Księga Wyjścia 14:21 – znaczenie i zastosowanie

W tym miejscu czytamy o jednym z wielkich cudów, często wspominanym zarówno w Starym, jak i w Nowym Testamencie: o rozstąpieniu się Morza Czerwonego przed Izraelitami. Przeraziło ono Kananejczyków, mieszkańców ziemi obiecanej Izraelowi (Księga Jozuego 2:9, Księga Jozuego 2:10), a dla Izraelitów stało się pieśnią chwały i zwycięstwa (Księga Psalmów 114:3; Księga Psalmów 106:9; Księga Psalmów 136:13, Księga Psalmów 136:14). Wskazywało też na chrzest (Pierwszy List do Koryntian 10:1, Pierwszy List do Koryntian 10:2). Przejście Izraela przez morze obrazowało nawrócenie dusz, a zagłada Egipcjan w jego wodach zapowiadała ostateczną zgubę tych, którzy nie chcą pokutować (Apokalipsa św. Jana 20:14).

Po pierwsze, widzimy wszechmoc Boga w świecie przyrody: rozdzielił morze i otworzył drogę pośród wód. Rozstąpiła się zatoka, odnoga lub ramię morza o szerokości około 10–15 kilometrów (Księga Wyjścia 14:21). Widzialnym znakiem tego wydarzenia było wyciągnięcie przez Mojżesza ręki nad morze. Pokazywało ono, że stało się to w odpowiedzi na jego modlitwę, by potwierdzić jego powołanie i dla dobra ludu, któremu przewodził. Znakiem przyrody był gwałtowny wiatr wschodni. Pokazywał, że Bóg dokonał tego własną mocą, bo wiatry i morza są Mu posłuszne.

Jeśli w Księdze Hioba znajdziemy wzmiankę o cudach dokonanych dla ratowania Izraela z Egiptu, to właśnie te słowa: Bóg rozdziela morze swoją mocą i swoją mądrością rozbija Rahaba, czyli Egipt (Księga Hioba 26:12). Bóg może przeprowadzić swój lud przez najcięższe utrapienia i utorować drogę tam, gdzie żadna droga nie wydaje się możliwa. Bóg, który stworzył przyrodę, nie jest skrępowany jej prawami. Gdy zechce, może je zawiesić, a wtedy ogień nie parzy, a woda nie płynie tak jak zwykle.

Po drugie, widzimy niezwykłą przychylność Boga wobec Izraela. Izraelici przeszli przez morze na drugi brzeg, a nie, jak sądzili niektórzy, zawrócili i wyszli po tej samej stronie (Księga Wyjścia 14:22). Szli po suchym dnie, środkiem morza (Księga Wyjścia 14:29). Słup obłoku, znak chwały Pana, stanął za nimi, tak że Egipcjanie nie mogli zaatakować ich z boku (Księga Izajasza 58:8). Wody stały jak mur po ich prawej i lewej stronie. Prawdopodobnie Mojżesz i Aaron jako pierwsi weszli na tę nieprzetartą drogę, a potem ruszył nią cały Izrael.

Przejście przez wielkie wody miało sprawić, że późniejsza wędrówka przez pustynię będzie mniej przerażająca. Ci, którzy przeszli z Bogiem przez morze, nie musieli obawiać się, że pójdą za Nim dokądkolwiek ich poprowadzi. Wydarzyło się to nocą, a nie była to noc oświetlona blaskiem księżyca, bo minęło siedem dni od pełni. Izraelici mieli więc światło jedynie dzięki słupowi obłoku i ognia. To dodawało wydarzeniu grozy i majestatu, lecz tam, dokąd prowadzi Bóg, daje On także światło. Kiedy podążamy za Jego wskazówkami, nie zabraknie nam Jego pociechy.

Wydarzenie to zostało opisane, aby w każdym pokoleniu dodawać Bożemu ludowi odwagi do ufania Mu w najcięższych utrapieniach. Czegóż nie może dokonać Ten, który uczynił coś takiego? Czego nie uczyni dla tych, którzy się Go boją i miłują Go, skoro uczynił to dla szemrzących, niewierzących Izraelitów, których mimo wszystko miłował ze względu na ich przodków i wierną resztkę pośród nich? Wiele lat później święci wciąż cieszyli się z tego wydarzenia: przeszli pieszo przez wezbrane wody i tam radowali się w Bogu (Księga Psalmów 66:6). Zobacz też, jak ten cud został wspomniany w Księdze Psalmów 77:11, Księdze Psalmów 77:16 i Księdze Psalmów 77:19.

