchnie powinny pamiętać o tym w relacjach ze służbą i nie obwiniać jej za nieszczęśliwy wypadek, jakby wynikał z czyjejś winy.

Przepisy te dotyczą także pożyczania (Księga Wyjścia 22:14–15). Jeśli ktoś pożyczał sąsiadowi zaprzęg zwierząt, a właściciel był przy nich albo pobierał opłatę za pożyczkę, wszelką stratę dotyczącą zwierząt musiał ponieść właściciel. Jeśli jednak pożyczał je bezpłatnie, z życzliwości i na tyle ufał pożyczającemu, że pozwalał mu wyprowadzić je poza zasięg wzroku, pożyczający musiał naprawić wszelką szkodę.

Powinniśmy z tego wyciągnąć wniosek, by nie nadużywać rzeczy pożyczonych. To nie tylko niesprawiedliwe, lecz także podłe i nieuczciwe — odpłacać krzywdą za czyjąś życzliwość. Lepiej samemu ponieść stratę, niż pozwolić, by ktoś ucierpiał z powodu okazanej nam dobroci. „Ach, mój panie! Przecież to było pożyczone!” (Druga Księga Królewska 6:5).