Księga Powtórzonego Prawa 32:7 – znaczenie i zastosowanie

Mojżesz pokazał już Izraelitom, że Bóg był ich wielkim dobroczyńcą, dlatego z wdzięczności powinni byli być Mu posłuszni. Teraz wymienia konkretne przykłady Bożej dobroci i troski. Niektóre z tych dzieł miały miejsce bardzo dawno temu, więc Mojżesz odsyła ich do świadectw przeszłości: „Wspomnij dawne dni” (Księga Powtórzonego Prawa 32:7). Mieli pamiętać o tym, jak Bóg postępował ze swoim ludem zarówno w dawnych czasach, jak i w życiu Abrahama, Izaaka i Jakuba. Te dawne dzieje są cenne, szczególnie początki historii ludu Bożego opisane w Starym i Nowym Testamencie.

Inne przejawy dobroci Boga były bardziej niedawne. Mojżesz odwołuje się więc do ojców i starszych, którzy wciąż żyli pośród Izraelitów. Rodzice powinni starannie uczyć dzieci nie tylko słowa Bożego i Jego przykazań (Księga Powtórzonego Prawa 6:7) oraz znaczenia Jego obrzędów (Księga Wyjścia 12:26-27), lecz także Jego dzieł i sposobu, w jaki prowadził historię. Dzieci powinny chcieć poznawać te sprawy, bo pomagają im być posłusznymi Bogu i uczą je, jak żyć. To samo mówi Księga Psalmów 78:3-7. Troska Boga o Izrael dawała temu ludowi mocne powody, by nigdy się od Niego nie odwracać.

Pierwszym wielkim przykładem Bożej troski jest to, że już dawno wybrał Kanaan na dziedzictwo Izraela. Zanim Izraelici tam dotarli, Bóg przygotował dla nich tę ziemię. Gdy za dni Pelega, po potopie, ziemia została podzielona między synów ludzkich, Bóg już miał na względzie Izrael. Sprawił, że potomkowie Kanaana osiedlili się tam na pewien czas, jakby mieli strzec tej ziemi, aż Izrael będzie gotowy ją objąć. Ich ród został objęty przekleństwem Noego (Księga Rodzaju 9:25), dlatego w odpowiednim czasie można go było sprawiedliwie i słusznie usunąć. Bóg wyznaczył granice narodów, mając na względzie przyszłość Izraela, tak aby lud ten otrzymał dokładnie to, czego potrzebował.

Widać tu kilka rzeczy. Bóg wyznacza ludziom granice miejsca zamieszkania i czas, jaki w nim spędzają (Dzieje Apostolskie 17:26). Daje ludziom ziemię, ale nie w taki sposób, by każdy mógł zagarnąć, co tylko zechce (Księga Psalmów 115:16). Rozdziela ziemie między narody i oczekuje, że każdy będzie szanował swoje miejsce. Widać też, że mądrość Boga sięga daleko w przyszłość. Bóg planuje, zanim wydarzenia nastąpią, a Jego decyzje podjęte u początku znajdują później odzwierciedlenie w historii (Dzieje Apostolskie 15:18; Księga Koheleta 3:11). A przede wszystkim, gdy Bóg rządzi światem i kieruje królestwami, szczególnie troszczy się o swój Kościół i swój lud, działając dla ich dobra we wszystkim (Druga Księga Kronik 16:9; Księga Izajasza 45:4).

Kananejczycy mogli sądzić, że mają mocne prawo do tej ziemi, ale Bóg przeznaczył ich jedynie na czasowych gospodarzy, aż przybędzie Izrael. W ten sposób Bóg okazuje dobroć swojemu ludowi także za pośrednictwem tych, którzy Go nie znają i wcale nie zamierzają mu pomagać. Ich serca nie myślą po Bożemu (Księga Izajasza 10:7; Księga Micheasza 4:12). Mimo to Bóg posługuje się nimi, by zrealizować swój zamiar.

To, że Bóg tak wcześnie wybrał Izraela, jeszcze bardziej ukazuje Jego dobroć: „Udziałem Pana jest Jego lud” (Księga Powtórzonego Prawa 32:9). Cały świat należy do Boga, ale Jego Kościół należy do Niego w szczególny sposób. Jest Jego własnym polem, winnicą i ogrodem otoczonym murem. Bóg ma w nim upodobanie, mieszka pośród niego i strzeże go jak źrenicy oka. Oczekuje od niego także szczególnej czci, większej niż od całego pozostałego świata. Łatwo zrozumieć, dlaczego Bóg jest udziałem swojego ludu, skoro jest jego radością i życiem. O wiele trudniej pojąć, dlaczego to lud jest udziałem Boga, skoro niczego od niego nie zyskuje. Można to wyjaśnić jedynie jako darmową łaskę, niezasłużoną dobroć Boga.