Po trzecie, widzimy sprawiedliwy gniew Boga przeciwko Jego wrogom i wrogom Jego ludu, Egipcjanom. Zostali zaślepieni. Rozpędzeni pościgiem ruszyli za Izraelitami w głąb morza (Księga Wyjścia 14:23). Być może myśleli: „Dlaczego nie mielibyśmy odważyć się na to samo co Izrael?”. Faraon widział, że egipscy magowie dzięki swoim sztuczkom potrafili dokonać niektórych rzeczy podobnych do tych, których dokonał Mojżesz. Pamiętał o tym, ale zapomniał, że ostatecznie zostali całkowicie pokonani. Egipcjanie mieli lepsze rydwany i konie, podczas gdy Izraelici szli pieszo. Faraon powiedział: „Nie znam Pana”. Teraz okazało się, że rzeczywiście Go nie znał, skoro ośmielił się ruszyć tą drogą.

Nic nie jest bardziej zuchwałe niż zaślepienie. Gniew na Izraela odebrał Egipcjanom rozsądek i ostrożność. Przez długi czas sami zatwardzali swoje serca, a teraz Bóg zatwardził je ku ich zgubie, zasłaniając przed nimi to, co mogło ich doprowadzić do pokoju i bezpieczeństwa. Sieć rozstawiona na oczach ptaka jest rozstawiona na próżno (Księga Przysłów 1:17), lecz Egipcjanie byli tak zaślepieni, że wpadli prosto w sidła (Księga Przysłów 7:23). Zguba grzeszników często jest skutkiem ich własnej zuchwałości, która popycha ich na oślep w przepaść. Sami się niszczą.

Potem ogarnęły ich zamęt i przerażenie (Księga Wyjścia 14:24, Księga Wyjścia 14:25). Przez kilka godzin maszerowali pośród rozstąpionych wód równie bezpiecznie i pewnie jak Izraelici, nie wątpiąc, że wkrótce dotrą do celu. Jednak podczas nocnej straży Pan spojrzał na wojsko egipskie i wprawił je w zamęt. Zobaczyli lub usłyszeli coś w słupie obłoku i ognia, co napełniło ich lękiem i kazało przeczuwać nadchodzącą zgubę. Widzimy tu, że triumf niegodziwych trwa krótko, a Bóg może napełnić grzeszników rozpaczą, zanim doprowadzi ich do zagłady. Pozbawia ducha książąt i budzi grozę w królach ziemi.

Wcześniej chełpili się i zachowywali tak, jakby dzień należał do nich, teraz zaś byli zdezorientowani i przerażeni, ogarnięci paniką. Pędzili rydwanami z wielką prędkością, lecz teraz poruszali się powoli i z trudem. Droga stawała się coraz głębsza, ich serca traciły odwagę, koła odpadały, a osie się łamały. Bóg potrafi powstrzymać napór tych, którzy ścigają Jego lud. Egipcjanie gonili Izraelitów jak jastrząb ścigający drżącą gołębicę, lecz teraz wołali: „Uciekajmy przed Izraelem!”, który stał się dla nich jak płonąca pochodnia wśród snopów zboża (Księga Zachariasza 12:6). Izrael nagle napawał ich takim strachem, jakiego oni wcześniej napędzili Izraelitom. Nie chcieli zostawić Izraela w spokoju, a teraz sami chcieli uciekać, lecz nie mogli.

Ludzie często nie rozumieją, że krzywdząc lud Boży, sami ściągają na siebie nieszczęście, aż jest już za późno. Gdy Pan przyjdzie ze swoimi świętymi, aby sądzić, możni na próżno będą próbowali ukryć się wśród skał i gór przed obliczem Izraela i jego Króla (Apokalipsa św. Jana 6:15). Porównaj to z Księgą Hioba 27:20 i dalszymi wersetami.

W końcu wszyscy utonęli. Gdy tylko Izraelici bezpiecznie dotarli na brzeg, Mojżesz otrzymał polecenie, by wyciągnąć rękę nad morze. Był to znak, że wody mają się zamknąć, tak jak wcześniej, na jego polecenie, się rozstąpiły (Księga Wyjścia 14:29). Mojżesz tak uczynił i wody natychmiast wróciły, przykrywając całe wojsko egipskie (Księga Wyjścia 14:27, Księga Wyjścia 14:28). Faraon i jego słudzy, którzy nawzajem utwierdzali się w grzechu, zginęli razem i nikt nie ocalał.

Według dawnej tradycji egipscy magowie Jannes i Jambres zginęli wraz z pozostałymi, tak jak Balaam zginął razem z Midianitami, których sprowadził na złą drogę (Księga Liczb 31:8). W tym sądzie Bóg ukarał Egipcjan za krew pierworodnych, których utopili. Kara wróciła do nich z nawiązką: dorośli Egipcjanie zginęli w miejsce nowo narodzonych Izraelitów. Pan ukazał w ten sposób swoją sprawiedliwość, a krew Jego ludu była cenna w Jego oczach (Księga Psalmów 72:14).

