Księga Wyjścia 20:18 – znaczenie i zastosowanie

I. Prawo zostało dane w atmosferze niezwykłego lęku i grozy. Nic wcześniej nie zostało przekazane z tak uroczystą oprawą. Każde słowo zdawało się rozbrzmiewać pośród grzmotów i błyskawic, o wiele potężniejszych i jaśniejszych niż wszystko, co zwyczajne. Dlaczego Prawo zostało dane w tak przerażający sposób i z tak wielką uroczystością?

1. Miało to raz na zawsze uświadomić ludziom chwalebny majestat Boga. Pomagało to w wierze, bo gdy poznajemy bojaźń Pana, jesteśmy poruszeni, by żyć w bojaźni przed Nim.

2. Był to obraz grozy sądu ostatecznego, na którym grzesznicy odpowiedzą za łamanie tego Prawa. Wtedy zabrzmi trąba archanioła, ogłaszając przyjście Sędziego, a przed Nim pójdzie ogień.

3. Pokazywało to, co się dzieje, gdy Prawo uświadamia sumieniu grzech, przygotowując duszę na pociechę płynącą z Ewangelii. Prawo zostało przekazane przez Mojżesza w sposób, który miał wstrząsnąć ludźmi, przerazić ich i upokorzyć, aby łaska i prawda, które przyszły przez Jezusa Chrystusa, zostały przyjęte z większą gotowością. Apostoł szczegółowo opisuje tę przerażającą scenę, by ukazać kontrast z przywilejami chrześcijan, którzy żyją w świetle, wolności i radości epoki Nowego Przymierza (List do Hebrajczyków 12:18).

II. Reakcja ludu pokazała, jak głęboko to przeżyli. Ich serca musiały być bardzo otępiałe, gdyby nie zrobiło to na nich wrażenia. Odsunęli się i stanęli z daleka (Księga Wyjścia 20:18). Zanim Bóg zaczął mówić, podeszli bliżej, żeby patrzeć (Księga Wyjścia 19:21), lecz teraz ich zuchwałość została skorygowana i nauczyli się trzymać na właściwym miejscu.

Prosili też, aby Bóg nie mówił już do nich w ten sposób (List do Hebrajczyków 12:19). Błagali, by przemawiał do nich przez Mojżesza (Księga Wyjścia 20:19). W ten sposób uznali Mojżesza za pośrednika, który miał stanąć między nimi a Bogiem. Uznali go za odpowiednią osobę, by występować w ich imieniu przed Bogiem, i obiecali słuchać go jako Bożego posłańca. Uczy nas to również, by przyjmować wybrany w Bożej mądrości sposób, w jaki Bóg przemawia do nas przez ludzi podobnych do nas: ich obecność nie powinna nas przerażać, a ich ręka nie powinna ciążyć nam zbyt mocno.

Bóg próbował kiedyś przemówić bezpośrednio do ludzi, lecz nie byli w stanie tego znieść. Zamiast przybliżać ich do Boga, oddalało ich to od Niego. Jak pokazały późniejsze wydarzenia, choć się przerazili, nie powstrzymało ich to od bałwochwalstwa, bo wkrótce potem oddawali cześć złotemu cielcowi. Powinniśmy więc poprzestać na nauczaniu, które otrzymujemy przez Pismo Święte i posługę duszpasterską. Gdybyśmy nie wierzyli temu nauczaniu, nie przekonałoby nas nawet to, że Bóg przemówiłby do nas wśród grzmotów i błyskawic, tak jak przemawiał z góry Synaj. Ta sprawa została tam rozstrzygnięta.

III. Mojżesz dodał ludowi otuchy, wyjaśniając, jaki był Boży cel tej przerażającej scenerii (Księga Wyjścia 20:20). Powiedział: „Nie bójcie się”, czyli: „Nie myślcie, że grzmoty i ogień mają was zniszczyć”, czego się obawiali (Księga Wyjścia 20:19: „żebyśmy nie pomarli”). Grzmoty i błyskawice były jedną z plag egipskich, lecz Mojżesz nie chciał, by lud myślał, że te znaki spotkały go z tego samego powodu, z którego spotkały Egipcjan.

Przeciwnie, po pierwsze, miały poddać ich próbie i pokazać, jak czuliby się, stając bezpośrednio przed Bogiem, bez pośrednika. Miały im też uświadomić, jak mądry był Boży wybór, gdy wyznaczył Mojżesza do tej roli. Odkąd Adam uciekł, słysząc głos Boga w ogrodzie, grzeszni ludzie nie są w stanie znieść bezpośredniej rozmowy z Bogiem ani słuchania Go bez pośrednika.

Po drugie, te znaki miały pomóc im wytrwać w posłuszeństwie i powstrzymać ich od grzechu. Mojżesz mówi im: „Nie bójcie się”, a zarazem wyjaśnia, że Bóg przemówił w ten sposób, aby Jego bojaźń pozostała przed nimi. Nie powinniśmy bać się w sposób, który nas przytłacza: lękiem, który przynosi udrękę, działa chwilowo jedynie na wyobraźnię, wywołuje drżenie, prowadzi do niewoli, wydaje nas na pastwę szatana i oddala od Boga. Powinniśmy natomiast zawsze pamiętać o pełnym czci szacunku dla Bożego majestatu, o lęku przed Jego niezadowoleniem i o gotowości do posłuszeństwa Jego władzy nad nami. Taka bojaźń pobudza do wypełniania obowiązków i pomaga nam uważać na to, jak żyjemy. „Drżyjcie i nie grzeszcie” (Księga Psalmów 4:4).

IV. Lud nadal spotykał się z Bogiem za pośrednictwem Mojżesza (Księga Wyjścia 20:21). Podczas gdy lud trzymał się z daleka, świadomy swojej winy i bojący się Bożego gniewu, Mojżesz zbliżył się do gęstego mroku. Zgodnie z sensem tych słów został skłoniony, by się zbliżyć. Sam Mojżesz nie odważyłby się wejść w ciemność, gdyby Bóg go nie wezwał i nie dodał mu odwagi, a być może — jak sądzą niektórzy rabini — nie posłał anioła, by wziął go za rękę i poprowadził na górę.

Mojżesz wskazuje tu na wielkiego Pośrednika, o którym powiedziano: „Sprawię, że się zbliży” (Księga Jeremiasza 30:21). Przez Niego również my zostajemy przyprowadzeni blisko Boga (List do Efezjan 3:12).