Drugim wielkim przykładem Bożej troski jest ukształtowanie Izraela jako ludu gotowego objąć dziedzictwo, gdy nadejdzie odpowiedni czas. Wskazuje to również na dziedzictwo niebiańskie. Bóg od wieków przygotował je dla całego swojego duchowego Izraela, a we właściwym czasie przygotowuje swoich ludzi, by mogli je otrzymać (List do Kolosan 1:12). Wyzwolenie Izraela z niewoli i zguba jego wrogów obfitowały w widoczne cuda i były często wspominane, dlatego Mojżesz nie rozwija tu tego tematu. Mówi natomiast o tym, jak Bóg kształtował sam lud, bo to dzieło mogło być mniej dostrzegane niż cuda dokonane dla jego dobra.

Bóg znalazł Izraela na pustynnej ziemi (Księga Powtórzonego Prawa 32:10). Odnosi się to przede wszystkim do pustyni, przez którą Bóg prowadził lud do Kanaanu, wychowując go i troszcząc się o niego. Nazywa się go Kościołem na pustyni (Dzieje Apostolskie 7:38). Tam Izraelici przyszli na świat, otrzymywali pożywienie i byli nauczani, aby było jasne, że wszystko pochodziło od Boga, bo nie mogli liczyć na żadną pomoc ze strony otaczającego ich świata. Te słowa wskazują jednak również na ich nędzne położenie i nikczemny charakter, gdy Bóg po raz pierwszy zaczął dla nich działać. Egipt był dla nich jak spustoszone, wyjące pustkowie, bo żyli tam w niewoli, jęczeli pod ciężarem ucisku i nie mogli sami sobie pomóc. Bóg ich tam odnalazł i wyprowadził. Ich sytuacja była rozpaczliwa, a ich serca nie dawały większej nadziei niż ich położenie.

Izraelici byli tak nieświadomi spraw Bożych, tak oporni na ich przyjmowanie, tak drażliwi i uparci, a także tak mocno przywiązani do egipskich bożków, że słusznie można powiedzieć, iż zostali znalezieni na pustynnej ziemi. Oczekiwanie, że lud taki będzie dobrze służył Bogu, byłoby równie rozsądne jak spodziewanie się plonów na jałowej pustyni. Ci, których łaska odnowiła i uświęciła, powinni często pamiętać, jacy byli z natury.

Bóg prowadził ich okrężną drogą i pouczał. Gdy przebywali na pustyni, nie poprowadził ich prosto do Kanaanu. Kazał im iść dłuższą drogą i w ten sposób ich uczył. Po pierwsze, dał im czas na naukę i przekazywał przykazania w takiej mierze, jaką mogli znieść. Ci, którzy uczą innych, nie powinni oczekiwać, że nauka przyniesie od razu efekty, a uczący się potrzebują czasu, by dojrzewać. Po drugie, Bóg wykorzystał tę drogę, by wypróbować ich wiarę, cierpliwość i zaufanie do Niego oraz kształtować ich przez trudy pustyni.

Każdy etap ich wędrówki niósł ze sobą naukę. Nawet gdy ich karcił, uczył ich przez swoje prawo. Księga Psalmów 107:7 mówi, że prowadził ich właściwą drogą, a tutaj czytamy, że prowadził ich okrężną drogą. Bóg zawsze prowadzi swój lud właściwą drogą, nawet wtedy, gdy nam wydaje się ona okrężna. Najdłuższa droga może nie być najkrótszą, ale wciąż może być najlepszą drogą do domu, do Kanaanu. Księga Nehemiasza 9:13 wyjaśnia, jak Bóg ich pouczał: dawał im słuszne wyroki, prawdziwe prawa, dobre ustawy i przykazania. Szczególnie zaś Księga Powtórzonego Prawa 32:20 mówi, że dał im swojego dobrego Ducha, aby ich pouczał. Bóg skutecznie uczy. Izraelici byliby zupełnie nieprzygotowani do wejścia do Kanaanu, gdyby wcześniej nie przeszli przez karność pustyni.