Bóg rozliczył też faraona z jego butnego, obraźliwego traktowania Mojżesza, posłańca Boga. Szydzenie z Bożych posłańców i lekceważenie ich sprowadza zgubę, której nie da się odwrócić. Bóg przysporzył sobie chwały, poniżając faraona (Księga Hioba 40:12). Faraon, który przeciwstawił się swojemu Stwórcy, Jego ostrzeżeniom, groźbom i sądom, teraz spoczywa na dnie morza. Był buntownikiem przeciwko Bogu i niewolnikiem własnych okrutnych namiętności. Utracił człowieczeństwo, cnotę i honor. Stał się trwałym znakiem Bożej sprawiedliwości, podobnie jak władca opisany w Księdze Ezechiela, który zstąpił do dołu, choć wcześniej budził grozę wśród potężnych na ziemi żyjących (Księga Ezechiela 31:18).

Zobaczmy teraz, jak Izraelici przyjęli to wielkie dzieło i jaki przyniosło im skutek, przynajmniej na pewien czas. Ujrzeli Egipcjan martwych na brzegu (Księga Wyjścia 14:30). Opatrzność tak pokierowała wydarzeniami, że podczas następnego przypływu ciała zostały wyrzucone na brzeg. Przyniosło to Egipcjanom jeszcze większą hańbę, bo dzikie zwierzęta i ptaki drapieżne mogły niejako pożywić się ich dowódcami i najdzielniejszymi wojownikami (Apokalipsa św. Jana 19:17–18). Egipcjanie bardzo dbali o balsamowanie i zachowanie ciał swoich znakomitych zmarłych, lecz tutaj ich dostojnicy zostali potraktowani z największą pogardą. Leżeli w stosach, niczym gnój na ziemi.

Miało to także umocnić w Izraelitach poczucie triumfu i pogłębić wdzięczność za ocalenie, bo to, co widzą oczy, często najmocniej porusza serce. Podobnie mówi Pismo Święte, gdy zapowiada, że ludzie będą patrzeć na ciała tych, którzy zbuntowali się przeciw Bogu (Księga Izajasza 66:24). Izraelici prawdopodobnie zabrali łupy po poległych. Egipcjanie sprzeniewierzyli się Izraelitom, gdy ruszyli za nimi na wojnę, więc kosztowności pożyczone wcześniej od sąsiadów nie musiały już zostać zwrócone. Być może zdobyli też broń poległych Egipcjan, której, jak sądzą niektórzy, wcześniej nie mieli. W ten sposób, gdy Bóg roztrzaskał głowy Lewiatana, dał go na pokarm ludowi pustyni (Księga Psalmów 74:14).

Widok tego wielkiego dzieła głęboko poruszył lud. Bali się Pana i uwierzyli Panu oraz Jego słudze Mojżeszowi (Księga Wyjścia 14:31). Wstydzili się swojej nieufności i narzekania, a w tym lepszym usposobieniu nie mieli już tracić nadziei na pomoc z nieba, nawet w największym ucisku. Nie mieli też znów spierać się z Mojżeszem ani mówić o powrocie do Egiptu. W istocie zostali ochrzczeni w Mojżesza w morzu (Pierwszy List do Koryntian 10:2), ponieważ to wielkie dzieło, dokonane przez Boga za pośrednictwem Mojżesza, zobowiązało ich do podążania za jego przewodnictwem pod Bożym kierownictwem.

To wydarzenie umocniło także ich wiarę w obietnice, które miały się jeszcze spełnić. Skoro zostali wyprowadzeni z Egiptu w tak triumfalny sposób, nie mogli wątpić, że wkrótce obejmą Kanaan, mając takiego Boga, któremu mogli ufać, i takiego pośrednika, czyli tego, który stoi między Bogiem a ludźmi, by ich prowadzić. Oby tylko zawsze zachowali takie usposobienie, jakie, jak się zdawało, mieli wtedy. Świeżo doświadczone dobrodziejstwa często mocno poruszają serce, ale u wielu ludzi to wrażenie szybko słabnie. Dopóki widzą dzieła Boga i odczuwają ich dobroczynne skutki, boją się Go i Mu ufają, lecz wkrótce zapominają o Jego dziełach, a wtedy zaczynają Go lekceważyć. Jak dobrze byłoby, gdybyśmy zawsze trwali w tym samym dobrym usposobieniu.