Księga Powtórzonego Prawa 32:39 – znaczenie i zastosowanie

Ta końcowa część pieśni przedstawia trzy główne myśli.

Po pierwsze, oddaje chwałę Bogu (Księga Powtórzonego Prawa 32:39). Wzywa, by spojrzeć na całą sprawę i uznać: „Ja, tylko Ja jestem”. Mojżesz wyciąga ten wniosek z upadku czcicieli bożków i bezsilności ich bóstw. Bóg przypisuje Sobie chwałę Tego, który istnieje sam z Siebie: „Ja, właśnie Ja jestem”. Mojżesz kończy, przywołując imię, pod którym Bóg po raz pierwszy dał mu się poznać: „JESTEM, KTÓRY JESTEM” (Księga Wyjścia 3:14). Bóg jest Tym, który istnieje, istniał i będzie istnieć, który składa obietnice i zapowiada sąd, i okaże się wierny we wszystkim.

Te słowa mówią również o Jego jedynym panowaniu: „Poza Mną nie ma boga”. Nikt Mu nie pomaga ani nikt nie może Mu się przeciwstawić. Mówią też o Jego pełnej władzy nad wszystkim: „Uśmiercam i ożywiam”. Wszystko, co dobre, i wszystko, co przynosi nieszczęście, podlega Jego panowaniu za sprawą opatrzności, czyli Jego mądrego troszczenia się o świat i kierowania nim (Księga Izajasza 45:7; Księga Lamentacji 3:37–38). Bóg może zabić i zranić swoich wrogów, a potem uzdrowić i odnowić swój lud. Może też ukarać tych, którzy się od Niego odwracają, a następnie okazać im miłosierdzie, gdy żałują i wracają do Niego. Słowa te mogą również znaczyć, że Bóg ma prawo rozporządzać wszystkimi swoimi stworzeniami: daje im życie albo je odbiera, jak zechce. Gdy dokonuje sądu, jednych uśmierca, a innych zachowuje przy życiu. A nawet wtedy, choć uśmierca, może znów ożywić. Choć sprowadza smutek, okazuje współczucie (Księga Lamentacji 3:32). Choć nas rani, uzdrowi nas (Księga Ozeasza 6:1–2).

Targum Jerozolimski oddaje te słowa w ten sposób: „Uśmiercam żyjących na tym świecie, a w przyszłym świecie ożywiam umarłych”. Niektórzy żydowscy nauczyciele dostrzegali w nich zapowiedź śmierci i życia po śmierci, czyli życia wiecznego. Bóg przypisuje Sobie wreszcie nieodpartą moc. Nikt nie zdoła wyrwać z Jego ręki tych, których przeznaczył na zagładę. Nikt nie może podważyć sprawiedliwości Jego wyroku ani uniknąć jego wykonania.

Po drugie, słowa te ostrzegają Jego wrogów (Księga Powtórzonego Prawa 32:40–42). To prawdziwe ostrzeżenie dla wszystkich, którzy nienawidzą Boga: dla tych, którzy służą innym bogom, odrzucają Jego prawo albo występują przeciwko Jego wiernym sługom. Bóg odpłaci tym, którzy są Jego wrogami i nie chcą, by nad nimi panował. Jego gniew zostaje jawnie objawiony, aby wstrząsnąć nimi i doprowadzić ich do upamiętania.

Wyrok Boga zostaje potwierdzony przysięgą: „wznosi rękę ku niebu”, ku świętemu mieszkaniu Boga. Był to dawny, znaczący sposób składania przysięgi (Księga Rodzaju 14:22). Ponieważ nie mógł przysiąc na nikogo większego, przysięga na Siebie i na własne życie. Ci, przeciwko którym świadczą zarówno Boże słowo, jak i Boża przysięga, nie mają już żadnej pomocy. Pan przysiągł i nie cofnie swego postanowienia: grzech doprowadzi do zagłady tych, którzy w nim trwają.

Potem przygotowywany jest sąd. Lśniący miecz zostaje naostrzony (Księga Psalmów 7:12). To miecz zanurzony w niebie (Księga Izajasza 34:5). Gdy miecz jest ostrzony, grzesznik wciąż ma czas, by się upamiętać i pojednać z Bogiem. Jeśli zlekceważy ten czas, rana będzie tylko głębsza. Gdy miecz zostaje naostrzony, ręka, która ma nim władać, mocno trzyma się sprawiedliwości i zamierza wykonać wyrok.

Sam sąd będzie straszny. Miecz pożre wiele ciał, a strzały napiją się krwi, bo poleje się jej bardzo dużo: zarówno krwi żołnierzy poległych w bitwie, jak i jeńców, którym nie zostanie darowane życie, lecz zostaną zabici na mocy wojskowego wyroku. Gdy Bóg zacznie karać, doprowadzi dzieło do końca, bo także w tym Jego działanie będzie pełne. Ostatnie słowa są trudne: „Od początku pomsty na wrogu”. Biskup Patrick sądził, że mogą znaczyć: „Od króla aż po niewolnika wśród wrogów” (Księga Jeremiasza 50:35–37). Gdy gniew Boga zostanie raz wyzwolony, dokona krwawego dzieła, a krew sięgnie nawet uzd końskich (Apokalipsa św. Jana 14:20).

Po trzecie, słowa te niosą pociechę Jego ludowi (Księga Powtórzonego Prawa 32:43). „Radujcie się, narody, z Jego ludem”. Pieśń kończy się radością, bo w Izraelu Bożym pozostanie reszta, której kresem będzie pokój. Lud Boży ostatecznie będzie się radował, a jego radość nigdy się nie skończy. Wskazane są trzy powody tej radości.

Po pierwsze, granice Kościoła zostaną poszerzone. Apostoł odnosi pierwszą część tego wersetu do nawrócenia pogan, czyli narodów nieżydowskich (List do Rzymian 15:10). Zobacz, czego dokonuje Boża łaska, gdy zbawia ludzi: wprowadza ich do radości ludu Bożego. Prawdziwa religia prowadzi do prawdziwej radości, dlatego mylą się ci, którzy sądzą, że przynosi ona jedynie przygnębienie.

Po drugie, Bóg ukarze krzywdy wyrządzone Jego Kościołowi. Upomni się o krew swoich sług, a wtedy wszyscy zobaczą, jak bardzo jest ona dla Niego cenna. Tym, którzy ją przelali, zostanie dana do picia krew.

Po trzecie, Bóg zachował miłosierdzie dla swojego Kościoła i wszystkich, którzy do niego należą. „Okaże miłosierdzie swojej ziemi i swojemu ludowi”, czyli wszystkim, którzy wszędzie się Go boją i Mu służą. Niezależnie od tego, jakie sądy spadną na grzeszników, ludowi Bożemu będzie się wiodło dobrze. Niech Żydzi i poganie radują się razem tą nadzieją.