Bóg strzegł ich jak źrenicy oka, z wielką troską i czułością. Chronił ich przed palącym słońcem, otwartą przestrzenią i wszelkimi niebezpieczeństwami suchej, niegościnnej pustyni. Słup obłoku i ognia był dla nich zarówno przewodnikiem, jak i osłoną.

Bóg postąpił z nimi także tak, jak orlica postępuje ze swoimi młodymi. Opisuje to Księga Powtórzonego Prawa 32:11-12. Wcześniej obraz ten pojawił się w Księdze Wyjścia 19:4, gdzie Bóg powiedział, że niósł ich na orlich skrzydłach. Teraz został przedstawiony dokładniej. Orlica okazuje młodym wielką miłość nie tylko przez to, że ich chroni i karmi, jak robią to inne zwierzęta, lecz także przez to, że uczy je latać. Wypędza je z gniazda, krąży nad nimi, pokazując, jak używać skrzydeł, a potem prowadzi je w locie na swoich skrzydłach, aż będą potrafiły latać samodzielnie.

Jest to również nauka dla rodziców. Powinni przygotowywać dzieci do pożytecznej pracy, a nie rozpieszczać ich lenistwem i wygodą. Tak właśnie Bóg postąpił z Izraelem. Gdy Izraelici pokochali niewolę i nie chcieli jej opuścić, Bóg przez Mojżesza pobudził ich do szukania wolności, a niejednokrotnie powstrzymywał ich przed powrotem do domu niewoli. Wyprowadził ich z Egiptu, poprowadził na pustynię, a w końcu przeprowadził ich przez nią. Prowadził ich sam Pan. Nie potrzebował pomocy i nie miał wspólnika w tym dziele. Był to dobry powód, by służyli wyłącznie Panu, nie stawiając obok Niego żadnego innego boga, a tym bardziej nie występując przeciwko Niemu. Żaden obcy bóg nie pomógł Izraelowi dostąpić zbawienia, dlatego żaden nie powinien mieć udziału w czci i uwielbieniu Izraela (Księga Psalmów 81:9).

Po trzecie, Bóg osiedlił ich w dobrej ziemi. Zaczęło się to już od szczęśliwego osiedlenia się dwóch i pół pokolenia na ich ziemi, co zapowiadało, że wkrótce i na pewno stanie się tak samo z pozostałymi. Bóg dał im wspaniałe zwycięstwa nad wrogami (Księga Powtórzonego Prawa 32:13). Sprawił, że jechali po wyżynach ziemi, to znaczy prowadził ich naprzód w podbojach, a potem sprowadził ich do domu w triumfie. Pokonali warownie, które stawiały im opór, a następnie odpoczywali w chwale na żyznych wzgórzach Kanaanu. W Egipcie byli biedni i wzgardzeni, lecz w Kanaanie stali się potężni i zamożni. Wiedli się dostatnio, jak lud, któremu Król królów zechciał okazać cześć.

Dał im także wielką obfitość wszelkich dóbr. Obejmowały one nie tylko zwyczajne plony ziemi, lecz także miód ze skały i oliwę z twardej skały. Mogło to wskazywać na cudownie zapewnioną wodę ze skały na pustyni, nazwaną miodem i oliwą ze względu na to, jak słodka i upragniona była w ich potrzebie. Mogło też chodzić o obfitość miodu i oliwy, którą mieli znaleźć w Kanaanie, nawet w najmniej urodzajnych miejscach. Skały Kanaanu miały wydawać lepsze plony niż pola i łąki innych krain. Księga Powtórzonego Prawa 32:14 wymienia kolejne błogosławieństwa Kanaanu. Żywności zdrowej, różnorodnej i najwyższej jakości miało być tak dużo, że każdy posiłek mógł stać się ucztą. Mieli mieć wyborny chleb z najlepszego ziarna, pod dostatkiem masła i mleka, tłuste bydło, a do picia czyste wino gronowe.

Bóg był dla nich kochającym Ojcem i hojnym Opiekunem. Ainsworth widzi w obfitości Kanaanu obraz owocności królestwa Chrystusa oraz pociechy, jaką dają Jego słowo i Duch. Dzieciom swojego królestwa daje On masło i mleko, czyli czyste mleko słowa, a także pokarm stały dla dojrzałych wierzących oraz wino rozweselające serce.