Księga Koheleta 6:7 – znaczenie i zastosowanie

Kaznodzieja ponownie ukazuje pustkę i głupotę gromadzenia bogactw w nadziei, że przyniosą szczęście.

Choćby ludzie pracowali z całych sił, mogą zdobyć dla siebie najwyżej to, co pozwala im utrzymać się przy życiu. Cały trud człowieka służy jego ustom, czyli zapewnieniu sobie pożywienia i podstawowych środków do życia (Księga Przysłów 16:26). Chodzi tylko o jedzenie i ubranie. Reszta może przypaść innym, nie nam. Bogactwo może nasycić ciało, ale nie nakarmi umysłu ani nie wzbogaci duszy. Niewiele wystarczy, by dobrze się utrzymać, a znacznie więcej nie da nic ponad to.

Ci, którzy mają dużo, wciąż pragną więcej. Człowiek może ciężko pracować, by zaspokoić głód, a jednak jego apetyt nigdy nie zostaje w pełni zaspokojony. Naturalne potrzeby powracają raz za razem. Można najeść się do syta dzisiaj, a jutro znów odczuwać głód. Grzeszne pragnienia świata nie przestają rosnąć, a dla człowieka żyjącego sprawami tego świata bogactwo jest jak napój dla kogoś cierpiącego na puchlinę wodną: tylko wzmaga pragnienie (Księga Koheleta 5:10). Nawet gdy ktoś zdobędzie wszystko, czego pragnął, jego pożądanie sięga jeszcze dalej. Bogactwa tego świata nie napełniają duszy. Kiedy Bóg dał Izraelowi to, o co prosili, zesłał na ich dusze wyniszczenie (Księga Psalmów 106:15). Bogaty głupiec, który mówił do siebie, by odpocząć i korzystać z życia, bardzo się mylił.

Głupiec może mieć tyle samo bogactwa i czerpać tyle samo zewnętrznych przyjemności co człowiek mądry. Może się nawet wydawać, że mniej się nimi przejmuje. „Cóż więcej ma mądry niż głupiec?” (Księga Koheleta 6:8). Głupiec może mieć równie piękny majątek, zajęcie czy pozycję jak każdy inny. Nawet jeśli obaj mają tyle samo, człowiek mądry nie wyciśnie z tego więcej niż tyle, ile wystarczy na podstawowe potrzeby, a głupiec może zrobić to samo. Głupiec może dobrze jeść i się ubierać, a także tak samo dobrze prezentować się publicznie jak człowiek mądry. Gdyby więc nie było przyjemności i zaszczytów, które przynosi życie umysłowe, człowiek mądry i głupiec staliby na tym świecie na równi.

Nawet osoba uboga, jeśli ma pracę i jest w niej rozsądna, wytrwała i biegła, może przejść przez życie równie wygodnie jak ktoś bardzo zamożny. Pomyśl, czego brakuje ubogiemu, jeśli wie, jak postępować wobec innych, czyli jak żyć właściwie wśród ludzi, wypełniać swoje obowiązki, uczciwie zarabiać na życie i dobrze wykorzystywać czas. Co ma? Często cieszy się większą miłością i szacunkiem sąsiadów, a jego wpływ może być większy niż wpływ wielu bogatych, chciwych i dumnych ludzi. Co jeszcze ma? Ma tyle samo wygód życia co wielu bogatych: pożywienie i ubranie. Jeśli mu to wystarcza, jest równie naprawdę bogaty jak ten, kto ma obfitość.

Rozsądniej jest cieszyć się tym, co się ma, niż wciąż wyciągać ręce po więcej (Księga Koheleta 6:9). „To, co widzą oczy”, oznacza jak najlepsze korzystanie z tego, co jest pod ręką, zamiast pozwalać myślom błądzić ku odległym sprawom i wyobrażonym przyjemnościom. Osoba zadowolona z tego, co ma, choćby miała niewiele, jest szczęśliwsza od kogoś, kto wciąż pragnie więcej, choćby miał wiele. Nie znaczy to, że lepiej ufać tylko temu, co można zobaczyć, niż kierować swoje pragnienie ku Bogu i w Nim znajdować odpocznienie. Lepiej żyć wiarą w to, co ma nadejść, niż polegać wyłącznie na tym, co widzialne. Jednak lepiej być zadowolonym z tego, co jest przed oczami, niż pozwalać myślom gonić za światem, który jest niepewny i nigdy nie daje pełnego zaspokojenia. Takie błądzące pragnienie jest marnością i udręką ducha. Nawet gdy człowiek dostaje to, czego chciał, często okazuje się, że nie spełnia to jego nadziei. A gdy nie udaje mu się zdobyć tego, za czym gonił, rozczarowanie przeradza się w głębokie wewnętrzne cierpienie.

Nasze miejsce w życiu, jakiekolwiek by było, zostało wyznaczone przez mądry plan Boga i nikt nie może go zmienić. Mądrość podpowiada więc, by je przyjąć i być z niego zadowolonym (Księga Koheleta 6:10). To, co było, co jest i co będzie, zostało już nazwane, czyli ustalone w Bożej przedwiedzy. Żadna nasza troska ani wysiłek nie sprawią, że stanie się inaczej, niż postanowił Bóg. Kostka została rzucona. Głupotą jest więc walczyć z tym, co nieuniknione, a mądrością — przyjąć to, czego nie da się uniknąć. Spotka nas to, co podoba się Bogu, a to powinno podobać się także nam.

Choćby nasze pragnienia błądziły nie wiadomo dokąd i choćbyśmy ciężko pracowali, by za nimi podążać, nie zdołamy sprzeciwić się Bożej opatrzności, Jego troskliwej pieczy nad wszystkim. Musimy poddać się temu, co On zarządza, czy tego chcemy, czy nie. Człowiek, będąc tylko człowiekiem, nie powinien spierać się z kimś potężniejszym od siebie. Pycha każe podważać Boże drogi i oskarżać Go o głupotę lub niesprawiedliwość. Narzekanie również jest daremne, bo Bóg się nie zmienia — któż może Go odwrócić od Jego zamiarów? Elihu uspokoił Hioba prostą prawdą, że Bóg jest większy niż człowiek (Księga Hioba 33:12), dlatego człowiek nie powinien się z Nim spierać ani opierać się Jego wyrokom, gdy przychodzą z Jego upoważnienia. Nawet wielkie bogactwa nie uchronią człowieka przed chorobą ani śmiercią. Trzeba ustąpić wobec tego, co przychodzi.